همه پلاک دندان دارند. این لایه چسبناک زمانی روی دندان ها ایجاد می شود که باکتری های موجود در دهان با غذاهای شیرین یا نشاسته ای مخلوط شوند. مسواک زدن و نخ دندان کشیدن باعث از بین رفتن پلاک دندان می شوند. اگر پلاک را از بین نبرید، سفت می شود و به تارتار تبدیل می شود. پلاک می تواند منجر به ایجاد حفره، التهاب لثه (بیماری لثه) و از دست دادن دندان شود. معاینات منظم دندانپزشکی پلاک را از بین می برند و از دندان ها محافظت می کنند.

پلاک دندان چیست؟

پلاک یک لایه چسبناک از باکتری ها است که به طور مداوم روی دندان ها تشکیل می شود. باکتری های موجود در پلاک پس از خوردن یا نوشیدن، اسید تولید می کنند. این اسیدها می توانند مینای دندان را از بین ببرند و باعث ایجاد حفره و التهاب لثه (بیماری لثه) شوند.

پلاک همچنین می تواند در زیر لثه روی ریشه دندان ایجاد شود و باعث تجزیه شدن استخوان های نگهدارنده دندان شود. پلاک درمان نشده می تواند سخت شود و به تارتار تبدیل شود. رعایت بهداشت دهان و دندان، از جمله مسواک زدن روزانه و نخ دندان کشیدن، پلاک را از بین می برند.

پلاک چقدر شایع است؟

هرکسی تا حدی پلاک دندانی دارد. اگر وقتی زبان خود را روی دندان می کشید و احساس زبری می کنید، این پلاک است.

روی دندان های چه افرادی ممکن است بیشتر پلاک تشکیل شود؟

گرچه همه پلاک دندان دارند، در صورتی که در شرایط زیر قرار بگیرید ممکن است نسبت به معمول پلاک بیشتری ایجاد شود:

  • مقدار زیادی غذاها یا نوشیدنی های شیرین یا نشاسته ای مصرف کنید.
  • خشکی دهان به دلیل داروهایی مانند داروهای ضد افسردگی یا شرایطی مانند سندرم شوگرن.
  • سابقه تابش پرتو به سر یا گردن داشته باشید.
  • کشیدن سیگار.

چه چیزی باعث ایجاد پلاک می شود؟

هنگامی که باکتری های موجود در دهان با غذاهای شیرین یا نشاسته ای مانند شیر، آبمیوه، نوشابه، نان، ماکارونی و میوه مخلوط می شوند، پلاک ایجاد می شود. این باکتری ها اسیدهایی آزاد می کنند که کربوهیدرات های موجود در غذا و نوشیدنی ها را تجزیه می کنند. اگر بلافاصله بعد از خوردن یا آشامیدن، دندان های خود را مسواک نزنید، ترکیبی از باکتری ها، اسیدها و کربوهیدرات ها می تواند به یک لایه چسبناک و بی رنگ به نام پلاک تبدیل شود.

پلاک یا جرم دندان

پلاک یا جرم دندان

پلاک دندان چه علائمی دارد؟

احساس زبری روی دندان ها علامت اصلی وجود پلاک است. سایر نشانگرها عبارتند از:

  • بوی بد مزمن دهان (هالیتوزیس).
  • لثه های قرمز، متورم و حساس که بعد از مسواک زدن خونریزی می کنند (بیماری لثه).

پلاک دندان چه عوارضی دارد؟

اگر به صورت روزانه مسواک نزنید و نخ دندان نکشید، پلاک ها می توانند به جرم تبدیل شوند. فقط یک متخصص دندانپزشکی می تواند تارتار را از بین ببرد. پلاک و تارتار می تواند منجر به بروز موارد زیر شود:

  • حفره های دندانی.
  • ژنژیویت و بیماری پریودنتال (لثه).
  • عفونت شدید لثه (پریودنتیت).
  • پوسیدگی و از دست دادن دندان.
  • عفونت دندان (دندان آبسه).

پلاک دندان چگونه تشخیص داده می شود؟

دندانپزشک شما در طول معاینات منظم دندانپزشکی از ابزارهایی برای یافتن و حذف پلاک استفاده می کند. پلاک می تواند باعث ایجاد حفره شود. همچنین ممکن است برای بررسی پوسیدگی دندان از تصاویر رادیوگرافی دندانپزشکی با اشعه ایکس استفاده کنید.

پلاک چگونه مدیریت یا درمان می شود؟

بهداشت خوب دهان، از جمله مسواک زدن منظم و نخ دندان کشیدن، پلاک را از بین می برد و از انباشته شدن جرم جلوگیری می کند. در طول معاینات دندانپزشکی، دندانپزشک شما پلاک و تارتار را از روی دندان های شما می زداید. دندانپزشک شما همچنین ممکن است موارد زیر را توصیه کند:

  • سیلانت های دندانی برای جلوگیری از تشکیل پلاک روی سطوح جونده بالای دندان ها.
  • داروهای خشکی دهان برای افزایش تولید بزاق.
  • فلوراید تراپی برای کند کردن رشد باکتری های عامل پلاک و جلوگیری از پوسیدگی دندان.
  • خمیر دندان یا دهانشویه آنتی باکتریال (کلرهگزیدین) تجویزی.
پلاک یا جرم دندان

پلاک یا جرم دندان

چگونه می توان از ایجاد پلاک جلوگیری کرد؟

مراقبت خوب از دندان ها و لثه ها کلید کاهش پلاک است. شما باید کارهای زیر را انجام دهید:

  • نخ دندان کشیدن روزانه: یک بار در روز از نخ دندان یا واتر فلاسر برای از بین بردن مواد غذایی و پلاک گیر کرده بین دندان ها، استفاده کنید. مطالعات نشان می دهند که نخ دندان کشیدن قبل از مسواک زدن، پلاک بیشتری را از بین می برد.
  • دو مرتبه مسواک زدن در طول روز: دندان ها را به مدت دو دقیقه با یک مسواک نرم (دستی یا برقی) و خمیر دندان حاوی فلوراید مسواک بزنید. حداقل دو مرتبه در روز و ترجیحاً بعد از هر وعده غذایی مسواک بزنید.
  • جویدن آدامس بدون قند: اگر نمی توانید بلافاصله بعد از خوردن یا آشامیدن مسواک بزنید، آدامس بدون قند بجوید. نوعی را انتخاب کنید که دارای تأییدیه انجمن دندانپزشکی باشد.
  • انتخاب غذاهای سالم: مصرف غذاها و نوشیدنی های شیرین و نشاسته ای را کاهش دهید. در عوض، غذاها و تنقلات مغذی مانند ماست ساده، پنیر، سبزیجات خام یا میوه را انتخاب کنید.
  • مراجعه به دندانپزشک خود: حداقل دو مرتبه در سال معاینات دندانپزشکی را انجام دهید.
  • استفاده از دهانشویه: با یک دهانشویه ضد عفونی کننده بدون نسخه یا تجویزی دهان خود را شستشو دهید.

افرادی که پلاک دندان دارند چه انتظاری می توانند داشته باشند؟

همه افراد باکتری های دهانی دارند که باعث ایجاد پلاک می شوند. با رعایت بهداشت دهان و دندان می توانید پلاک را از بین ببرید و از بروز مشکلات جدی دندان جلوگیری کنید.

از آنجا که پلاک می تواند باعث ایجاد حفره، جرم و بیماری لثه شود، معاینات منظم دندانپزشکی ضروری هستند. اگر پلاک و پوسیدگی دندان تشخیص داده نشود و درمان نشود، ممکن است دچار عفونت دردناک لثه یا از دست دادن دندان شوید.

چه زمانی باید با دندانپزشک تماس گرفت؟

در صورت تجربه کردن هر یک از این موارد باید با دندانپزشک خود تماس بگیرید:

  • بوی بد مزمن دهان
  • تورم صورت
  • لق شدن دندان
  • درد یا مشکل در جویدن
  • قرمزی اطراف یا داخل دهان
  • تورم و خونریزی لثه ها، یا سایر علائم بیماری لثه
  • دندان درد یا درد دهان
  • حساسیت دندان به غذاها یا نوشیدنی های سرد یا گرم

چه سؤالاتی باید از دندانپزشک خود بپرسید؟

ممکن است بخواهید از دندانپزشک خود بپرسید:

  • بهترین راه برای پیشگیری و از بین بردن پلاک چیست؟
  • چگونه می توان خطر پوسیدگی و بیماری لثه را کاهش داد؟
  • برای کاهش پلاک باید چه تغییراتی در رژیم غذایی ایجاد کرد؟
  • در مسواک، خمیر دندان و دهانشویه به دنبال چه چیزی باید بود؟
  • هر چند وقت یکبار باید تمیز کردن دندان ها را انجام دهم؟
  • آیا باید مراقب علائم عوارض باشم؟

سخن پایانی

پلاک دندان یک مشکل شایع است که راه حل آن آسان است: روزانه مسواک بزنید و نخ دندان بکشید، و به دندانپزشک خود مراجعه کنید. همچنین می توانید از دهانشویه های ضد عفونی کننده برای از بین بردن باکتری های ایجاد کننده پلاک استفاده کنید. اگر اجازه دهید لایه ای از پلاک به مدت طولانی روی دندان های شما باقی بماند، می تواند سفت شود و به تارتار تبدیل شود. در نهایت، ممکن است به بیماری لثه مبتلا شوید و حتی ممکن است دندان های خود را از دست بدهید. شما باید حداقل دو مرتبه در سال دندان های خود را تمیز کنید. از دندانپزشک خود در مورد اقداماتی که می توانید برای کاهش پلاک و محافظت از سلامت دهان خود انجام دهید بپرسید.

یکی از دلایلی که زنان بیشتر در معرض خطر بیماری لثه قرار دارند و بیشتر مستعد مشکلات سلامت دهان و دندان می باشند، تغییرات هورمونی منحصر به فردی است که آنها را بیشتر تحت تأثیر قرار می دهد. هورمون ها نه تنها خونرسانی به بافت لثه را تحت تأثیر قرار می دهند، بلکه روی پاسخ بدن به سموم ناشی از تجمع پلاک نیز تأثیر می گذارند. در نتیجه این تغییرات، زنان را در مراحل خاصی از زندگی خود، بیشتر مستعد ابتلا به بیماری پریودنتال و همچنین سایر مشکلات سلامت دهان و دندان می کنند.

هنگامی که یک زن باردار است، دچار تغییرات هورمونی می شود که مانع خونرسانی به لثه ها می شوند. علاوه بر این، تغییرات هورمونی ممکن است در توانایی بدن برای پاسخ به تحریک اختلال ایجاد کنند. در این مقاله نگاهی خواهیم داشت به برخی از مراحلی که طی آنها زنان بیشتر در معرض خطر بیماری لثه قرار دارند.

چه زمانی زنان بیشتر در معرض خطر مشکلات دهان و دندان هستند؟

پنج موقعیت در زندگی زنان وجود دارند که در طی آنها، نوسانات هورمونی باعث می شود آنها بیشتر مستعد ابتلا به مشکلات سلامت دهان و دندان شوند- در دوران بلوغ، در برخی از نقاط چرخه قاعدگی ماهانه، هنگام استفاده از قرص های ضد بارداری، در دوران بارداری و در دوران یائسگی.

در دوران بلوغ

افزایش تولید هورمون های زنانه استروژن و پروژسترون که در دوران بلوغ رخ می دهد می تواند جریان خون به لثه ها را افزایش داده و نحوه واکنش بافت لثه به محرک های موجود در پلاک را تغییر دهد و باعث شود بافت لثه قرمز، حساس، متورم، و احتمال خونریزی آن هنگام مسواک زدن و نخ دندان کشیدن بیشتر شود.

در دوران قاعدگی

به دلیل تغییرات هورمونی (بویژه افزایش پروژسترون) که در طول چرخه قاعدگی رخ می دهد، برخی از زنان تغییرات دهانی را تجربه می کنند که می تواند شامل تورم لثه ها به رنگ قرمز روشن، ضایعات لثه، تورم غدد بزاقی، ایجاد آفت یا خونریزی لثه باشد. ژنژیویت قاعدگی معمولاً یک یا دو روز قبل از شروع پریود رخ می دهد و مدت کوتاهی پس از شروع پریود برطرف می شود. دلیل اصلی این امر عدم تعادل هورمونی در آن زمان از ماه است. دندانپزشک شما برای کاهش درد و ناراحتی که معمولاً ایجاد می شود، ممکن است درمان خاصی را توصیه کند.

هنگام مصرف داروهای ضد بارداری خوراکی

داروهای ضد بارداری خوراکی به این شهرت دارند که باعث عدم تعادل هورمونی کمک می کنند. به همین دلیل است که، زنانی که از قرص های ضد بارداری خاصی استفاده می کنند که حاوی پروژسترون هستند و سطح آن هورمون را در بدن افزایش می دهند، به دلیل واکنش اغراق آمیز بدن به سموم تولید شده از پلاک ها، ممکن است التهاب بافت های لثه را تجربه کنند. اگر التهاب لثه ها را تجربه می کنید و قرص ضد بارداری مصرف می کنید، به مطب دندانپزشک خود مراجعه کنید و این موضوع را با دندانپزشک خود در میان بگذارید. برای مقابله با علائم، ممکن است اشکال مناسبی از درمان مانند آنتی بیوتیک به شما داده شوند.

بیماری لثه در زنان

بیماری لثه در زنان

در دوران بارداری

سطح هورمون در دوران بارداری به طور قابل توجهی تغییر می کند. برای زنان کاملاً عادی است که در طول دوران بارداری مشکلات دندانی مانند التهاب لثه را تجربه کنند. افزایش سطح پروژسترون، بویژه، می تواند باعث بیماری لثه در هر زمانی در ماه دوم تا هشتم بارداری شود-  وضعیتی که تحت عنوان ژنژیویت بارداری شناخته می شود. بیشتر زنان به تدریج متوجه قرمز شدن و پف کردن لثه های خود می شوند که گاهی اوقات می توانند دردناک باشند. برای مقابله با این شرایط یا اجتناب از عفونت جدی، ممکن است لازم باشد به فکر پاکسازی تخصصی مکرر توسط دندانپزشک باشید. برای کمک به اجتناب از این مشکلات شایع، می توان یک پاکسازی تخصصی را در سه ماهه دوم انجام داد. اگر باردار هستید به دندانپزشک خود اطلاع دهید.

در دوران یائسگی

هنگامی که یک زن به یائسگی می رسد، تغییرات فیزیکی رخ می دهند که می توانند منجر به بروز مشکلات دهان مانند احساس سوزش در دهان شوند. در نتیجه افزایش سن، مصرف برخی از داروها برای مبارزه با بیماری ها و تغییرات هورمونی ناشی از یائسگی، می توانند باعث بروز تغییرات دهانی متعددی شوند. این تغییرات دهانی می توانند شامل تغییر حس چشایی، احساس سوزش در دهان، حساسیت بیشتر به غذاها و نوشیدنی های سرد و گرم و کاهش جریان بزاق باشد که می تواند منجر به خشکی دهان شود.

خشکی دهان به نوبه خود می تواند منجر به ایجاد پوسیدگی دندان و خطر عفونت را افزایش دهد زیرا جریان بزاق را کاهش می دهد، در نتیجه احتمال بروز بیماری لثه بیشتر می شود، زیرا بزاق برای مرطوب کردن و پاکسازی دهان با خنثی کردن اسیدهای تولید شده توسط پلاک در دسترس نیست. خشکی دهان همچنین می تواند ناشی از بسیاری از داروهای تجویزی و بدون نسخه ای باشد که معمولاً برای افراد مسن تجویز می شوند.

کاهش استروژن که با یائسگی اتفاق می افتد نیز زنان را بیشتر در معرض خطر از دست دادن تراکم استخوان قرار می دهد. از دست دادن استخوان، بویژه در فک، می تواند منجر به از دست رفتن دندان ها شود. عقب رفتن لثه ها می تواند نشانه از دست رفتن استخوان در استخوان فک باشد. تحلیل رفتگی لثه ها همچنین سطح بیشتری از دندان ها را در معرض پوسیدگی بالقوه دندان قرار می دهد.

بیماری لثه در زنان

بیماری لثه در زنان

نکاتی برای پیشگیری از مشکلات دهان و دندان برای زنان در سنین مختلف

از آنجا که بیشتر زنان در معرض خطر بروز مشکلات دندانی قرار دارند، به این معنا نیست که آنها نمی توانند کاری برای حفظ لبخندی درخشان و زیبا انجام دهند. قبل از اینکه عجله کنید و پول خود را برای فرایندهای دندانپزشکی پرهزینه خرج کنید، روتین بهداشتی دهان و دندان خود را مرور کنید.

برخی از اقدامات ساده برای کمک به جلوگیری از بروز عفونت و پیشگیری از بروز مشکلات سلامت دهان مانند بیماری لثه و پوسیدگی دندان عبارتند از:

  • دندان های خود را حداقل دو مرتبه در روز با خمیر دندان حاوی فلوراید مسواک بزنید. حداقل یک مرتبه در روز نخ دندان بکشید و دهان خود را با دهانشویه ضد عفونی کننده بشویید.
  • دو مرتبه در سال برای معاینه و پاکسازی تخصصی دهان به دندانپزشک خود مراجعه کنید.
  • یک رژیم غذایی متعادل داشته باشید.
  • از خوردن تنقلات شیرین یا نشاسته ای خودداری کنید.
  • از دندانپزشک خود بپرسید که آیا فکر می کند باید از دهانشویه ضد میکروب استفاده کنید.
  • اگر خشکی دهان دارید، از دندانپزشک خود در مورد درمان های این شرایط، مانند بزاق مصنوعی، سوال کنید. بیوتن یکی از این محصولات است و بدون نسخه در دسترس است.

اگر مشکلاتی مانند حساسیت را تجربه کردید، با دندانپزشک خود مشورت کنید زیرا ممکن است نشانه ای از یک مشکل اساسی باشد. برخی از مشکلات دندانی وقتی زودتر تشخیص داده شوند، راحت تر درمان می شوند.

لثه های شما برای سلامت دهان و دندان های شما بسیار مهم هستند. لثه ها از بافت صورتی سفت تشکیل شده اند که استخوان فک شما را می پوشاند. این بافت ضخیم، فیبری و پر از عروق خونی است.

اگر لثه های شما متورم شوند، ممکن است برجسته شوند یا بیرون بزنند. تورم لثه ها معمولاً از جایی آغاز می شود که لثه به دندان می رسد. با این حال، لثه های شما ممکن است آنقدر متورم شوند که شروع به پنهان کردن قسمت هایی از دندان های شما کنند. لثه های متورم به جای رنگ صورتی معمولی، قرمز رنگ به نظر می رسند.

تورم لثه ها اغلب به دلیل ژنژیویت، همراه با عوامل دیگری مانند کمبود مواد مغذی، تغییرات هورمونی یا عفونت ایجاد می شود. لثه های متورم اغلب تحریک شده، حساس یا دردناک هستند. همچنین ممکن است متوجه شوید که هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن لثه هایتان راحت تر دچار خونریزی می شوند.

علت تورم لثه ها چیست؟

گرچه تورم لثه ها اغلب به دلیل ژنژیویت رخ می دهد، اما بسیاری از عوامل دیگر از جمله بارداری، سوء تغذیه یا انواع خاصی از عفونت ها می توانند در این امر نقش داشته باشند.

ژنژیویت

ژنژیویت شایع ترین علت لثه های متورم است، نوعی بیماری لثه که باعث تحریک و تورم لثه های شما می شود.

بسیاری از افراد نمی دانند که به ژنژیویت مبتلا هستند زیرا علائم می توانند بسیار خفیف باشند. با این حال، اگر ژنژیویت درمان نشود، در نهایت می تواند منجر به بروز یک بیماری بسیار جدی تر به نام پریودنتیت، و احتمالاً، از دست دادن دندان شود.

ژنژیویت اغلب نتیجه عدم رعایت بهداشت دهان و دندان است، که امکان ایجاد پلاک روی خط لثه و دندان ها را فراهم می کند. پلاک لایه ای متشکل از باکتری ها و ذرات غذایی است که به مرور زمان روی دندان ها رسوب می کنند. اگر پلاک بیشتر از چند روز روی دندان باقی بماند، به تارتار تبدیل می شود.

تارتار پلاک سخت شده ای است که نمی توان تنها با نخ دندان و مسواک زدن آن را پاک کرد. این زمانی است که باید به یک متخصص دندانپزشک مراجعه کنید، زیرا تجمع تارتار می تواند منجر به بروز ژنژیویت شود.

بارداری

تورم لثه ها در طول دوران بارداری نیز ممکن است رخ دهد. هجوم هورمون هایی که بدن شما در دوران بارداری تولید می کند، ممکن است جریان خون به لثه ها را افزایش دهد. این افزایش در جریان خون می تواند باعث شود لثه های شما راحت تر تحریک شوند، و منجر به بروز تورم شود.

این تغییرات هورمونی همچنین می توانند توانایی بدن شما برای مبارزه با باکتری هایی که معمولاً باعث ایجاد عفونت لثه می شوند، را مختل کند. این می تواند احتمال ابتلا به ژنژیویت را افزایش دهد.

سوء تغذیه

کمبود ویتامین ها، بویژه ویتامین های B و C می تواند باعث تورم لثه شود.

به عنوان مثال، ویتامین C نقش مهمی در حفظ و ترمیم دندان ها و لثه ها ایفا می کند. اگر سطح ویتامین C شما خیلی کاهش یابد، ممکن است به اسکوربوت مبتلا شوید. اسکوربوت می تواند باعث کم خونی و بیماری لثه شود.

در کشورهای توسعه یافته، سوء تغذیه چندان شایع نیست. وقتی وجود دارد، بیشتر اوقات در افراد مسن تر مشاهده می شود.

عفونت

احتمالاً، عفونت های ناشی از قارچ ها و ویروس ها می توانند باعث تورم لثه ها شوند. اگر تبخال دارید، می تواند منجر به بروز بیماری به نام ژنژیووستوماتیت هرپتی حاد acute herpetic gingivostomatitis شود که باعث تورم لثه ها می شود.

برفک، که نتیجه رشد بیش از حد مخمر طبیعی داخل دهان است، همچنین می تواند باعث تورم لثه شود. پوسیدگی درمان نشده دندان می تواند منجر به بروز آبسه دندان شود، که تورم موضعی لثه است که به درمان توسط دندانپزشک نیاز دارد.

علت تورم لثه و درمان آن

علت تورم لثه و درمان آن

گزینه های درمانی برای لثه های متورم کدامند؟

درمان پزشکی

اگر لثه های شما بیش از 2 هفته متورم هستند، باید با دندانپزشک صحبت کنید. دندانپزشک در مورد زمان شروع علائم و دفعات بروز آنها پرسش هایی می پرسد.

ممکن است برای بررسی از دست دادن استخوان، به گرفتن عکس رادیوگرافی با اشعه ایکس کامل از دهان نیاز باشد. آنها همچنین می خواهند بدانند باردار هستید یا تغییرات اخیر در رژیم غذایی خود داشته اید. آنها ممکن است آزمایش خون را برای بررسی عفونت تجویز کنند.

بسته به علت تورم لثه ها، دندانپزشک ممکن است دهانشویه ها را تجویز کند که به پیشگیری از ژنژیویت و کاهش پلاک کمک می کند. آنها همچنین ممکن است توصیه کنند که از یک برند خاص خمیر دندان استفاده کنید. در برخی موارد، ممکن است آنتی بیوتیک لازم باشد.

اگر دچار التهاب لثه شدید هستید، ممکن است به جراحی نیاز داشته باشید. این معمولاً فقط برای افرادی توصیه می شود که در مراحل بعدی بیماری لثه، از جمله پریودنتیت متوسط ​​یا پیشرفته هستند.

یکی از گزینه های درمانی متداول، جرم گیری و تسطیح سطح ریشه است. این فرایندی است که در آن دندانپزشک لثه های بیمار، پلاک های دندانی و جرم یا تارتار دندان را از روی ریشه های دندان ها می تراشد تا لثه های باقی مانده بهبود یابند.

درمان خانگی

با لثه های متورم با احتیاط برخورد کنید. برخی از نکات برای مراقبت در منزل عبارتند از:

  • لثه های خود را با آرام مسواک زدن و نخ دندان کشیدن آرام کنید تا آنها را تحریک نکنید.
  • دهان خود را با محلول آب نمک بشویید تا آن را از شر باکتری ها خلاص کنید.
  • آب زیاد بنوشید. آب به تحریک تولید بزاق کمک می کند که باکتری های عامل بیماری داخل دهان را ضعیف می کند.
  • از مواد محرک، از جمله دهانشویه های قوی، الکل و تنباکو دوری کنید.
  • برای کاهش درد لثه، یک کمپرس گرم روی صورت خود قرار دهید. کمپرس سرد می تواند به کاهش تورم کمک کند.
علت تورم لثه و درمان آن

علت تورم لثه و درمان آن

چگونه می توان از تورم لثه ها جلوگیری کرد؟

برخی از اقدامات پیشگیرانه وجود دارند که می توانید برای جلوگیری از تورم لثه ها انجام دهید، از جمله مراقبت از دهان و دندان ها و خوردن غذاهای سالم.

بهداشت دهان

به طور منظم مسواک بزنید و نخ دندان بکشید، بخصوص بعد از وعده های غذایی. هر 6 ماه یک مرتبه برای تمیز کردن دندان های خود به دندانپزشک مراجعه کنید و مطمئن شوید که در مورد علائم دیگری که ممکن است تجربه کنید صحبت می کنید. به عنوان مثال، اگر شما خشکی دهان دارید، مشکلی که اغلب در نتیجه برخی بیماری ها یا داروها ایجاد می شود، می تواند خطر تشکیل پلاک و جرم را در شما افزایش دهد.

همچنین می توانید در مورد دهانشویه ها و خمیر دندان هایی که ممکن است به سلامت لثه های شما کمک کنند، با دندانپزشک صحبت کنید.

از بین بردن استرس

برخی تحقیقات نشان می دهند که استرس مزمن می تواند با افزایش خطر ابتلا به بیماری لثه مرتبط باشد. نه تنها این، بلکه استرس ممکن است شدت مشکلات لثه را نیز افزایش دهد و اثربخشی درمان ها را کاهش دهد.

تحت کنترل نگه داشتن سطح استرس ممکن است به پیشگیری از تورم لثه ها و بهبود سلامت دهان و دندان ها کمک کند. تمرینات یوگا، مدیتیشن یا تنفس عمیق چند راهکار ساده و اثربخش برای کاهش استرس هستند.

خمیر دندان های مختلف

انواع خاصی از خمیردندان ها حاوی موادی هستند که می توانند با کاهش حساسیت دندان، تسکین التهاب لثه، کاهش تشکیل جرم یا جلوگیری از فرسایش مینای دندان، به بهبود سلامت دهان کمک کنند.

انجمن دندانپزشکی آمریکا توصیه می کند خمیر دندانی را انتخاب کنید که حاوی فلوراید و فاقد قند یا مواد طعم دهنده دیگری باشد که می توانند با پوسیدگی دندان ارتباط داشته باشند.

برای کمک به حفظ سلامت لثه های خود، حتماً دندان های خود را دو مرتبه در روز با استفاده از خمیر دندان مسواک بزنید و به طور منظم نخ دندان بکشید.

به نظر می رسد نرخ ابتلای افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید (RA) به بیماری پریودنتال بیشتر باشد، که می تواند شامل التهاب لثه (ژنژیویت) و عفونت بافت های نگهدارنده دندان (پریودنتیت) باشد. جالب است که تحقیقات نشان داده اند که افراد مبتلا به بیماری لثه شدیدتر، آرتریت روماتوئید شدیدتری نیز دارند و این ارتباط به یک عامل مشترک باز می گردد: التهاب مداوم.

بیماری پریودنتال درمان نشده علاوه بر خطراتی که برای سلامت دندان های شما دارد، از جمله از دست دادن دندان، بعلاوه ممکن است از اثربخشی برخی از داروهای آرتریت روماتوئید نیز بکاهد.

آرتریت روماتوئید چگونه روی دندان های شما تأثیر می گذارد؟

ارتباط بین آرتریت روماتوئید و بیماری پریودنتال به خوبی ثابت شده است. آرتریت روماتوئید یک بیماری التهابی خود ایمنی سیستمیک است، و به طور کلی، نرخ ابتلای افراد مبتلا به بیماری پریودنتال به بیماری های التهابی مزمن بسیار بیشتر است.

برخی تحقیقات نشان داده اند که احتمال ابتلای افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید به بیماری لثه چهار برابر بیشتر از افرادی است که آرتریت روماتوئید ندارند و به نظر می رسد بیماری لثه آنها شدیدتر باشد. بیماران جوان مبتلا به آرتریت روماتوئید به اندازه افراد بزرگسال در معرض خطر ابتلا به بیماری پریودنتال قرار دارند.

التهاب تنظیم نشده در بدن یک نشانگر برای هر دو بیماری است، اما از آنجا که ارتباط مستقیمی بین آنها وجود دارد، به نظر می رسد یک واسطه التهابی مشترک وجود داشته باشد.

پورفیروموناس ژنژیوالیس (Porphyromonas gingivalis) P. gingivalis یکی از باکتری های اصلی مسئول بیماری لثه است، که همچنین یکی از عوامل شناخته شده در شروع آرتریت روماتوئید است. در واقع، وجود P. gingivalis می ‌تواند منجر به شروع زودتر، پیشرفت سریع تر و شدت بیشتر آرتریت روماتوئید، از جمله افزایش آسیب به استخوان و غضروف شود.

بیماری پریودنتال در حال حاضر یک عامل خطر برای آرتریت روماتوئید تلقی می شود. به نظر می رسد که شدت بیماری پریودنتال با افزایش فعالیت بیماری آرتریت روماتوئید تسریع پیشرفت آن همراه باشد.

بیماری پریودنتال همچنین می تواند خطر ابتلا به بسیاری از دیگر مشکلات سلامتی از جمله بیماری قلبی، سکته مغزی، دیابت و بیماری مزمن کلیوی را افزایش دهد.

علائم بیماری پریودنتال

بسیار مهم است که بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید با بیماری پریودنتال و علائم آن آشنایی داشته باشند.

بین دندان و لثه ها یک شکاف V شکل به نام شیار وجود دارد. بیماری پریودنتال درست زیر خط لثه درون این شیار را مورد حمله قرار می دهد و می تواند باعث از بین رفتن پیوند بین دندان و بافت های حمایت کننده آن شود. همانطور که بافت ها آسیب بیشتری می بینند، شیار گسترش می یابد و به یک پاکت تبدیل می شود. در بیماری پریودنتال شدید، پاکت می تواند نسبتاً عمیق باشد.

ژنژیویت و پریودنتیت دو مرحله از بیماری پریودنتال هستند. ژنژیویت به عنوان شکل کمتر شدید بیماری پریودنتال تلقی می شود، زیرا در آن تنها لثه ها درگیر می شوند و برگشت پذیر است. پریودنتیت مخرب تر و شدیدتر از ژنژیویت تلقی می شود. ژنژیویت درمان نشده می تواند منجر به بروز پریودنتیت شود.

به علائم بیماری پریودنتال توجه داشته باشید، از جمله:

  • لثه هایی که به راحتی خونریزی می کنند (مثلاً هنگام مسواک زدن).
  • لثه های قرمز، حساس یا متورم.
  • لثه هایی که تحلیل رفته اند یا از روی دندان ها کنار رفته اند.
  • یک مشکل مداوم با بوی بد دهان یا حس چشایی که به نظر می رسد خاموش است.
  • لق شدن دندان ها
  • تغییر در بایت
  • تغییر در تناسب پروتزهای پارسیل

به نظر می رسد در بیماران دارای خونریزی و تورم لثه، سطوح فعالیت بیماری آرتریت روماتوئید بالاتر باشند.

این امکان وجود دارد که بیماری پریودنتال بدون هیچ علامت هشدار دهنده ای شروع به گسترش کند. به همین دلیل است که چکاپ هاس منظم دندانپزشکی برای افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید بسیار مهم هستند. اگر فقط زمانی که دندان درد دارید به دندانپزشک مراجعه کنید، ممکن است علائم اولیه بیماری پریودنتال که دندانپزشک شما مشاهده می کند را از دست دهید.

آرتریت روماتوئید و بیماری لثه

آرتریت روماتوئید و بیماری لثه

کنترل و مدیریت بیماری پریودنتال

مدیریت مداوم بهداشت دهان و دندان ها و درمان هر گونه مشکل دندان یا لثه، برای بیماران کلیدی است. تحقیقات نشان می دهند که بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید که به بیماری پریودنتال نیز مبتلا هستند که تحت درمان غیرجراحی پریودنتال قرار می گیرند، “بهبود قابل توجهی” را در نتایج آرتریت روماتوئید خود تجربه کردند.

مطمئن شوید که شما:

  • دندان های خود را دو بار در روز مسواک بزنید و یک بار در روز بین دندان های خود را تمیز کنید.
  • به طور منظم به دندانپزشک مراجعه کنید و مطمئن شوید که سوابق پزشکی شما به خوبی ثبت شده اند تا بتوانید مراقبت های لازم را دریافت کنید. این امکان وجود دارد که دندانپزشک شما بخواهد با توجه به شدت آرتریت روماتوئید شما، دفعات بیشتری شما را ببیند.
  • سیگار نکشید. سیگار باعث افزایش التهاب در بدن شما می شود و می تواند بیماری لثه و آرتریت روماتوئید شما را بدتر کند.

علاوه بر این، مطمئن شوید که به طرح درمان آرتریت روماتوئید خود پایبند هستید. از آنجا که این داروها می توانند به فرو نشاندن التهاب کمک کنند، آنها ممکن است به پیشگیری از بروز بیماری پریودنتال کمک کنند و در عین حال علائم آرتریت روماتوئید شما را نیز بهبود بخشند.

سخن پایانی

با توجه به ارتباط ثابت شده بین آرتریت روماتوئید RA و سلامت لثه و دندان ها، بسیار مهم است که بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید سلامت پریودنتال خود را به صورت روزانه تحت نظارت داشته باشند، و بهداشت دهان و دندان ها را رعایت کنند و با دندانپزشک همکاری کنند تا یک برنامه بهداشتی دهان و دندان را با انتظار کاهش التهاب برای هر دو بیماری های لثه و آرتریت روماتوئید ایجاد کنند. کاهش شدت و کند کردن پیشرفت هر دو بیماری از اهداف درمان است. دندانپزشک و روماتولوژیست شما می توانند با راهنمایی شما به درمان شما کمک کنند.

بسیاری از اوقات، زمانی که در حال انجام فعالیت های روزانه خود هستیم، ممکن است کاری انجام دهیم که باعث بروز کبودی شود، مانند برخورد به چیزی یا آسیب رساندن به خود به هر شکل دیگری. همانطور که می توانیم روی بدن خود کبودی داشته باشیم، روی لثه های ما نیز می توانند دچار کبودی شوند.

کبودی روی لثه ها می تواند از نظر رنگ متفاوت باشد؛ این کبودی ها ممکن است قهوه ای تیره، سیاه، قرمز یا بنفش به نظر برسند. کاملاً شناخته شده است که ممکن است همراه با کبودی درد و خونریزی نیز وجود داشته باشند.

دلایل مختلفی برای کبودی لثه وجود دارد. در اکثر موارد جزئی، کبودی می تواند خود به خود از بین برود. اگر یک بیماری مرتبط با کبودی یا آسیبی وجود داشته باشد که باعث بروز آن شده است، یک پزشک یا دندانپزشک می تواند در تشخیص و درمان آن به شما کمک کند.

این مقاله به بررسی علل، تشخیص و درمان کبودی لثه می پردازد.

 کبود شدن لثه

کبود شدن لثه

علل احتمالی کبودی لثه

علل کبودی لثه عبارتند از:

  • نخ دندان کشیدن خیلی محکم: نخ دندان کشیدن یک گام ضروری برای حفظ سلامت دهان و لثه ها است. نخ دندان کشیدن روزانه برای جلوگیری از تشکیل پلاک و پوسیدگی دندان ها بسیار مهم است. روش های مختلفی برای نخ دندان کشیدن وجود دارد، از جمله استفاده از نخ دندان از پیش نخ شده، واتر فلاس و نخ دندان های معمولی. نخ دندان متداول ترین است، و مواقعی وجود دارند که ممکن است لثه ها حساس باشند یا فرد ممکن است هنگام نخ دندان کشیدن با لثه ها خیلی خشن برخورد کند. این می تواند باعث خونریزی و کبودی شود. علاوه بر این، خونریزی و کبودی می تواند به دلیل بیماری دیگری رخ دهد.
  • زمین خوردن روی صورت: کبودی لثه ممکن است با زمین خوردن یا آسیب دیدگی رخ دهد. بسته به سن فرد و نوع فعالیت، افتادن روی صورت- خواه مربوط به ورزش باشد، یا زمین خوردن یا به دلیل ضعف استخوان- می تواند باعث کبودی لثه شود. کبودی ناشی از یک پارگی عروق خونی کوچک زیر سطح است. اگر روی صورت خود افتاده اید و لثه های شما کبود شده اند، سایر نواحی صورت و دهان خود را بررسی کنید تا ببینید آیا جراحت یا کبودی دیگری وجود دارد یا خیر. ممکن است یک دندان لب پر شده و همچنین آسیب به لب ها، فک یا سایر نواحی صورت و دهان وجود داشته باشد. قرار دادن یخ روی ناحیه کبود شده باید به آسیب های جزئی کمک کند.
  • خوردن چیزی تیز: خوردن یک چیز تیز یا ترد یا فشار دادن یک جسم تیز به داخل دهان نیز می تواند باعث کبودی لثه ها شود. به عنوان مثال، گاز گرفتن یک چیپس ترد، استفاده از خلال دندان، یا برخورد یک چنگال یا سیخ، همگی می توانند باعث ایجاد فشار تصادفی شوند که منجر به کبودی و گاهی اوقات خونریزی می شود.
  • ضربه یا آسیب به دهان: اگر به دهان ضربه یا آسیب وارد شود، لثه ها ممکن است کبود شوند. اگر به دهان ضربه وارد شود، یا آسیب یا زمین خوردن اتفاق بیفتند، بسته به شدت، کبودی و تورم ایجاد می شوند و می تواند شدید باشد. همچنین ممکن است مدتی طول بکشد تا بهبود یابد. همراه با لثه های کبود، آسیب های دیگری مانند شکستگی یا ترک خوردن استخوان ها، در رفتگی فک یا بریدگی داخل دهان یا لب به دلیل ضربه یا جراحت ممکن است اتفاق بیفتند. در صورت جود هر گونه آسیب یا ضربه ای به دهان شما، برای تشخیص و درمان مناسب به یک پزشک یا دندانپزشک مراجعه کنید.
  • دندان درآوردن در نوزادان: به طور معمول، رویش دندان های کودک از 6 ماهگی تا یک سالگی آغاز می شود. نوزادان با 20 دندان زیر خط لثه به دنیا می آیند و در 3 سالگی، اکثر دندان های شیری کودک رشد کرده اند. با رویش دندان ها و شروع رشد دندان ها، لثه ها حساس می شوند و ممکن است کبود شوند. این می تواند ناشی از خود رویش دندان یا ناشی از اشیایی باشد که نوزادان برای تسکین لثه های خود در طول رویش دندان استفاده می کنند.
  • ترومبوسیتوپنی: ترومبوسیتوپنی وضعیتی است که در اثر تعداد کم پلاکت ایجاد می شود. بدن پلاکت کافی برای تشکیل لخته خون برای کمک به توقف خونریزی در محل زخم یا بریدگی ندارد. اگر فرد مبتلا به این بیماری دچار جراحت یا بریدگی شود، خونریزی زیادی می تواند ایجاد شود زیرا پلاکت ها پایین هستند و گلبول های خون برای ایجاد لخته خون برای کمک به توقف آن نمی توانند با یکدیگر تشکیل شوند. این می تواند باعث خونریزی بیش از حد فرد شود. برخی از علائم شامل خونریزی لثه، کبودی آسان، و کبودی های بنفش، قهوه ای یا قرمز رنگ هنگام بروز کبودی هستند.

تشخیص کبودی لثه

چند عامل وجود دارند که هنگام بررسی علت کبود شدن لثه ها باید آنها را در نظر گرفت. دلایل عبارتند از:

  • جراحت
  • تروما
  • خوردن چیزی تیز
  • بیماری دیگری مانند ژنژیویت

اینکه کدام پزشک را ببینید به دلیل کبودی لثه های شما بستگی دارد.

اگر زمین خوردید و وضعیت شما آنقدر جزئی است که می توانید یک قرار ملاقات با دندانپزشک خود تعیین کنید، آنها می توانند به شما کمک کنند تا علت آسیب خود را تعیین کنید و در صورت لزوم شما را به متخصص ارجاع دهند. اگر آسیب شدید است، به دنبال مراقبت های اورژانسی باشید.

نوزادی که در حال دندان درآوردن است، با امکان ارجاع به دندانپزشک، توسط متخصص اطفال ویزیت می شود.

اگر کبودی لثه به مشکل بخصوصی داخل دهان و دندان مربوط باشد، دندانپزشک می تواند به شما کمک کند تا مشکل را شناسایی کرده و تشخیص و یک طرح درمان ارائه دهد.

یک پزشک یا دندانپزشک معمولاً سؤالاتی در رابطه با علائم شما می پرسد و- بسته به آسیب- عکس رادیوگرافی دندانپزشکی با اشعه ایکس می گیرد.

در شرایطی مانند ترومبوسیتوپنی، پزشک معاینه فیزیکی انجام می دهد و دستور گرفتن آزمایش لخته خون و شمارش گلبول های خون را می دهد. علاوه بر این، اگر تعداد پلاکت ها کم باشد، پزشک برای کمک به تشخیص سرطان یا بیماری مغز استخوان، ممکن است دستور گرفتن بیوپسی مغز استخوان را بدهد. آنها همچنین ممکن است دستور آزمایش های تصویربرداری مانند اسکن توموگرافی کامپیوتری (CT) یا سونوگرافی را برای بررسی بزرگ شدن غدد لنفاوی، طحال یا سیروز کبدی بدهند.

 کبود شدن لثه

کبود شدن لثه

درمان های کبودی لثه

درمان لثه های متورم بسته به تشخیص و دلیل تورم آنها متفاوت است، از جمله:

  • اگر کبودی جزئی باشد، معمولاً به صورت خود به خود از بین می رود. کمپرس سرد و خوردن غذاهای نرم تر به شما کمک خواهد کرد.
  • برای نوزادانی که در حال دندان درآوردن هستند، از دادن غذاهای سفت به آنها خودداری کنید.
  • سایر درمان ها شامل تسکین لثه ها با یک قاشق کوچک خنک، پد گاز مرطوب یا انگشت تمیز هستند.

اگر ترومبوسیتوپنی تشخیص داده شود، پزشک ممکن است برای افزایش پلاکت ها، دستور تزریق خون را دهد. اگر سطح پلاکت خون بسیار پایین باشد، تزریق انجام می شود. سطوح طبیعی 150000 پلاکت در هر میکرولیتر خون است.

پزشک ممکن است جراحی را برای برداشتن طحال پیشنهاد دهد. گزینه دیگر استروئیدهایی مانند ایمونوگلوبولین ها یا پروتئین های آنتی بادی همراه با داروهای دیگر است که شناخته شده اند که به تحریک تولید پلاکت و کاهش تخریب پلاکت ها کمک می کنند.

مقابله با درد لثه

اگر درد لثه دارید، کارهایی وجود دارند که خودتان می توانید آنها را برای کاهش درد انجام دهید، از جمله:

  • اجتناب از خوردن غذاهای ترد یا دارای لبه های تیز
  • استفاده از مسواک نرم
  • نخ دندان کشیدن به آرامی
  • شستشوی دهان خود با آب نمک گرم

اگر لثه های شما درد دارند، داروهای بدون نسخه مانند تیلنول یا موترین می توانند کمک کنند. اگر درد شدید است، با دندانپزشک یا پزشک خود تماس بگیرید تا به شما در تصمیم گیری صحیح در مورد گزینه های درمانی کمک کند.

چه زمانی باید به یک پزشک یا دندانپزشک مراجعه کرد

اگر کبودی شما ناشی از زمین خوردن، ضربه یا آسیب شدید است، با یک پزشک یا دندانپزشک تماس بگیرید. اگر متوجه شدید که لثه های شما بهبود نمی یابند یا به شدت کبود هستند، تغییر رنگ داده اند، خونریزی دارند یا دردناک هستند، باید یک قرار ملاقات بگذارید. یک پزشک یا دندانپزشک می توانند به تشخیص درست وضعیت شما و ارائه گزینه های درمانی مناسب کمک کنند.

 کبود شدن لثه

کبود شدن لثه

پرسش های متداول در مورد کبودی لثه ها

علت کبودی لثه چیست؟

کبود شدن لثه ها می تواند ناشی از خشن نخ دندان کشیدن یا مسواک زدن دندان ها، زمین خوردن، آسیب دیدگی یا ضربه به دهان باشد. علل دیگر عبارتند از شرایط پزشکی مانند ژنژیویت یا ترومبوسیتوپنی.

چقدر طول می کشد تا لثه های کبود شده بهبود پیدا کنند؟

زمان بهبودی لثه های کبود متفاوت است. این به دلیل کبودی لثه ها و نیز احتمال وجود بیماری بستگی دارد.

لثه های کبود شده در نوزادان چگونه به نظر می رسند؟

هنگامی که لثه های کودک کبود می شوند، رنگ آنها قرمز تیره، قهوه ای، آبی، بنفش یا شفاف است. گاهی اوقات، زمانی که دندان در حال رشد است، کبودی می تواند بسیار قابل توجه باشد.

سخن پایانی

اگر لثه های شما کبود شده اند و در مورد علت آن نگرانی وجود دارد، برای تماس گرفتن با پزشک برای صحبت کردن در مورد سؤالات و نگرانی های خود تردید نکنید. آنها از کمک به سلامت و تندرستی کلی شما خوشحال خواهند شد.

تا زمانی که مشکلی پیش نیاید ممکن است زیاد به لثه های خود فکر نکنید. خارش، سوزش و التهاب در لثه های شما می تواند حواس شما را پرت کند. شما بدون درگیر شدن این بافت ها نمی توانید صحبت کنید، چیزی بخورید یا حتی نفس بکشید.

در این مقاله به بررسی این موضوع می پردازیم که چرا لثه های شما ممکن است خارش داشته باشند و زخم شوند و گزینه هایی برای پیشگیری و درمان خارش لثه ها بررسی می شوند.

علل خارش لثه

لثه های شما با سلامت دندان ها، دهان و کل بدن شما ارتباط دارند. هنگامی که آنها آسیب می بینند، اعصاب شما سیگنال هایی را برای مغز شما ارسال می کنند تا مشکلی را گزارش کنند.

سیگنال های درد و خارش در مغز آنقدر نزدیک به یکدیگر کار می کنند که تشخیص آنها از یکدیگر دشوار می شود. در زیر به برخی از علل بالقوه خارش لثه آورده شده اند.

جراحت

آسیب های تروماتیک در دهان شایع هستند. اشیاء تیز، خشن یا داغ می توانند به راحتی لثه های شما را خراش دهند، پاره کنند و به آنها آسیب وارد کنند. این آسیب ها ممکن است در ابتدا دردناک نباشند، اما می توانند امکان ورود باکتری ها به ساختارهای عمیق تر لثه ها، دندان ها و فک را فراهم کنند و باعث بروز عفونت شوند.

تجمع پلاک

پلاک نام باکتری هایی است که با عدم توجه به بهداشت خوب دندان ها در طول زمان روی سطح دندان ها و لثه ها تشکیل می شوند. همانطور که پلاک ساخته و سخت می شود، پوشش سخت تری به نام تارتار ایجاد می شود که فقط دندانپزشک می تواند آن را پاک کند.

هنگامی که باکتری ها دندان ها و لثه های شما را می پوشانند، باعث بروز یک واکنش ایمنی از سوی بدن شما می شوند که سلول های خاصی را به بافت های آسیب دیده یا عفونی شما ارسال می کنند تا به رفع مشکل کمک کند. با این حال، سلول های ایمنی در کار خود برای ترمیم آسیب یا عفونت، باعث التهاب می شوند که می تواند بافت لثه را تخریب کند.

دندان ها و لثه های تمیز نشده باعث ایجاد پلاک می شوند که با تشکیل باکتری منجر به بروز حساسیت، خارش یا بوی بد دهان می شوند. همچنین زمانی که دندان ها و لثه های شما باید تمیز شوند، ممکن است احساس کنید که لایه ای روی دندان های شما تشکیل شده است.

خشکی دهان

خشکی مکرر دهان زروستومیا xerostomia نامیده می شود. این مشکل زمانی بروز می یابد که بدن بزاق کافی تولید نمی کند. این می تواند یک عارضه جانبی داروهایی مانند داروهای ضد افسردگی یا شیمی درمانی یا نشانه یک بیماری خود ایمنی مانند سندرم شوگرن Sjögren’s syndrome باشد.

بزاق نقشی حیاتی در حفظ سلامت لثه و شستن باکتری ها و دیگر ذرات موجود داخل دهان ایفا می کند. بدون بزاق کافی، باکتری ها می توانند انباشته شوند و لثه ها ممکن است خشک شوند و مستعد آسیب یا جراحت شوند.

ژنژیویت

ژنژیویت التهابی است که پس از عفونت ناشی از تجمع پلاک در لثه ها ایجاد می شود. ژنژیویت به مرور زمان و به آرامی و معمولاً بدون علائم ایجاد می شود. با این حال، هنگامی که التهاب آغاز می شود، ممکن است متوجه این علائم شوید:

  • لثه های متورم
  • لثه های قرمز
  • لثه هایی که با مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن به راحتی خونریزی می کنند.

بدن شما هیستامین آزاد می کند، ماده شیمیایی که هنگام التهاب بافت ها با سیستم ایمنی ارتباط برقرار می کند و یک پاسخ ایمنی ایجاد می کند که باعث بروز خارش و تورم می شود.

واکنش های آلرژیک

بدن شما مانند زمان بروز التهاب، با آزاد کردن هیستامین ها با واکنش های آلرژیک مبارزه می کند که باعث بروز علائم آلرژی مانند خارش و تورم می شوند. واکنش های آلرژیک شدید می توانند منجر به آنافیلاکسی شوند، واکنشی که می تواند باعث تورم راه هوایی و دشوار کردن تنفس شود.

خارش لثه

خارش لثه

سندرم آلرژی دهان

سندرم آلرژی دهانی یا سندرم آلرژی گرده غذایی زمانی ایجاد می شود که گرده ها با خوراکی های شما مخلوط می شوند و واکنش آلرژیک ایجاد می کنند. گرده غان، گرده علف و گرده بومادران آلرژن های شایعی هستند که در خوراکی هایی مانند سیب، پرتقال و موز یافت می شوند.

افرادی که دچار این مشکل می شوند علائم ناگهانی زیر را تجربه می کنند:

  • خارش در دهان
  • تورم لب ها، زبان، دهان یا گلو
  • خراش گلو
  • خارش گوش
  • کهیر

تغییرات هورمونی

هورمون ها نقش برجسته ای در ایجاد بیماری لثه و دیگر مشکلات دهان و دندان ها ایفا می کنند. افزایش هورمون های ناشی از بلوغ، کنترل بارداری و بارداری باعث افزایش جریان خون در لثه ها می شود و باعث بروز التهاب در بافت های اطراف دندان ها می شود. مانند سایر علل التهاب، این تورم می تواند باعث بروز درد، حساسیت یا خارش شود.

خارش لثه

خارش لثه

درمان های خارش لثه

در صورت بروز خارش، درد یا التهاب در لثه های خود باید به دندانپزشک مراجعه کنید. ژنژیویت اولیه حدود 90 درصد از تمام افراد بزرگسال را تحت تأثیر قرار می دهد و در صورت تشخیص و درمان زود هنگام می توان آن را معکوس کرد.

متخصص بهداشت دندان یا دندانپزشک شما برای درمان علائم شما در طول تمیز کردن عمیق دندان ها، ممکن است پلاک ها را به صورت دستی حذف کند.

افراد مبتلا به بیماری پریودنتال (لثه) در معرض خطر بیشتر مشکلات سلامتی مانند بیماری قلبی، زوال عقل و دیابت قرار دارند. اگر مشکلات مداومی با دندان ها یا لثه های خود دارید، ممکن است لازم باشد به دندانپزشک خود مراجعه کنید تا به شرایط زمینه ای که با سلامت دهان و دندان های شما ارتباط دارند رسیدگی کند.

چه زمانی به دندانپزشک مراجعه کنیم؟

بهتر است دو بار در سال برای تمیز کردن و معاینه دهان به دندانپزشک مراجعه کنید. بین مراجعات منظم خود، ممکن است برای مشکلاتی مانند تورم یا درد به مراقبت نیاز داشته باشید. در صورت بروز مشکلات زیر بلافاصله با دندانپزشک خود تماس بگیرید یا حضوری مراجعه کنید:

  • خونریزی لثه که متوقف نمی شود
  • مشکل در بلع
  • مشکلات تنفسی

جلوگیری از خارش لثه ها

عفونت داخل دهان یا لثه ها می تواند نشانه های اولیه بیماری باشد و به سرعت گسترش یابد و به مشکلات سیستمیک تبدیل شود. در اینجا کارهایی وجود دارند که می توانید برای محافظت از سلامت دهان خود انجام دهید:

  • دندان های خود را دو مرتبه در روز مسواک بزنید و نخ دندان بکشید.
  • به طور منظم برای پاکسازی و معاینه دندان های خود به دندانپزشک مراجعه کنید.
  • از یک رژیم غذایی سالم استفاده کنید، غذاهای حاوی قند یا اسید زیاد را محدود کنید.
  • از دندان های خود با وارنیش فلوراید محافظت کنید.
  • سیگار کشیدن یا استفاده از تنباکوی جویدنی را ترک کنید.

اگر مشکلات سلامتی مانند دیابت دارید که ممکن است خطر ابتلا به مشکلات دهان و دندان را افزایش دهند، با دندانپزشک خود در مورد استراتژی های پیشگیری اضافی برای هدف قرار دادن بیماری شما صحبت کنید.

خلاصه

حفظ سلامت لثه ها بخش مهمی از سلامت دهان و دندان های شما است. لثه های شما دندان های شما را محکم در جای خود نگه داشته اند و مانند محافظ در برابر باکتری ها عمل می کنند. بهداشت نامناسب دهان می تواند منجر به بروز مشکلات خاصی برای سلامت دهان و بروز علائمی مانند خارش، درد یا بیماری شدید شود. در صورت بروز این علائم به دندانپزشک مراجعه کنید.

خارش لثه

خارش لثه

سخن پایانی

لثه های شما از بافت همبند قوی تشکیل شده اند اما در مقابل عفونت و آسیب نیز آسیب پذیر هستند. تورم، درد، حساسیت و خارش می توانند به دلیل تجمع باکتری ها و سایر مشکلات ایجاد شوند. مراقبت منظم از دندان ها و بهداشت صحیح دهان و دندان می تواند به شما کمک کند از سلامت لثه های خود محافظت کنید و از بروز آسیب های جبران ناپذیر به آنها جلوگیری کنید.

پرسش های متداول در مورد خارش لثه ها

درمان خارش لثه چقدر طول می کشد؟

یافتن تسکین خارش لثه بسته به علت آن می تواند متفاوت باشد. اگر یک واکنش آلرژیک باعث بروز خارش شده باشد، درمان ممکن است سریع باشد. درمان خارش ناشی از بهداشت نامناسب، جراحات یا تغییرات هورمونی ممکن است مدت زمان بیشتری طول بکشد. کل زمان برای حل کردن این مشکلات، به گستردگی مشکل و میزان پایبندی شما به طرح درمان و بهداشت بستگی خواهد داشت.

آیا خارش لثه طبیعی است؟

باکتری های زیادی داخل دهان شما وجود دارند، و حتی تجمع پلاک در یک روز می تواند منجر به بروز خارش شود. در صورت بروز خارش مکرر یا مداوم لثه، باید برای پاکسازی و معاینه کامل به دندانپزشک خود مراجعه کنید.

بهترین راه برای درمان خارش لثه چیست؟

مشخص نمودن علت خارش لثه ها قبل از شروع درمان بسیار مهم است. در صورت داشتن یک بیماری زمینه ای یا مصرف یک داروی خاص که با این مشکل ارتباط دارد، درمان خارش می تواند پیچیده باشد. خارش ناشی از عدم رعایت بهداشت یا آلرژی را می توان به سرعت با تمیز کردن دقیق و تغییر سبک زندگی یا رژیم غذایی برطرف کرد.

آفت چیست؟

آفت یک مشکل شایع و دردناک است. آفت های خوش خیم معمولاً کوچک (قطر کمتر از 1 سانتی متر) و کم عمق هستند. در صورت بوجود آمدن زخم های آفتی که همراه با علائم یووئیت uveitis (التهاب مجموعه عنبیه)، زخم های تناسلی، ورم ملتحمه چشم، آرتریت، تب یا آدنوپاتی (هر نوع بیماری مربوط به غدد بدن)، باید به جستجوی یک علت جدی بود. عدم شفافیت در مورد علت زخم آفتی منجر به انجام درمان هایی شده است که عمدتاً تجربی هستند. این درمان ها شامل آنتی بیوتیک ها، ضدالتهاب ها، تعدیل کننده های سیستم ایمنی، بی حس کننده ها و داروهای جایگزین (گیاهی) هستند.

زخم های آفتی را می‌توان به سه نوع مختلف طبقه بندی کرد: مینور (کوچک)، ماژور (بزرگ) و هرپتی فرم (تبخال مانند). آنها می توانند به تنهایی یا چندتایی باشند و بیشتر کوچک (با قطر کمتر از 1 سانتی متر) و کم عمق هستند. آفت های اصلی بزرگ تر هستند و زخم های عمیق تری دارند. بعلاوه، آفت های بزرگ بیشتر احتمال دارد که با رو بهبود رفتن زخمی شوند. آفت های هرپتی فرم غالباً از نظر ساختاری چندتایی و به صورت تاول هستند. بیماران مبتلا به زخم آفتی خوش خیم نباید هیچ علائم دیگری مانند تب، آدنوپاتی، علائم گوارشی یا سایر علائم پوستی یا غشاء مخاطی داشته باشند.

پاتوفیزیولوژی آفت های دهان

پاتوفیزیولوژی زخم های آفتی به خوبی درک نشده است. از نظر بافت شناسی، آفت ها حاوی ارتشاح (ماده یا عاملی که از راه نشت جایگزین شده است) تک هسته ای با پوشش فیبرین هستند. بیماران مبتلا به آفت های عود کننده ممکن است دچار تغییر ایمنی موضعی با واسطه سلولی شوند. پاسخ های سیستمیک سلول های T و B نیز در بیماران مبتلا به آفت های مکرر تغییر یافته است.

آفت دهان

آفت دهان

علل بروز آفت های دهان

آفت ها بیشتر افراد بزرگسال جوان را تحت تأثیر قرار می دهند و ممکن است سابقه خانوادگی بروز آن نیز وجود داشته باشد. به صورت کاملاً متناقض، سیگار کشیدن تا حدی تأثیری محافظتی در برابر آفت های تکرار شونده ارائه می دهد. عوامل دیگر مانند استرس، ترومای فیزیکی یا شیمیایی، حساسیت غذایی و عفونت نیز ممکن است در بروز آنها دخیل باشند. عوامل عفونی مانند هلیکوباکتر پیلوری و ویروس هرپس سیمپلکس نیز مورد بررسی قرار گرفته اند، اما در تمام موارد زخم های آفتی یافت نشده اند. عدم شفافیت در مورد علت بروز آنها، منجر به درمان هایی شده است که عمدتاً تجربی هستند و با هدف کاهش علائم انجام می شوند.

تشخیص های افتراقی آفت های دهان

هنگام ارزیابی بیماران مبتلا به آفت های تکرار شونده، باید شرایط متعددی را در تشخیص افتراقی در نظر گرفت. ملاحظه اولیه این است که آفت های خوش خیم به نظر می رسد کوچکتر باشند و در مقایسه با شرایط جدی تر اغلب محدود هستند. آفت های بزرگ می توانند با عفونت ویروسی نقص ایمنی انسانی (HIV ایدز) مرتبط باشند. وقتی آفت ها بزرگ هستند و روند بهبود آنها کند است، پزشکان باید آزمایش HIV را در نظر بگیرند.

در صورت ویروسی بودن آفت، اگر ویروس هرپس سیمپلکس عامل بروز آن باشد، علامت آن ضایعات وزیکولار است؛ اگر ویروس سیتومگالوویروس باشد، بیمار دچار نقص ایمنی است، و نمونه برداری برای آزمایش سلول های غول پیکر چند هسته ای مثبت است؛ اگر ویروس واریسلا باشد، ضایعات پوستی مشخصی وجود خواهند داشت؛ و اگر ویروس کوکساکی باشد، ضایعات دست، پا، و باسن وجود خواهند داشت، و به طور معمول در کودکان بروز می یابد.

در صورتی که عامل آن ترپونمال باشد، اگر سیفلیس علت بروز آفت باشد، عوامل خطر، سایر ضایعات پوستی، و تست RPR/FTA (تست آنتی بادی ریجین سریع پلاسما/ فلورسین ترپونما) مثبت است.

در صورتی که ضایعه عامل قارچی داشته باشد، قارچ های کریپتوسپوریدیوم، موکورمایکوزیس، هیستوپلاسما باعث نقص ایمنی در بیمار، مزمن شدن ضایعه، و مثبت شدن نمونه برداری و کشت آن می شود.

در صورتی که نقص خود ایمنی باعث بروز آفت شده باشد، سندرم بهجت باعث بروز زخم دستگاه تناسلی، یووئیت، رتینیت؛ سندرم رایتر موجب بروز یووئیت، ورم ملتحمه، آرتریت HLA B27؛ بیماری التهابی روده موجب بروز اسهال خونی یا مخاطی مکرر، سایر زخم های گوارشی؛ لوپوس اریتماتوز موجب بروز راش مالار، ANA  (آنتی بادی ضد هسته ای) مثبت؛ و پمفیگوئید تاولی موجب درگیری منتشر پوست؛ پمفیگوس ولگاریس موجب درگیری منتشر پوست می شود.

در صورت وجود عوامل هماتولوژیک، نوتروپنی چرخه ای موجب بروز تب دوره ای، و نوتروپنی می شود.

اگر عامل بروز آفت دهان نئوپلاسم باشد، سرطان سلول سنگفرشی موجب بروز آفت های مزمن، آدنوپاتی سر/ گردن، و مثبت بودن نتایج نمونه برداری خواهد شد.

هنگام ارزیابی بیمارانی که دارای علائم دهانی هستند، باید عفونت که موجب بروز زخم داخل دهان شده است مد نظر قرار گیرد. یک عفونت شایع، بویژه در بیماران مبتلا به عفونت HIV و آفت، هرپس سیمپلکس است. هنگامی که لکه های Tzank در دسترس باشد، نمونه ای از یک ضایعه هرپتی فرم، نشان دهنده سلول های غول پیکر حامل خواهد بود. سایر عوامل ویروسی، باکتریایی، ترپونمال و قارچی، پتانسیل ایجاد زخم داخل دهان را دارند. نمونه برداری به تنهایی یا همراه با کشت ضایعات یا آزمایش خون ممکن است به تشخیص عامل ایجاد کننده کمک کنند.

آفت دهان

آفت دهان

بیماری های خود ایمنی

چندین بیماری خود ایمنی ممکن است زخم های شبیه زخم آفتی خوش خیم بوجود بیاورند. سندرم بهجت یک واسکولیت خود ایمنی است که باعث بروز زخم های تکرار شونده دهان و ناحیه تناسلی، یووئیت و رتینیت می شود. آفت های شدید و سندرم بهجت ممکن است دو نقطه در یک زنجیره بیماری باشند. علائم غیر دهانی سندرم بهجت Behçet’s syndrome ممکن است در 43 تا 100 درصد از بیماران مبتلا به زخم های آفتی تکرار شونده، بسته به شدت آن، وجود داشته باشد.

سندرم رایتر Reiter’s syndrome  با زخم های دهان، یووئیت، ورم ملتحمه و آرتریت مثبت HLA B27 به دنبال اورتریت غیرگنوکوکی یا اسهال خونی باسیلی همراه است. بیماران مبتلا به بیماری التهابی روده، بویژه بیماری کرون، ممکن است با زخم های دهان همراه باشند. لوپوس اریتماتوز، پمفیگوئید بولوز و پمفیگوس ولگاریس از دیگر بیماری هایی هستند که ممکن است شامل زخم دهان شوند. در تمام این شرایط، علائم مرتبط باید ایجاد شوند تا از آفت های خوش تکرار شونده متمایز ایجاد شوند.

بیماری های هماتولوژیک/آنکولوژیک

علل هماتولوژیک باید هنگام ارزیابی زخم های دهانی تکرار شونده یا دیر التیام در نظر گرفته شوند. نوتروپنی چرخه‌ای با زخم های دهان در دوره‌های نوتروپنی همراه است. تب نیز ممکن است در این دوره‌ها یکی از علائم موجود باشد. در صورتی که تب و زخم های دهان به طور منظم با هم اتفاق بیفتند، ممکن است لازم باشد اندازه گیری گلبول های خون مد نظر قرار بگیرد. در نهایت، نئوپلاسمی مانند کارسینوم سلول سنگفرشی باید در هنگام ارزیابی بیماران مبتلا به زخم دهانی مداوم و بهبود نیافته رد شود. نمونه برداری با پانچ داخل مطب یا نمونه برداری با جراحی ممکن است به ایجاد این تمایز کمک کند. ارزیابی سر و گردن از نظر آدنوپاتی در این شرایط اهمیت ویژه ایدارد.

آفت دهان

آفت دهان

درمان های آفت های دهانی

درمان آفت های دهان را می توان به پنج دسته تقسیم کرد: آنتی بیوتیک، ضد التهاب، تعدیل کننده ایمنی، علامت دار و جایگزین. غیر قابل پیش بینی بودن اثربخشی یک درمان خاص، نشان دهنده معما گونه بودن علت بیماری است.

درمان با آنتی بیوتیک

درمان های موضعی و سیستمیک آنتی بیوتیکی تجربی هستند و به دلیل این باور استفاده می شوند که برخی از عوامل عفونی که هنوز کشف نشده باعث ایجاد زخم های آفتی می شوند. تتراسایکلین و مینوسیکلین بیشترین استفاده را دارند. می توان یک کپسول آنتی بیوتیک 250 میلی گرمی تتراسایکلین را  در 180 میلی لیتر آب حل کرد و به عنوان درمان “غرغره کردن و قورت دادن” یا “غرغره کردن و تف کردن” چهار مرتبه در روز به مدت چند روز در بیماران بزرگسال استفاده کرد. این کار ممکن است منجر به کاهش درد و طول مدت زخم شود. سوسپانسیون تتراسایکلین، 250 میلی گرم در هر 5 میلی لیتر، نیز می تواند به روشی مشابه، با 5 میلی لیتر آب چهار مرتبه در روز استفاده شود. (در کودکان و در زنانی که ممکن است باردار باشند، باید از مصرف تتراسایکلین اجتناب شود زیرا احتمال تغییر رنگ دندان های کودکان این زنان و نیز کودکان خردسال وجود دارد) مینوسایکلین را نیز می توان به این روش استفاده کرد، با حل کردن یک قرص 100 میلی گرمی در 180 میلی لیتر آب و دو مرتبه شستشوی دهان با آن در روز. اقدامات احتیاطی مشابهی برای کودکان و زنان اعمال می شود. علاوه بر این، استفاده از مینوسیکلین می تواند به جنین آسیب برساند. بنابراین، زنان باردار یا زنانی که تمایل به باردار شدن دارند، در حین مصرف آنتی بیوتیک باید از احتمال آسیب رساندن به جنین مطلع شوند.

عوامل ضد التهابی

عوامل ضد التهابی محلی ممکن است مفیدترین راه برای تسریع بهبود و تسکین علائم در مدیریت زخم های آفتی کوچک تکرار شونده باشند. تریامسینولون 1/0 درصد را می توان دو تا چهار مرتبه در روز روی زخم اعمال کرد. این آماده سازی بعلاوه یک لایه پوشش محافظتی موضعی برای زخم بوجود می آورد. شروع زود هنگام این درمان ممکن است منجر به بروز واکنش های سریع تر شود. خمیر را می توان تا زمان بهبود زخم استفاده کرد. برای زخم های دهانی گسترده تر، اکسیر دگزامتازون، 5/0 میلی‌گرم در 5 میلی لیتر آب، ممکن است به عنوان دهانشویه و خلط آور استفاده شود. باید به بیماران در مورد احتمال ابتلا به عفونت قارچی ثانویه هنگام استفاده از دهانشویه های استروئیدی، هشدار داد. استروئیدهای سیستمیک معمولاً در مدیریت زخم های آفت توصیه نمی شوند، اگرچه ممکن است در مدیریت شرایطی که شبیه زخم آفت هستند مفید باشند.

تعدیل کننده های سیستم ایمنی

تعدیل کننده های سیستم ایمنی که برای مدیریت زخم های آفتی مورد استفاده قرار می گیرند، در بیماران آلوده به HIV به طور کامل مورد بررسی قرار گرفته اند. زخم های آفتی در بیماران مبتلا به HIV ممکن است زمان بهبودی بسیار طولانی، و حتی چند ماهه داشته باشند. تالیدومید (تالومید) ماده ای است که اغلب برای درمان زخم های آفتی استفاده می شود که باعث بروز درد شدید هنگام غذا خوردن می شوند. تالیدوماید در دوز 200 میلی گرم یک تا دو مرتبه در روز، به مدت سه تا هشت هفته، سرعت بهبودی سریع تری نسبت به دارونماها دارد. تالیدوماید به دلیل پتانسیل عوارض جانبی قابل توجه و تراتوژنیسیته آن در بیماران غیر آلوده به HIV منع مصرف دارد.

خمیر آملکسانوکس 5 درصد (آفتازول) در چندین مطالعه در مورد درمان زخم های آفتی مورد بررسی قرار گرفته است. خمیر دو تا چهار مرتبه در روز بر روی زخم ها اعمال شده است. زمان بهبودی با این عامل ارتقاء یافت. در یک مطالعه بزرگ، 21 درصد از بیماران در سه روز به بهبودی کامل دست یافتند، در حالی که 8 درصد بیماران درمان نشده بودند.

آفت دهان

آفت دهان

سایر عوامل

راهبردهای دیگری برای کاهش علائم موضعی و سیستمیک در بیماران مبتلا به زخم های آفتی وجود دارد. تسکین درد ممکن است با اعمال لیدوکائین 2 درصد با استفاده از سواب پنبه ای چند مرتبه در روز، در صورت نیاز، حاصل شود. همچنین ممکن است از داروهای بنزوکائین بدون نسخه (مانند Anbesol و Oragel) استفاده شود. داروهای بدون نسخه مانند Orabase یا Zilaktin B زخم های آفتی را پوشش می دهند و محافظت موضعی ایجاد می کنند. ممکن است با استفاده از یک چوب نیترات نقره، بیهوشی مختصری حاصل شود، اگرچه کاربرد آن به خودی خود کاملاً دردناک است. نیترات نقره ممکن است باعث نکروز موضعی بیشتر و در نهایت تأخیر در بهبود شود. در نهایت، ترکیبی از آنتی اسید هیدروکسید منیزیم و دیفن هیدرامین هیدروکلراید (5 میلی گرم در میلی لیتر) بدون نسخه، ترکیب به صورت مقدار برابر، باعث تسکین علائم می شود. 4 تا 6 مرتبه در روز شستشو با دوز 5 میلی لیتری از مخلوط و سپس قورت دادن آن توصیه می شود. عوامل ضد التهابی غیر استروئیدی سیستمیک یا استامینوفن ممکن است زمانی که زخم ها بسیار دردناک هستند، مقداری تسکین درد ایجاد کنند.

عوامل جایگزین

گزارش شده است که مکیدن قرص های گلوکونات روی باعث تسکین موضعی و تسریع زمان بهبود زخم های آفتی می شود. ویتامین  C، ویتامین B کمپلکس و لیزین ممکن است در صورت مصرف خوراکی در ابتدای شکل گیری ضایعات باعث تسریع بهبودی شوند. دهانشویه مریم گلی و بابونه که با دم کردن مقادیر مساوی از این دو گیاه در آب تهیه می شود، ممکن است در صورت استفاده چهار تا شش مرتبه در روز مفید باشد. گزارش شده است که اکیناسه، شاید از طریق اثر تعدیل کنندگی سیستم ایمنی آن، باعث تسریع بهبودی می شود. آب هویج، کرفس و طالبی نیز به عنوان عوامل مکمل مفید گزارش شده اند. هیچ یک از این عوامل در آزمایشات تصادفی کنترل شده مورد مطالعه قرار نگرفته اند.

سخن پایانی

زخم آفت یک ضایعه بالینی ناشناخته است که باعث بروز درد قابل توجهی در بیماران سالم می شود. عوامل متعددی از جمله آنتی بیوتیک ها، ضد التهاب ها، تعدیل کننده های سیستم ایمنی، بی حس کننده ها و محصولات جایگزین در مدیریت زخم آفت مفید هستند. هنگامی که زخم ها به کندی بهبود می یابند یا اگر علائم سیستمیک مرتبط وجود داشته باشد (مانند یووئیت، آرتریت، تب، آدنوپاتی)، سایر بیماری های جدی تر باید رد شوند.

در عادی ترین حالت ممکن، دندان های شیری بین 4 تا 6 ماهگی شروع به ظاهر شدن می کنند، و در نهایت قبل از آنکه دندان های دائمی راهی برای رویش پیدا کنند (که حدود 7 سالگی آغاز می شود)، دندان های شیری دهان لثه ای فرزند شما را پر می کنند. زمانی بین عدم وجود هیچ دندانی، و نیز یک دست دندان کامل، ممکن است ما حفره های دندانی، مشکلات ارتودنتیک، و دیگر چالش های سلامت دهان را تجربه کنیم. در برخی موارد نادر، این چالش ها شدید هستند ، از جمله وقتی انکیلوز دندان رخ می دهد.

انکیلوز دندان چیست؟

انکیلوز نوعی شرایط دندانی است که در آن دندان الیاف پریودنتال لیگامان خود را از دست می دهد، و باعث جوش خوردن آن با استخوان می شود. انکیلوز عموماً برای کودکان خردسال بروز می یابد که هنوز دندان های دائمی آنها بیرون نیامده اند، زیرا دندان شیری راه آن را سد کرده است.

علل بروز انکیلوز دندان ها چیست؟

استخوان آلوئولار استخوانی است که دندان ها را درون حفره خود نگه می دارد. هر دندان- شیری و دائمی- درون حفره دندان قرار می گیرد.

انکیلوز دندان زمانی اتفاق می افتد که یکی از دو شرایط زیر بروز پیدا کند:

  1. دندان شیری تصمیم می گیرد به اطراف خود بچسبد، و با استخوان آلوئولار جوش بخورد.
  2. دندان دائمی با استخوان جوش بخورد.

در کودکان، شایع ترین دندان هایی که انکیلوز می شوند دندان های مولر دوم شیری در مندیبل (فک پایین) هستند. نخستین مرحله از انکیلوز دندان تحلیل جزئی ریشه دندان و جذب آن به استخوان آلوئولار است.

این باعث می شود دندان به استخوان جوش بخورد. از آنجا که دندان به تازگی با استخوان جوش خورده است، نمی تواند لق شود و بیفتد تا راه را برای دندان های دائمی باز کند. با رشد استخوان آلوئولار همزمان با رشد کودک، به نظر می رسد که دندان شیری پایین تر از بقیه دندان ها باقی مانده است و دندان دائمی که قرار بوده است جایگزین آن شود نهفته باقی می ماند.

در افراد بزرگسال، دندان انکیلوز شده (جوش خورده به فک) عموماً در نتیجه آسیب به الیاف پریودنتال لیگامان اتفاق می افتد که باعث می شود ریشه های دندان ها قبل از جوش خوردن با استخوان آلوئولار از آن جدا باشند. این آسیب می تواند در نتیجه یک تروما، یک تصادف، یا طولانی مدت شدن مشکلات بهداشتی دهان و دندان با درجه پایین اتفاق بیفتد.

دندان انکیلوز شده یا جوش خورده به فک

دندان انکیلوز شده یا جوش خورده به فک

علائم و ریسک فاکتورهای انکیلوز دندان

انکیلوز دندان، اغلب دندان های شیری را خیلی بیشتر از دندان های دائمی تحت تأثیر قرار می دهد (نرخ تخمین زده آن 10 به 1 است). درک خطر انکیلوز دندان در کودکان ساده است. عدم وجود فضای کافی برای رویش دندان های دائمی باعث می شود آنها نهفته باقی بمانند و نیاز خواهند داشت با جراحی کشیده شوند.

دندان های انکیلوز شده خطر پوسیدگی، مال اکلوژن، و دیگر بیماری های پریودنتال را در کودکان افزایش می دهند. علاوه بر این، انکیلوز دندان مانع موفقیت درمان های ارتودنسی خواهد شد، زیرا دندان هایی که تحت تأثیر قرار گرفته اند به هیچ عنوان حرکت نخواهند کرد.

افراد بزرگسالی که دندان انکیلوز شده دارند، ممکن است دندان هایی داشته باشند که استفاده عملی دارند اما از نظر زیبایی مشکل دارند. دندان های انکیلوز شده یا فک جوش عموماً روی ماهیت زیبایی دندان ها تأثیر می گذارد. در اکثر موارد، یک دندان دائمی انکیلوز شده تنها علت برای کشیدن آن نیست، بلکه اگر دندان به هر دلیل دیگری نیاز به کشیدن داشته باشد، بیشتر از یک کشیدن ساده دندان می تواند چالش برانگیز باشد.

هیچ پاسخ قاطعی وجود ندارد برای این پرسش که چه چیزی باعث انکیلوز دندان می شود. بسیاری از افرادی که دندان انکیلوز شده دارند، بعضی از اعضای خانواده آنها چنین شرایطی را دارند، و این حاکی از مقداری عوامل ژنتیکی پر خطر است. موارد دیگر عبارتند از:

  • تروما، خواه جزئی به مرور زمان، یا بروز ناگهانی چشمگیر.
  • التهاب.
  • عفونت.

علائم و نشانه های دندان انکیلوز شده عبارتند از:

  • تعداد کمتر دندان ها
  • ناهنجاری در مینای دندان ها.
  • بزرگ بودن مندیبل (فک پایین).
  • ناهنجاری در دندان های دیگر.

به طرز عجیبی، تقریباً بین 5 تا 29 درصد از افراد با دندان فک جوش شده، یک انگشت صورتی خمیده دائمی دارند. دندانپزشکان علاوه بر نگاه به انگشت صورتی، با معاینات بالینی شامل تصاویر رادیوگرافی با اشعه ایکس نیز تشخیص هایی می دهد. بهترین راه برای مشخص نمودن اینکه آیا دندان به فک جوش خورده است یا خیر نگاه کردن به آن است، و تصاویر رادیوگرافی راهی است که باید پیش برود.

دندان انکیلوز شده یا جوش خورده به فک

دندان انکیلوز شده یا جوش خورده به فک

برای کشیدن دندان فک جوش شده چه انتظاری باید داشت؟

چند درمان رایج برای دندان انکیلوز شده وجود دارد، که بسته به زمان و نیز محل انکیلوز شدگی دندان انتخاب می شوند.

دندان شیری با وجود یک دندان دائمی در پشت آن

به طور کلی، دندانپزشک شما اقدام به کشیدن دندان انکیلوز شده ای می کند که شیری است و یک دندان دائمی زیر آن قرار دارد که منتظر بیرون آمدن است.

می توان از یک فضا نگهدار استفاده کرد که می تواند کمک کند دندان های مجاوری که در حال رویش هستند ایستاده باقی بمانند.

دندان شیری، اما بدون هیچ دندان دائمی زیر آن (اما بیمار خردسال است).

اگر یک بیمار خردسال بدون دندان دائمی در حال انتظار با یک دندان انکیلوز شده تشخیص داده شود، ممکن است دندانپزشک قبل از کشیدن دندان و استفاده از فضا نگهدار، رویکرد “صبر و نظاره” را در پیش بگیرد.

دندان شیری در کودکان بزرگتر، بدون هیچ دندان دائمی زیر آن.

در کودکان بزرگتری که انکیلوز دندان را در حالی تجربه می کنند که هیچ دندان دائمی زیر آن وجود ندارد (هیچ دندانی در کناره ها نیز وجود ندارد) ممکن است بهترین کار کشیدن دندان و استفاده از ترمیم های دندانی (مانند ایمپلنت های دندانی) باشد، زمانی که بزرگتر می شوند.

دندان انکیلوز شده یا جوش خورده به فک

دندان انکیلوز شده یا جوش خورده به فک

دندان دائمی که به تازگی به فک جوش خورده است

اندکی بالاتر آوردن دندان داخل حفره، اصطلاح پزشکی است که برای تغییر محل دندان استفاده می شود. اگر دندان های دائمی انکیلوز شده باشند، امکان جابجا کردن آن وجود دارد تا بتوان مشاهده کرد آیا استخوان جوش خورده پس از آن می تواند به درستی بهبود پیدا کند یا خیر. در غیر اینصورت، پس از آن دندان به طور کامل با استخوان آلوئولار جوش خواهد خورد.

از آنجا که این بهترین حالت نیست، دندان باید کشیده شود و با یک بریج دندان یا ایمپلنت ترمیم شود.

دندان دائمی که زمان زیادی از انکیلوز شدگی آن می گذرد.

برای هر دندان انکیلوز شده ای در افراد بزرگسال، امکان خارج کردن دندان از حفره وجود دارد. این تغییر محل دندان از داخل حفره آن است، با این امید که دندان در محل صحیح خود مجدداً بهبود پیدا کند. در غیر اینصورت، و به نظر برسد که دندان کوتاه تر از دندان های مجاور خود است، روکش دندان یا هر ترمیم دندانی دیگری می توانند کمک کننده باشند.

دندان شیری یا دائمی انکیلوز شده ای که کوتاه تر از دندان های دیگر به نظر می رسد.

تا زمانی که چنین دندانی تهدیدی برای آسیب فوری یا کج بودن بایت نباشد، این نوع دندان های انکیلوز شده عموماً دست نخورده باقی می مانند و برای تغییرات در طول زمان تحت نظر قرار می گیرند. علاوه بر این، ممکن است کشیدن دندان در زمان های بعدی ضروری باشد، اما دندانپزشک شما هیچ کشیدن غیر ضروری را انجام نخواهد داد.

کشیدن دندان انکیلوز شده معمولاً به روش جراحی انجام می شود، زیرا دندان به طور محکم داخل استخوان ثابت شده است. دندانپزشک شما از قبل راجع به کل فرایند گفتگو خواهد کرد تا به پرسش های شما پاسخ دهد و هر گونه ترس شما در مورد فرایند را برطرف کند. این فرایند تجربه ای بدون درد خواهد بود که سلامت و عملکرد دندان های شما را احیاء خواهد کرد.

دندان انکیلوز شده یا جوش خورده به فک

دندان انکیلوز شده یا جوش خورده به فک

شما انتظار دارید فرزند شما در حالی متولد شود که همه جوانه های دندانی که برای دو دست دندان کامل شیری و دائمی نیاز دارد را داشته باشد، حتی اگر داخل دهان فرزند شما قابل مشاهده نباشند. اما گاهی اوقات، در طول رشد کودک، برخی الگوهای ژنتیکی خاص یا حوادث می توانند شکل گیری دندان ها زیر لثه ها را تحت تأثیر قرار دهند.

در دوران کودکی که دندان های شیری فرزند شما می افتند و دندان های دائمی او بیرون می آیند، یک روند خاص وجود دارد. اما در برخی موارد، برخی دندان های خاص به سادگی بیرون نمی آیند یا ظاهر نمی شوند، و داخل لثه ها نیز گیر نکرده اند. این مورد فقدان مادرزادی دندانی congenitally missing teeth (CMT)، یا هیپودنشیا، نامیده می شود و در حقیقت نسبتاً متداول و شایع است. خوشبختانه، پیشرفت های پزشکی و دندانپزشکی امروز گزینه هایی برای جایگزینی فقدان دندان کودک شما دارد.

کدام دندان ها کم هستند؟

عموماً، دندان هایی که به صورت مادرزادی وجود ندارند دو نوع هستند: دندان های پرمولر دوم و دندان های پیشین لترال فک بالا. دندان های پرمولر دوم، که پشت دندان های نیش و در جلوی دندان های مولر عقب دهان واقع شده اند، بین دندان های پرمولر اول و دندان های مولر واقع شده اند. دندان های پیشین لترال فک بالا در طرفین دو دندان مرکزی جلوی دهان واقع شده اند. اگر شما یا کودکتان یکی از دندان های خود را ندارید، نگران نشوید! شما تنها نیستید. بر اساس اعلام بنیاد ملی دیسپلازی اکتودرمال، حدود 20 درصد از افراد بزرگسال یک دندان و بیش از 5 درصد از افراد بزرگسال یک یا چند دندان به صورت مادرزادی ندارند.

دندان درنیاوردن مادرزادی کودک

دندان درنیاوردن مادرزادی کودک

چه عاملی موجب دندان در نیاوردن مادرزادی می شود؟

بر اساس سازمان ملی اختلالات نادر (NORD)، دندان های شیری کودک عموماً همگی تا سن 3 سالگی بیرون می آیند، و همه دندان های دائمی معمولاً بین سنین 12 تا 14 یالگی بیرون می آیند- به استثناء دندان های عقل. هیپودنشیا عبارت است از عدم وجود یک تا پنج دندان شیری یا دائمی. در بسیاری از موارد، فقدان یک یا چند دندان، صرفاً به دلیل یک ویژگی خانوادگی است، اما گاهی اوقات یک عامل ژنتیکی مجزا علت بروز آن است.

بر اساس مطالعه ای که در سال 2015 در مجله تحقیقات دندانی منتشر شد، فقدان مادرزادی دندان به طور گسترده به عنوان یک ناهنجاری دندان در نظر گرفته می شود و هنگامی که یک ویژگی خانوادگی موجب بروز فقدان مادرزادی دندان نشده باشد، می تواند قابل ارتباط با عوامل محیطی مانند عفونت، تروما، و مصرف دارو و نیز ژن هایی باشد که با حدود 120 سندروم در ارتباط هستند، مانند شکاف لب، شکاف کام، و سندروم داون.

فقدان مادرزادی دندان چه تأثیراتی دارد؟

فقدان مادرزادی دندان تأثیرات مشهودی روی زیبایی دارد که شما یا فرزندتان از آن کاملاً آگاه خواهید بود، اما فراتر از آن، فقدان مادرزادی دندان احتمالاً می تواند منجر به بروز مشکلات دیگر شود. بر اساس انجمن دندانپزشکان آمریکا، فواصل بزرگ بین دندان های شما می تواند گفتار و نحوه غذا خوردن شما را تحت تأثیر قرار دهد و فقدان دندان های مولر می تواند جویدن شما را نیز تحت تأثیر قرار دهد. علاوه بر این، ممکن است به دلیل عدم وجود یک دندان، دندان های دیگر شما جابجا شوند، و اطراف جای خالی دندانی که وجود نداشته است ممکن است تحلیل استخوان اتفاق بیفتد. اما نگران نباشید- با پیشرفت های امروز دندانپزشکی، گزینه هایی برای جایگزینی دندان هایی در دسترس هستند که به صورت مادرزادی وجود ندارند.

دندان درنیاوردن مادرزادی کودک

دندان درنیاوردن مادرزادی کودک

درمان های فقدان مادرزادی دندان

گام نخست برای درمان فقدان مادرزادی دندان گفتگو با یک دندانپزشک و تشخیص این موضوع است که دندان های شما یا فرزندتان آیا واقعاً وجود ندارند یا در حقیقت تنها زیر لثه ها گیر کرده اند. دندانپزشک شما می تواند با گرفتن عکس های رادیوگرافی با اشعه ایکس این موضوع را تأیید یا رد کند و از آنجا گام بعدی را مشخص نماید.

اگر شما یا فرزندتان فقدان مادرزادی دندان داشته باشید، ممکن است ترسناک به نظر برسد: دندان های من کجا هستند؟ چرا آنها بیرون نیامده اند؟ اما گزینه های درمانی به صورت گسترده در دسترس هستند. سه راه اصلی برای درمان فقدان مادرزادی دندان عبارتند از:

  • مدیریت فضا، مانند بریج های دندانی
  • پروتزهای پارسیل ثابت که با رزین ثابت می مانند
  • ایمپلنت های دندانی

در بریج های پارسیل یک دندان مصنوعی روی دندان های سالم در طرفین شکاف تکیه دارد، در حالی که دست دندان کامل مصنوعی جایگزین همه دندان های یک فک می شوند، اما پروتزهای پارسیل جایگزین تعدادی از دندان ها می شوند. ایمپلنت های دندانی از پست های (فیکسچرهای) تیتانیومی تشکیل شده اند که داخل استخوان فک جایگذاری می شوند و یک روکش روی اباتمنت ایمپلنت سوار می شود. اما اینکه کدام گزینه برای شما یا فرزندتان بهتر است، همگی به ارزیابی های دندانپزشک، سن شما یا فرزند شما، و نیز بهترین گزینه های موجود بستگی دارد.

وقتی نوبت به سالم نگه داشتن دهان پس از دریافت درمان می رسد، مراقبت های همه آنها- مانند بریج های دندانی، پروتزهای مصنوعی، ایمپلنت های دندانی- شبیه مراقبت از دندان های طبیعی به نظر می رسد. دو مرتبه مسواک زدن در طول روز و نخ دندان کشیدن روزانه معمولاً تنها کارهایی هستند که لازم است انجام شوند.

نداشتن مادرزادی دندان می تواند گیج کننده و ترسناک باشد- روی هم رفته، یک لبخند جذاب بخش بزرگی از اعتماد به نفس ما را تشکیل می دهد. اما اگر شما یا فرزندتان فقدان مادرزادی دندان داشته باشید، باید بدانید که این مشکل نه تنها شایع است، بلکه قابل درمان می باشد. نخستین گام گفتگو با یک دندانپزشک می باشد، و قبل از آنکه متوجه شوید در مسیر داشتن لبخندی سالم تر و با ظاهر طبیعی تر قرار می گیرید.

تصور کنید یک دندانپزشک به شما گفته باشد دچار تحلیل دندان شده اید. در این صورت، احتمالاً پرسش های زیادی به ذهن شما خطور می کنند، از جمله اینکه تحلیل دندان به چه معناست؟؛ چگونه تشخیص داده می شود؟؛ و چه درمان هایی دارد؟

گرچه اصطلاح تحلیل دندان در دندانپزشکی چندان شناخته شده نیست، اما آنقدر هم که به نظر می رسد راز آلود نیست.

در دندانپزشکی، تحلیل رفتگی اصطلاحی است که زمانی استفاده می شود که به تغییراتی اشاره دارد که در رابطه با ریشه های دندان های شما اتفاق می افتند و صرفاً نتیجه پوسیدگی یا شکستگی نیز نیستند. تحلیل زمانی اتفاق می افتد که بدن شما، در نتیجه یک حادثه تروماتیک، به عنوان یک مکانیزم دفاعی دندان خود را پس می زند. تحلیل بویژه به التهاب و از دست رفتن عاج دندان (بافت داخلی زیر مینای دندان) یا سمنتوم (ماده خارجی پوشاننده ریشه دندان) اشاره دارد.

دو منطقه هستند که تحلیل رفتگی دندان ها از آنجا می تواند آغاز شود، بخش داخلی و بخش خارجی دندان.

تحلیل داخلی از میانی ترین سطح ریشه دندان آغاز می شود- جایی که سطح ریشه مرز حفره عصب دندان را شکل می دهد.

تحلیل خارجی، همانطور که از نام آن برمی آید، از بیرونی ترین سطح دندان آغاز می شود، جایی که ریشه دندان توسط الیاف پریودنتال لیگامان به استخوان فک متصل می شود و دندان را درون حفره آن نگه می دارد. هر دو فرایند ماهیت مخرب دارند و بدون قرار گرفتن تحت درمان می توانند منجر به از دست رفتن دندان های شما شوند. در برخی موارد، هیچ درمانی وجود ندارد، و از دست رفتن دندان اجتناب ناپذیر است.

دندانپزشک زمانی تحلیل داخلی را شناسایی خواهد کرد که عاج یا سمنتوم به داخل کانال دندان جذب شوند، و موجب التهاب سطوح داخلی یا بیرونی دندان شوند. وقتی دندان آسیب می بیند، بافت آن ملتهب می شود و جذب داخل ریشه آن می شود. این فرایند در نهایت منجر به ایجاد یک حفره داخل دندان می شود، که موجب تضعف دندان می شود و مستعد آسیب دیدن و پوسیدگی خواهد شد.

تحلیل ریشه دندان

تحلیل ریشه دندان

تحلیل داخلی ریشه دندان چیست؟

تحلیل داخلی ریشه دندان پدیده ای نسبتاً ساده تر از نمونه خارجی آن است. معمولاً تصور می شود تحلیل داخلی ریشه دندان نتیجه التهاب مزمن طولانی مدت داخل عصب دندان (که در اصطلاح تکنیکی تحت عنوان پالپ شناخته می شود) باشد و اغلب بدون علامت و نشانه است. از بین عوامل متعدد، این التهاب می تواند نتیجه تحریک (مثلاً ممکن است پس از جایگذاری یک پر شدگی عمیق داخل دندان) یا تروما باشد.

انواع حوادث دندانی می توانند موجب بروز تحلیل داخلی دندان شوند، از جمله تروما، قرار گرفتن در معرض گرما یا مواد شیمیایی، یا حملات باکتریایی پالپ. قرمز رنگ شدن دندان نخستین نشانه تحلیل داخلی دندان است. دندانپزشک با مشاهده این علامت می تواند با گرفتن عکس رادیوگرافی با اشعه ایکس از دندان تو خالی، ضایعات دندانی در آن منطقه را بیابد.

این تحلیل معمولاً پیش رونده است، و اگر آنقدر پیشرفت کند تا به سطح بیرونی ریشه دندان برسد، درمان غیر ممکن خواهد بود. درمان زود هنگام موفق ترین شکل درمان است، اما حتی موارد گسترده نیز گاهی اوقات می توانند معکوس شوند.

تحلیل ریشه دندان

تحلیل ریشه دندان

تحلیل خارجی دندان چیست؟

درمان تحلیل خارجی دندان از درمان موارد دیگر دشوارتر است. به نظر می رسد از موارد دیگر شدیدتر باشد، معمولاً بدون علامت و نشانه است، و مشخصه ویژه آن حمله عروق خونی و بافت های همبند به داخل ریشه دندان از ساختارهای پیرامون آن است که در مکان های مختلف زیر خط لثه اتفاق می افتد. تغییر رنگ دندان ممکن است حاکی از بروز این نوع تحلیل باشد، اما اغلب تنها می تواند با تصاویر رادیوگرافی با اشعه ایکس شناسایی شود.

به نظر می رسد تروما و جابجایی ارتودنتیک دندان ها شایع ترین علت بروز این شرایط باشد، گرچه کیست ها و تومورها، همینطور نهفتگی دندان های مجاور نیز می توانند نقش داشته باشند. تحلیل خارجی ریشه دندان ها همراه با درمان ارتودنسی (با بریس ها) در قسمت نوک ریشه دندان ها اتفاق می افتد، و اغلب از نظر وخامت جزئی است و در اکثر موارد خود محدود کننده است. تحلیل خارجی سرویکال (قسمت بالایی و گردنی ریشه دندان نزدیک به خط استخوان فک) قابل درمان است و اگر زود تشخیص داده شود می تواند درمان شود.

تحلیل خارجی که در وسط ریشه دندان، زیر سطح استخوان فک تشخیص داده شود، درمان دشوارتری خواهد داشت و اغلب تنها درمان ممکن کشیدن آن است. هر چه تحلیل خارجی دندان های شما زودتر شناسایی شود، ساده تر و با موفقیت بیشتری می تواند درمان شود. به همین دلیل است که باید حداقل هر سه سال یک مرتبه یک سری کامل عکس رادیوگرافی با اشعه ایکس گرفته شود و دندان هایی که دچار تروما شده اند حتی باید بیشتر تحت نظر قرار داشته باشند.

تحلیل ریشه دندان

تحلیل ریشه دندان

تحلیل ریشه دندان ها چگونه درمان می شود؟

درمان تحلیل داخلی ریشه دندان ها عموماً شامل درمان ریشه می شود (که در اصطلاح تکنیکی اندودانتیکس نامیده می شود)، که حین انجام آن پالپ همراه با عامل التهابی مسئول بروز اختلال از داخل حفره آن تخلیه می شود. پیشرفت این بیماری معمولاً آنقدر آرام است که در تصاویر رادیوگرافی با اشعه ایکس می توان به موقع آن را شناسایی نمود. به همین دلیل بسیار مهم است که همه تصاویر رادیوگرافی ضروری که در فواصل زمانی منظم گرفته شده اند را نگهدارید.

تحلیل خارجی که قابل درمان باشد نیاز به درمانی دارد که شامل برداشتن بافت مهاجم ریشه دندان، درمان شیمیایی سطوح بیمار ریشه به منظور پیشگیری از بروز مجدد، و پس از آن جایگزینی بخش از دست رفته ساختار دندان با نوعی ماده ترمیم کننده باشد. موارد پیشرفته تر ممکن است اعصاب دندان شما را تحت تأثیر قرار دهند که مستلزم انجام درمان اندودانیتک خواهد بود.

در صورتی که تحلیل خارجی بسیار گسترده باشد، که معمولاً بیستر از تحلیل داخلی رخ می دهد، ممکن است هیچ درمانی امکان پذیر نباشد، و نیاز باشد دندان های شما کشیده شوند. باز هم باید اشاره کنیم، بسیار مهم است که همه تصاویر رادیوگرافی با اشعه ایکس که به صورت متوالی می گیرید را نزد خود نگهدارید.