تصور کنید یک دندانپزشک به شما گفته باشد دچار تحلیل دندان شده اید. در این صورت، احتمالاً پرسش های زیادی به ذهن شما خطور می کنند، از جمله اینکه تحلیل دندان به چه معناست؟؛ چگونه تشخیص داده می شود؟؛ و چه درمان هایی دارد؟

گرچه اصطلاح تحلیل دندان در دندانپزشکی چندان شناخته شده نیست، اما آنقدر هم که به نظر می رسد راز آلود نیست.

در دندانپزشکی، تحلیل رفتگی اصطلاحی است که زمانی استفاده می شود که به تغییراتی اشاره دارد که در رابطه با ریشه های دندان های شما اتفاق می افتند و صرفاً نتیجه پوسیدگی یا شکستگی نیز نیستند. تحلیل زمانی اتفاق می افتد که بدن شما، در نتیجه یک حادثه تروماتیک، به عنوان یک مکانیزم دفاعی دندان خود را پس می زند. تحلیل بویژه به التهاب و از دست رفتن عاج دندان (بافت داخلی زیر مینای دندان) یا سمنتوم (ماده خارجی پوشاننده ریشه دندان) اشاره دارد.

دو منطقه هستند که تحلیل رفتگی دندان ها از آنجا می تواند آغاز شود، بخش داخلی و بخش خارجی دندان.

تحلیل داخلی از میانی ترین سطح ریشه دندان آغاز می شود- جایی که سطح ریشه مرز حفره عصب دندان را شکل می دهد.

تحلیل خارجی، همانطور که از نام آن برمی آید، از بیرونی ترین سطح دندان آغاز می شود، جایی که ریشه دندان توسط الیاف پریودنتال لیگامان به استخوان فک متصل می شود و دندان را درون حفره آن نگه می دارد. هر دو فرایند ماهیت مخرب دارند و بدون قرار گرفتن تحت درمان می توانند منجر به از دست رفتن دندان های شما شوند. در برخی موارد، هیچ درمانی وجود ندارد، و از دست رفتن دندان اجتناب ناپذیر است.

دندانپزشک زمانی تحلیل داخلی را شناسایی خواهد کرد که عاج یا سمنتوم به داخل کانال دندان جذب شوند، و موجب التهاب سطوح داخلی یا بیرونی دندان شوند. وقتی دندان آسیب می بیند، بافت آن ملتهب می شود و جذب داخل ریشه آن می شود. این فرایند در نهایت منجر به ایجاد یک حفره داخل دندان می شود، که موجب تضعف دندان می شود و مستعد آسیب دیدن و پوسیدگی خواهد شد.

تحلیل ریشه دندان

تحلیل ریشه دندان

تحلیل داخلی ریشه دندان چیست؟

تحلیل داخلی ریشه دندان پدیده ای نسبتاً ساده تر از نمونه خارجی آن است. معمولاً تصور می شود تحلیل داخلی ریشه دندان نتیجه التهاب مزمن طولانی مدت داخل عصب دندان (که در اصطلاح تکنیکی تحت عنوان پالپ شناخته می شود) باشد و اغلب بدون علامت و نشانه است. از بین عوامل متعدد، این التهاب می تواند نتیجه تحریک (مثلاً ممکن است پس از جایگذاری یک پر شدگی عمیق داخل دندان) یا تروما باشد.

انواع حوادث دندانی می توانند موجب بروز تحلیل داخلی دندان شوند، از جمله تروما، قرار گرفتن در معرض گرما یا مواد شیمیایی، یا حملات باکتریایی پالپ. قرمز رنگ شدن دندان نخستین نشانه تحلیل داخلی دندان است. دندانپزشک با مشاهده این علامت می تواند با گرفتن عکس رادیوگرافی با اشعه ایکس از دندان تو خالی، ضایعات دندانی در آن منطقه را بیابد.

این تحلیل معمولاً پیش رونده است، و اگر آنقدر پیشرفت کند تا به سطح بیرونی ریشه دندان برسد، درمان غیر ممکن خواهد بود. درمان زود هنگام موفق ترین شکل درمان است، اما حتی موارد گسترده نیز گاهی اوقات می توانند معکوس شوند.

تحلیل ریشه دندان

تحلیل ریشه دندان

تحلیل خارجی دندان چیست؟

درمان تحلیل خارجی دندان از درمان موارد دیگر دشوارتر است. به نظر می رسد از موارد دیگر شدیدتر باشد، معمولاً بدون علامت و نشانه است، و مشخصه ویژه آن حمله عروق خونی و بافت های همبند به داخل ریشه دندان از ساختارهای پیرامون آن است که در مکان های مختلف زیر خط لثه اتفاق می افتد. تغییر رنگ دندان ممکن است حاکی از بروز این نوع تحلیل باشد، اما اغلب تنها می تواند با تصاویر رادیوگرافی با اشعه ایکس شناسایی شود.

به نظر می رسد تروما و جابجایی ارتودنتیک دندان ها شایع ترین علت بروز این شرایط باشد، گرچه کیست ها و تومورها، همینطور نهفتگی دندان های مجاور نیز می توانند نقش داشته باشند. تحلیل خارجی ریشه دندان ها همراه با درمان ارتودنسی (با بریس ها) در قسمت نوک ریشه دندان ها اتفاق می افتد، و اغلب از نظر وخامت جزئی است و در اکثر موارد خود محدود کننده است. تحلیل خارجی سرویکال (قسمت بالایی و گردنی ریشه دندان نزدیک به خط استخوان فک) قابل درمان است و اگر زود تشخیص داده شود می تواند درمان شود.

تحلیل خارجی که در وسط ریشه دندان، زیر سطح استخوان فک تشخیص داده شود، درمان دشوارتری خواهد داشت و اغلب تنها درمان ممکن کشیدن آن است. هر چه تحلیل خارجی دندان های شما زودتر شناسایی شود، ساده تر و با موفقیت بیشتری می تواند درمان شود. به همین دلیل است که باید حداقل هر سه سال یک مرتبه یک سری کامل عکس رادیوگرافی با اشعه ایکس گرفته شود و دندان هایی که دچار تروما شده اند حتی باید بیشتر تحت نظر قرار داشته باشند.

تحلیل ریشه دندان

تحلیل ریشه دندان

تحلیل ریشه دندان ها چگونه درمان می شود؟

درمان تحلیل داخلی ریشه دندان ها عموماً شامل درمان ریشه می شود (که در اصطلاح تکنیکی اندودانتیکس نامیده می شود)، که حین انجام آن پالپ همراه با عامل التهابی مسئول بروز اختلال از داخل حفره آن تخلیه می شود. پیشرفت این بیماری معمولاً آنقدر آرام است که در تصاویر رادیوگرافی با اشعه ایکس می توان به موقع آن را شناسایی نمود. به همین دلیل بسیار مهم است که همه تصاویر رادیوگرافی ضروری که در فواصل زمانی منظم گرفته شده اند را نگهدارید.

تحلیل خارجی که قابل درمان باشد نیاز به درمانی دارد که شامل برداشتن بافت مهاجم ریشه دندان، درمان شیمیایی سطوح بیمار ریشه به منظور پیشگیری از بروز مجدد، و پس از آن جایگزینی بخش از دست رفته ساختار دندان با نوعی ماده ترمیم کننده باشد. موارد پیشرفته تر ممکن است اعصاب دندان شما را تحت تأثیر قرار دهند که مستلزم انجام درمان اندودانیتک خواهد بود.

در صورتی که تحلیل خارجی بسیار گسترده باشد، که معمولاً بیستر از تحلیل داخلی رخ می دهد، ممکن است هیچ درمانی امکان پذیر نباشد، و نیاز باشد دندان های شما کشیده شوند. باز هم باید اشاره کنیم، بسیار مهم است که همه تصاویر رادیوگرافی با اشعه ایکس که به صورت متوالی می گیرید را نزد خود نگهدارید.

برفک دهان چیست؟

برفک دهان نوعی عفونت موجود در دهان است که در نتیجه میکروب های مخمری به نام کاندیدا ایجاد می شوند. دهان یکی از مکان های معمولی است که کاندیا موجب بروز عفونت می شود. عفونت کاندیدا داخل دهان برفک دهان نامیده می شود. دیگر مکان های شایع برای رشد برفک عبارتند از واژن، ناحیه پوشک نوزادان، و زیر ناخن ها. این مشکل اغلب جدی نیست و به طور کلی می تواند با درمان از بین برود.

چه افرادی مستعد برفک دهان هستند؟

تعداد کمی از کاندیدا معمولاً روی پوست سالم و دهان سالم زندگی می کنند. آنها معمولاً بی خطر هستند. افراد سالم به طور معمول دچار برفک دهان نمی شوند. با این حال، برخی شرایط یا موقعیت های خاص هستند که ممکن است موجب رشد بیش از حد کاندیدا شوند که می تواند منجر به بروز برفک های دهان شوند. این شرایط عبارتند از:

·        نوزاد بودن. برفک دهان اغلب در نوزادن و کودکان خردسال شایع است.

·        استفاده از پروتزهای دندانی مصنوعی، مخصوصاً اگر شب ها از دهان خارج نشوند، تمیز نگه داشته نشوند، یا به خوبی روی لثه ها قرار نگیرند و روی لثه ها ساییده شوند.

·        مصرف یک دوره داروهای آنتی بیوتیک. آنتی بیوتیک ها موجب از بین رفتن میکروب های (باکتری های) بی ضرری می شوند که داخل دهان زندگی می کنند. آنها کاندیدا را از بین نمی برند که اگر باکتری های کمتری اطراف آنها وجود داشته باشد ممکن است ساده تر تکثیر شود.

·        استفاده بیش از حد از دهانشویه های آنتی باکتریال (به دلایلی شبیه دلیل بالا).

·        استفاده از قرص ها یا اسپری های استروئیدی.

·        داشتن خشکی دهان به دلیل فقدان بزاق دهان. این ممکن است به عنوان یکی از عارضه های جانبی مصرف برخی داروهای خاص (مانند داروهای ضد افسردگی، داروهای ضد روان پریشی، و داروهای شیمی درمانی) اتفاق بیفتد. علاوه بر این، این اتفاق ممکن است پس از رادیوتراپی به منطقه سر یا گردن رخ دهد، یا از علائم سندوم اسجوگرن Sjögren’s syndrome  باشد.

·        ابتلا به دیابت.

·        ابتلای شدید یه آنمی یا کم خونی.

·        کمبود آهن، فولات، یا ویتامین B12.

·        داشتن سیستم ایمنی ضعیف. برای مثال، اگر از داروهایی استفاده می کنید که سیستم ایمنی بدن شما را حمایت می کنند، اگر سرطان خاصی دارید، یا اگر مبتلا به HIV یا ایدز هستید.

·        ضعیف بودن، یا به طور کلی سلامتی ضعیفی داشتن.

·        کشیدن سیگار. افراد سیگاری بیشتر مستعد ابتلا به برفک دهان هستند.

برفک دهان معمولاً واگیردار نیست. شما نمی توانید بدون تماس برفک دهان را به فرد دیگری منتقل کنید.

برفک دهان

برفک دهان

چرا برخی نوزادان دچار برفک دهان می شوند؟

تعداد اندکی از ارگانیسم های کاندیدا عموماً روی پوست سالم و در دهان سالم زندگی می کنند. آنها معمولاً بدون ضرر هستند. با این حال، رشد بیش از حد کاندیدا می تواند داخل دهان برخی کودکان اتفاق بیفتد. این می تواند موجب بروز یک حمله برفک دهان شود.

این رشد بیش از حد می تواند به این دلیل رخ دهد که سیستم ایمنی بدن کودک هنوز نابالغ است و بنابراین نمی تواند سطوح کاندیدا را کنترل کند. علت ممکن دیگر برای بروز عفونت برفک دهان این است که فرزند شما اخیراً تحت یک دوره درمان با داروهای آنتی بیوتیک قرار داشته است. علت این است که آنتی بیوتیک ها می توانند میکروب های (باکتری های) سالمی که داخل دهان فرزند شما زندگی می کنند را از بین ببرند. این باکتری های سالم به طور طبیعی به کنترل میزان کاندیدا داخل دهان کودک شما کمک می کنند. در صورتی که تعداد باکتری های سالم کمتری در محیط دهان وجود داشته باشد، کاندیدا می تواند بیش از حد رشد کند. بعلاوه، اگر فرزند شما از سینه شما شیر می خورد و شما اخیراً تحت درمان با آنتی بیوتیک قرار داشته اید، سطوح باکتری های سالم شما نیز می تواند تحت تأثیر قرار بگیرد. این می تواند باعث شود شما، یا فرزندتان، بیشتر مستعد برفک باشید.

از هر 7 نوزاد، یکی دچار حملات برفک دهان در مرحله ای از عمر خود می شود. این مشکل در نوزادان زیر 10 هفته شایع تر است، اما می تواند در کودکان بزرگتر نیز اتفاق بیفتد. برفک دهان معمولاً به دلیل بهداشت نامناسب اتفاق نمی افتد و معمولاً به این معنا نیست که کودک شما بیمار است. برخی کودکان با حملات مکرر برفک دهان مواجه هستند.

برفک دهان

برفک دهان

برفک دهان چه علائم و نشانه هایی دارد؟

·        علائم کلاسیک برفک دهان عبارتند از لکه های سفید رنگی که داخل دهان شما بوجود می آیند. این نقاط ممکن است به یکدیگر متصل شوند تا لکه بزرگتری را به نام پلاک تشکیل دهند. آنها ممکن است زرد یا خاکستری رنگ باشند. اگر شما یک نقطه را بکنید، بافت زیرین آن ممکن است قرمز رنگ باشد اما معمولاً درد یا زخم ندارد.

·        اغلب هیچ نقطه سفید رنگی وجود ندارد. مناطقی داخل دهان شما ممکن است تنها قرمز یا زخم شوند. این عموماً بیشتر زمانی اتفاق می افتد که پس از مصرف آنتی بیوتیک ها یا استروئیدها دچار برفک دهان می شوید.

·        افرادی که از پروتزهای مصنوعی دندانی استفاده می کنند ممکن است زیر پروتز خود یک ناحیه قرمز رنگ مقاوم داشته باشند.

·        ممکن است مناطق خارج دهان شما زخم، ترک یا ناحیه های قرمزی رنگی بوجود بیایند. این امر عمدتاً روی زاویه تماس لب های بالا و پایین با یکدیگر (استوماتیت زاویه ای) تأثیر می گذارد.

·        برخی عفونت های خفیف برفک دهان بدون درد هستند. با این حال، گاهی اوقات برفک دهان نسبتاً دردناک هستند و باعث می شوند غذا خوردن و نوشیدن مایعات نیز ناراحت کننده باشد. برخی نوزادانی که برفک دهان دارند ممکن است آبریزش دهان داشته باشند، یا اینکه ممکن است به دلیل درد و سوزش قادر نباشند به درستی شیر بخورند.

·        در برخی افراد مبتلا به برفک دهان ممکن است حس چشایی نیز تحت تأثیر قرار بگیرد.

نکته: اگر فرزند شما از سینه شما شیر می خورد، این امکان وجود دارد که فرزند شما برفک دهان را از راه دهان به نوک سینه شما منتقل کند. این می تواند برای شما بسیار دردناک باشد. ممکن است نوک سینه شما ترک بخورد، زخم شود، یا قرمز و براق شود. اگر فکر می کنید نوک سینه شما عفونت برفک دارد به پزشک مراجعه کنید. ممکن است پزشک برای از بین رفتن برفک، برای شما پمادی برای زدن روی نوک سینه تجویز کند.

برفک دهان چگونه تشخیص داده می شود؟

معمولاً پزشک شما برفم دهان را در شما از روی علائم معمول و طاهر معمول داخل دهان شما تشخیص خواهد داد. معمولاً هیچ آزمایشی نیاز نیست تا برفک دهان تشخیص داده شود.

با این حال، گاهی اوقات ممکن است پزشک شما آزمایش خون را برای بررسی برخی شرایط خاص توصیه کند که می توانند احتمال بروز برفک دهان را افزایش دهند. برای مثال، آزمایش خون برای دیدن اینکه آیا شما کمبود آهن، ویتامین B12، یا فولات دارید یا خیر.

در صورتی که برفک دهان به درمان پاسخ ندهد، پزشک شما ممکن است نمونه برداری از داخل دهان شما را پیشنهاد دهد. سپس این نمونه برای لابراتوار ارسال می شود تا زیر میکروسکوپ آزمایش شود. علاوه بر این، آنها می توانند کشت کاندیدا در لابراتوار را نیز امتحان کنند.

گاهگاهی، برای تأیید تشخیص برفک دهان تکه برداری نیاز است. یک تکه از لکه های سفید رنگ داخل دهان شما برداشته می شود و این نمونه زیر میکروسکوپ آزمایش می شود.

برفک دهان

برفک دهان

برفک دهان چه درمان هایی دارد؟

درمان هایی که به صورت موضعی اعمال می شوند

برای برفک دهان خفیف، درمان متداولی که ابتدا امتحان می شود ژل دهانی میکونازول به مدت هفت روز است. گاهی اوقات، یک دوره درمان دو هفته ای نیاز است. اگر ژل میکونازول نتواند استفاده شود (برای مثال، اگر می دانید که شما به آن حساسیت دارید) قطره نیستاتین نیز گزینه دیگری است که می توانید از آن استفاده کنید.

دستور العمل های زیرا را نیز دنبال کنید:

  • ژل ها یا قطره ها باید بعد از خوردن یا آشامیدن استفاده شوند.
  • چهار مرتبه در طول روز، یک لایه نازک از ژل را با انگشت تمیز، روی منطقه ای که تحت تأثیر قرار گرفته است بمالید.
  • برای استفاده از قطره ها، از قطره چکان برای ریختن مایع داخل دهان و روی منطقه ای که تحت تأثیر قرار گرفته است استفاده کنید. این کار را چهار مرتبه در طول روز انجام دهید.
  • به صورت ایده آل، شما نباید به مدت 30 دقیقه پس از استفاده قطره ها یا ژل ها چیزی بخورید یا بنوشید. این به جلوگیری از شسته شدن خیلی زود دارو از داخل دهان کمک می کند.

قرص های ضد برفک

این نوع قرص ها حاوی دارویی به نام فلوکونازول هستند که می توانند به از بین بردن عفونت های قارچی و برفک در بدن کمک کنند. از قرص ها بیشتر در موارد وخیم تر یا جدی تر استفاده می شود. برای مثال، برای افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند و دچار برفک دهان گسترده ای شده اند. قرص ها معمولاً برای چند روز تجویز می شوند و اغلب موجب از بین رفتن برفک دهان می شوند.

تغییر داروهای دیگر

اگر شما در حال مصرف داروهای دیگری هستید که ممکن است موجب بروز برفک دهان شده باشند، مانند استروئیدها یا آنتی بیوتیک ها، ممکن است لازم باشد پزشک شما برای کمک به از بین بردن برفک دهان این داروها را تغییر دهد یا دوز آنها را کاهش دهد.

مراجعه به یک متخصص

در صورتی که شرایط زیر را داشته باشید، پزشک شما ممکن است توصیه کند به یک متخصص مراجعه کنید:

  • اقدامات زیر به از بین رفتن عفونت برفک دهان کمکی نکند.
  • شما بویژه یک عفونت شدید یا بیماری های دیگری (برای مثال، تحت شیمی درمانی قرار دارید یا در حال مصرف داروهای دیگر هستید که موجب تضعیف سیستم ایمنی بدن شما می شوند) داشته باشید.
برفک دهان

برفک دهان

آیا برفک دهان قابل پیشگیری است؟

برای کمک به جلوگیری از حملات بعدی برفک دهان امکان تغییر یک یا دو موقعیت ذکر شده در بالا وجود دارد. برای مثال:

  • اگر دیابت دارید- کنترل خوب سطح قند خون شما خطر برفک دهان و عفونت های دیگر را کاهش می دهد.
  • اگر از اسپری های استنشاقی استروئیدی استفاده می کنید- داشتن تکنیک های خوب استنشاق و استفاده از وسایل فاصله دهنده می تواند به کاهش خطر ابتلا به برفک دهان کمک کند. علاوه بر این، پس از هر بار استفاده از اسپری ها استنشاقی دهان خود را بشویید، تا به شستن هر گونه ذرات داروی باقی مانده داخل دهان کمک کنید. از پزشک خود بخواهید دوز استروئید موجود در اسپری شما را به کمترین میزان مورد نیاز برای کنترل آسم شما کاهش دهد.
  • اگر از پروتزهای مصنوعی دندانی استفاده می کنید:
    • در طول شب یا حداقل به مدت شش ساعت در طول روز پروتزهای مصنوعی خود را از دهان خارج کنید. تصور می شود تماس مداوم پروتزهای مصنوعی، و خارج نکردن آنها از دهان در طول شب، یکی از شایع ترین علل بروز برفک دهان باشد.
    • پروتزهای مصنوعی دندانی خود را به صورت روزانه پاکسازی کنید. برای تمیز کردن آنها از آب صابون استفاده کنید و قسمتی از پروتزهای مصنوعی که روی لثه ها قرار می گیرد را با یک مسواک نرم بسایید- این همان سمتی است که پولیش نمی شود. سپس آن را داخل محلول ضد عفونی کننده غوطه ور کنید. نوع محلول و زمانی که باید پروتز شما غوطه ور بماند را دندانپزشک شما مشخص می نماید. پس از ضد عفونی کردن پروتزهای خود، آنها را با آب بشویید، سپس قبل از استفاده مجدد آنها اجازه دهید در هوای آزاد خشک شوند. خشک کردن به این صورت کمک می کند هر گونه کاندیدا که ممکن است به پروتزهای مصنوعی شما چسبیده باشد از بین برود.
    • داخل دهان خود (جایی که پروزهای مصنوعی قرار می گیرند) را با مسواک نرم تمیز کنید.
    • در صورتی که پروتزهای مصنوعی شما به درستی در جای خود قرار نمی گیرند، برای رفع مشکل آنها به دندانپزشک مراجعه کنید.
  • اگر از داروهایی استفاده می کنید که موجب خشکی دهان می شوند- سعی کنید پیوسته جرعه جرعه آب بنوشید.
  • در صورتی که متوجه ابتلای خود به کم خونی یا سطوح پایین ویتامین B12، فولات، یا آهن شدید، درمان این بیماری ها ممکن است به پیشگیری از بروز برفک دهان در آینده کمک کند.
  • اگر سیگاری هستید، ترک این عادت نیز می تواند به پیشگیری از حملات بیشتر برفک دهان کمک کند.
  • به برخی از گروه های خاص افراد ممکن است قرص های ضد برفک دهان داده شود تا از بروز برفک دهان پیشگیری شود. برای مثال، افرادی که از داروهایی استفاده می کنند که سیستم ایمنی بدن آنها را سرکوب کند یا افرادی که تحت شیمی درمانی یا درمان های سرطان قرار دارند.

پیشگیری از بروز برفک دهان در کودکان

  • مرتب همه اسباب بازی ها، دندان گیر، و وسایل دیگری که فرزند شما به دهان می برد را استریل کنید.
  • اگر از شیشه شیر می خورد، به طور منظم همه ابزار شیر خوردن را استریل کنید.

برخی افراد توصیه می کنند پس از هر بار شیر دادن به فرزند خود مقداری آب استریلیزه به او بدهید. این می تواند باقی مانده شیر داخل دهان را بشوید که ممکن است کاندیدا درون آن رشد کند.

آکادمی پریودنتولوژی آمریکا AAP تخمین زده است که تقریباً از هر چهار آمریکایی سه نفر از آنها به نوعی از یکی از اشکال بیماری لثه رنج می برد- از موارد خفیف گرفته تا ژنژیویت، و تا شکل وخیم آن که تحت عنوان پریودنتیت شناخته می شود. با این حال، علیرغم این شیوع، تقریباً تنها حدود 3 درصد از این افراد به دنبال درمان برای بیماری لثه خود هستند. با افزایش تعداد تحقیقاتی که نشان می دهند بیماری لثه ممکن است با بیماری های متعدد دیگری، از جمله دیابت، بیماری های قلبی، و برخی از اشکال خاص سرطان مرتبط باشد، حفظ سلامت دندان ها و لثه ها نسبت به قبل اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

اختلاف بین شیوع بیماری های لثه و عدم درمان را می توان ناشی از عدم درک تأثیر بیماری پریودنتال روی سلامت عمومی دانست. بیماران همیشه هم به دنبال مراقبت های پریودنتالی که نیاز دارند نیستند زیرا آنها از تأثیرات دراز مدت و احتمالاً خطرناک بیماری لثه درمان نشده آگاه نیستند. متأسفانه، باورهای نادرست مختلفی پیرامون بیماری لثه و پیامدهای آن وجود دارد.

برای کمک به ایجاد تمایز بین واقعیت و درورغ در مورد بیماری لثه، AAP برخی از تفکرات نادرست شایع در مورد سلامت دهان را شناسایی کرده و مورد توجه قرار داده است.

بیماری لثه چندان شایع نیست.

بر عکس، بیماری لثه یه شدت شایع است. بر اساس مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها، نیمی از افراد بزرگسال 30 ساله و بالاتر از یکی از اشکال بیماری لثه رنج می برند. بیماری لثه، عفونت بافت هایی است که دندان های شما را در بر گرفته و از آنها محافظت می کنند، و در نتیجه پلاک بروز می یابد، فیلم چسبناکی از باکتری ها که پیوسته روی دندان ها در حال تشکیل شدن می باشد. اگر پلاک ها با مسواک زدن درست روزانه و تمیز کردن بین دندان ها زدوده نشوند، در نهایت می توانند سفت شده و به رسوب یا تارتار تبدیل شوند.

باورهای غلط در مورد بیماری لثه

باورهای غلط در مورد بیماری لثه

خونریزی لثه ها چندان مهم نیست.

لثه های قرمز رنگ و متورمی که خونریزی دارند یکی از علائم مهم بیماری لثه هستند. اگر هنگام مسواک زدن و نخ دندان کشیدن، یا هنگام خوردن برخی غذاهای خاص متوجه خونریزی لثه های خود شدید، باید برای مراجعه به دندانپزشک برنامه ریزی کنید تا دهان و دندان های شما را برای بیماری پریودنتال معاینه کند. مطالعات نشان داده اند که بیماری لثه علاوه بر اینکه موجب از دست دادن دندان ها می شود، ممکن است با پیشرفت بیماری های دیگر مانند بیماری های قلبی و دیابت نیز ارتباط داشته باشد، بنابراین، مهم است که شما درمان بیماری پریودنتال را هر چه سریع تر آغاز کنید.

خونریزی از لثه ها در طول دوران بارداری عادی است.

گرچه صحت دارد که برخی زنان دچار شرایطی به نام “ژنژیویت بارداری” می شوند، اما اصلاً صحت ندارد که همه زنانی که باردار می شوند این شرایط را تجربه می کنند. شما با مراقبت های اضافی حین مسواک زدن و نخ دندان کشیده روزانه خود می توانید به پیشگیری از بروز این شرایط کمک کنید. دندانپزشک شما ممکن است برای پیشگیری از بروز آن پاکسازی های منظم بیشتری را توصیه کند.

عدم وجود حفره و پوسیدگی های دندانی نشان دهنده عدم وجود بیماری لثه است.

عدم وجود حفره های دندانی دلیلی برای عدم وجود بیماری لثه نمی باشد. زیرا بیماری لثه بدون درد است و بسیاری از افراد اصلاً نمی دانند این بیماری چگونه پیشرفت می کنند. لثه هایی که به راحتی دچار خونریزی می شوند، یا قرمز و متورم و دردناک هستند یکی از علائم ژنژیویت می باشند، مرحله اولیه بیماری لثه و تنها مرحله ای که قابل بازگشت است. وقتی ژنژیویت در مراحل اولیه تشخیص داده شود، معمولاً می تواند با پاکسازی توسط متخصص در مطب و نیز پیگیری مسواک زدن و نخ دندان کشیدن روزانه می تواند درمان شود.

بوی بد دهان می تواند نشان دهنده بیماری لثه باشد.

بوی بد یا وجود مزه بد مداوم دهان می توانند از علائم نشان دهنده بیماری لثه و دیگر بیماری های دهان باشند بنابراین مهم است به علت بروز آن پی ببرید. اگر دائماً بوی بد دهان دارید، به دندانپزشک مراجعه کنید. چکاپ های منظم دندانپزشکی به دندانپزشک شما اجازه می دهند مشکل شما را شناسایی نماید، زیرا بوی بد دهان می تواند نشانه یک بیماری باشد. اگر دندانپزشک شما مشخص نماید که دهان شما سالم است، ممکن است به یک پزشک ارجاع داده شوید.

باورهای غلط در مورد بیماری لثه

باورهای غلط در مورد بیماری لثه

نیاز نیست هر روز نخ دندان بکشید.

مراقبت های روتین دهان و دندان، که شامل مسواک زدن پس از هر وعده غذایی و قبل از رفتن به رختخواب، و نیز حداقل یک مرتبه نخ دندان کشیدن در طول روز می شود، بهترین روش برای پیشگیری از بروز بیماری لثه می باشد. با این حال، در بررسی که اخیراً صورت گرفته است، تخمین زده شده است که تنها 5/13 درصد از آمریکایی ها هر روز نخ دندان می کشند. پایبند بودن به مراقبت روزانه از دهان و نیز دو مرتبه مراجعه به دندانپزشک در طول سال برای چکاپ کامل دندانی حیاتی است. اگر بیماری لثه تشخیص داده شود، مشورت با یک پریودنتیست، دندانپزشکی که تخصص وی درمان بیماری پریودنتال است، ممکن است مفید باشد.

باورهای غلط در مورد بیماری لثه

باورهای غلط در مورد بیماری لثه

مراجعه به پریودنتیست ترسناک خواهد بود.

پریودنتیست ها متخصصان بیماری لثه هستند. آنها پس از اتمام تحصیلات در زمینه دندانپزشکی عمومی، سه یا چند سال بیشتر را صرف آموزش های تخصصی در زمینه تشخیص، درمان، و پیشگیری از بیماری پریودنتال کرده اند. پریودنتیست ها مجهز به جدیدترین درمان ها و فناوری ها می باشند و با استفاده از ابزارهای نوآورانه ای مانند رادیوگرافی دیجیتال، فناوری آلتراسوند، اندازه گیری علائم بیولوژیک و لیزر درمانی، به راحت تر شدن ویزیت شما کمک می کنند.

باورهای غلط در مورد بیماری لثه

باورهای غلط در مورد بیماری لثه

داشتن بیماری لثه به این معنا است که دندان ها حتماً از دست خواهند رفت.

نه اینقدر! اگر کارهای بهداشتی دهان را به خوبی انجام دهید الزاماً دندان های خود را به بیماری لثه نخواهید باخت. این به معنای دو مرتبه مسواک زدن در طول روز، و پاکسازی روزانه بین دندان ها، خوردن غذاهای سالم، و برنامه ریزی برای مراجعه منظم به دندانپزشک می باشد. حتی اگر تشخیص داده شده باشد که شما بیماری لثه دارید، دندانپزشک شما می تواند طرح درمانی برای شما بریزد که به شما کمک خواهد کرد بیماری خود را تحت کنترل درآورید و از پیشرفت آن جلوگیری خواهد کرد.

دندانی که در نتیجه بیماری لثه از بین رفته است، برای همیشه از دست رفته است.

بیماری لثه علت اصلی از دست رفتن دندان در افراد بزرگسال است. با این حال، پریودنتیست ها علاوه بر درمان بیماری لثه در کاشت ایمپلنت های دندانی نیز تخصص دارند- روشی راحت و آسان برای جایگزینی دائمی دندان های از دست رفته. ایمپلنت دندانی ریشه مصنوعی دندان است که داخل فک قرار می گیرد تا یک دندان مصنوعی جایگزین را نگهدارد.

مطالعات نشان داده اند که نرخ موفقیت ایمپلنت های دندانی 98 درصد می باشد، و با مراقبت های صحیح و مناسب، امکان صحبت کردن، غذا خوردن، و لبخند زدن با اعتماد به نفس را تا پایان عمر برای شما فراهم می آورند. در حقیقت، تحقیقی که توسط آکادمی آمریکایی پریودنتولوژی انجام شد نشان داده است که بیش از 70 درصد از افراد پاسخگو به پرسش ها گزارش داده بودند که از نتایج ایمپلنت های دندانی خود “خوشنود” یا “فوق العاده راضی” هستند.

بهداشت نامناسب دهان تنها راه گسترش بیماری لثه است.

فراموش کردن بهداشت دهان و دندان مطئناً می تواند در پیشرفت بیماری لثه نقش داشته باشد، اما عوامل مختلف دیگری نیز وجود دارند که می توانند خطری که شما را تهدید می کند را تحت تأثیر قرار دهند. برای مثال، نشان داده شده است که مصرف تنباکو به شدت احتمال گسترش بیماری لثه را افزایش می دهد. استرس، رژیم غذایی نامناسب، و حتی عوامل ژنتیکی نیز می توانند در سلامت لثه های شما نقش داشته باشند.

همه افرادی که دیابت دارند بیماری لثه خواهند داشت.

دیابت یک بیماری مزمن است که توانایی بدن شما برای فراوری قند را تحت تأثیر قرار می دهد. بالا رفتن قند خون می تواند موجب بروز مشکلاتی برای چشم ها، اعصاب، کلیه ها، قلب، و دیگر اعضای بدن شما شود. دیابت می تواند مقاومت شما در برابر عفونت ها را نیز کاهش دهد و می تواند روند بهبود را کند نماید. اگر دیابت دارید، بیشتر در معرض خطر گسترش برخی از مشکلات سلامت دهان، از جمله بیماری لثه، قرار خواهید داشت، بنابراین مهم است دقت زیادی در بهداشت دهان داشته باشید تا از بروز این مشکلات پیشگیری نمایید.

اگر متوجه شدید که در طول روز فک خود را به هم فشار می دهید یا در حالی از خواب بیدار می شوید که حساسیت دندان، سوزش فک، یا سر درد دارید، احتمالاً از براکسیسم یا دندان قروچه – ساییدن و فشردن دندان ها روی یکدیگر رنج می برید.

این عادت دندان قروچه و کلنچینگ فک شرایط شایعی است که بیش از یک سوم افراد بزرگسال را در طول روز و از هر 10 فرد بزرگسال 1 نفر را در طول خواب تحت تأثیر قرار می دهد.

دندانپزشکان با این شرایط به عنوان یک مشکل پزشکی برخورد نمی کنند که نیاز به درمان دارد، بلکه به بیماران کمک می کنند بهترین راه برای مدیریت آن را پیدا کنند.

افراد در واکنش به استرس یا اضطراب دندان قروچه یا براکسیسم را انجام می دهند، اما این عادت اغلب در طول دوره های آرام تر زندگی بیشتر ادامه می یابد- و می تواند خسارات زیادی به بدن وارد کند. اما درمان های طولانی مدت می توانند به بیماران کمک کنند تا به منشاء دندان قروچه پی ببرد و بهتر به مدیریت آن فائق بیاید.

اغلب دندانپزشکان و روانشاسان با همکاری یکدیگر در غالب یک تیم می توانند راهکارهایی برای کمک به بیماران برای کاهش تأثیرات این شرایط ارائه دهند.

چرا دندان قروچه اتفاق می افتد؟

علت بروز دندان قروچه برای هر فرد منحصر بفرد است و پزشکان تلاش می کنند مشخص نمایند آیا شرایط جسمی، عاطفی، یا عوامل ژنتیکی در این میان نقش ایفا می کنند یا خیر.

دندان قروچه در طول روز معمولاً در نتیجه استرس، اضطراب، تنش، یا حتی تمرکز بروز پیدا می کند. دندان قروچه شبانه گاهی اوقات به بیش فعالی، آپنه خواب، یا رفلاکس اسید مربوط می شود و می تواند به عنوان یکی از عوارض جانبی برخی داروهای خاص ظاهر شود که هدف آنها درمان افسردگی است.

علاوه بر این، تنباکو، کافئین، الکل، و داروهای غیر قانونی می توانند احتمال خطر دندان قروچه شبانه را افزایش دهند.

دندان قروچه و ایمپلنت

دندان قروچه و ایمپلنت

عوارض و خطرات ناشی از دندان قروچه

  • درد: دندان قروچه و براکسیسم فشار زیادی به مفاصل فک و عضلات پیرامون آن وارد می کند. احتمالاً شما درد و خشکی فک، درد صورت، و حتی گوش درد ناشی از ساییدن مداوم دندان ها روی یکدیگر را تجربه خواهید کرد. اغلب بیماران زمانی برای درمان مراجعه می کنند که درد به شقیقه ها یا گوش ها منتشر شده باشد، یا دندانپزشک متوجه الگوی فرسایش روی دندان ها مطابق با فشار مداوم شود.
  • اختلالات فک: دندان قروچه می تواند ساختارهای مفاصل و عضلاتی که فک را تشکیل می دهند را تحت تأثیر قرار دهد و باعث بروز اختلالات مفصل فکی گیجگاهی (TMD) شود. TMD می تواند موجب بروز دردهای شدید صورت، گردن، و شانه شود، و منجر به دشواری در جویدن، حرف زدن، و بلع شود.
  • آسیب به دندان ها. آسیب به دندان ها یکی از عوارض جانبی اصلی دندان قروچه و براکسیسم است. دندان قروچه مداوم می تواند موجب ساییدگی سطوح دندان ها و مینای دندان ها شود و موجب کاهش ارتفاع دندان ها و افزایش بروز حساسیت دندان ها شود. بعلاوه، استرس و فشار مداوم روی دندان ها می تواند موجب لب پر شدن، ترک خوردن، یا شکستن دندان ها شود. علاوه بر این، دندان قروچه می تواند به پر شدگی های دندان ها، روکش ها، یا بریج هایی که قبلاً دریافت کرده اید نیز آسیب وارد کند.
  • تحلیل لثه ها. براکسیسم علت اصلی تحلیل لثه ها است. دندان قروچه موجب جابجا شدن یا لق شدن دندان ها می شود، که باعث ایجاد پاکت اطراف دندان ها می شود، جایی که باکتری ها وارد می شوند و باعث کنار رفتن لثه ها از روی دندان ها می شوند.
  • سر درد. دندان قروچه می تواند موجب بروز میگرن های دردناک و سر دردهای تنشی ناشی از استرس مداوم و فشاری شود که به عضلات صورت و فک وارد می شوند.

اکثر بیماران متوجه نمی شوند دندان قروچه شبانه دارند، تا اینکه یکی از نزدیکان یا کسی که با آنها در یک اتاق می خوابد از صدای ایجاد شده این نکته را به آنها اطلاع دهد یا با سر دردهای میگرنی یا خشکی یا سوزش عضلات از خواب بیدار شوند.

دندان قروچه و ایمپلنت

دندان قروچه و ایمپلنت

تأثیر براکسیسم روی ایمپلنت های دندانی

اگر شما نیز یک یا چند دندان از دست رفته دارید، ایمپلنت های دندانی درمان های با ثبات و استثنائی برای جایگزینی آنها هستند که می توانید به آنها فکر کنید. این ریشه های مصنوعی دندان ها می توانند روکش های دندانی، بریج های دندانی، و پروتزهای مصنوعی را درست مانند ریشهه های دندان های طبیعی در جای خود نگهدارند.

بسیاری از بیمارانی که برای دریافت ایمپلنت های دندانی مراجعه می کنند به این فکر می کنند که آیا ایمپلنت های دندانی برای آنها مناسب هستند یا خیر. در حالی که بسیاری افراد می توانند ایمپلنت های دندانی را دریافت کنند، اما نگرانی هایی برای سلامت دندان ها وجود دارند که می توانند مشکل برانگیز تشخیص داده شوند. یکی از این مشکلات براکسیسم است.

پس از قرار گرفتن تحت جراحی دهان برای دریافت ایمپلنت های دندانی، یک روند درمان طولانی مدت چند ماهه وجود دارد که فرد باید آن را سپری کند. این فرایند عبارت است از جوش خوردن ایمپلنت های دندانی با استخوان فک، که تحت عنوان اسئواینتگریشن osseointegration شناخته می شود. در واقع موفقیت یا عدم موفقیت کاشت ایمپلنت های دندانی به این بستگی دارد که ایمپلنت چگونه با استخوان فک جوش بخورد. این فرایند به سرعت اتفاق نمی افتد، و چند ماه طول می کشد تا روند جوش خوردن تکمیل شود. تنها زمانی که این روند تکمیل شده باشد، ایمپلنت دندانی برای حمایت از یک ابزار آماده است.

اگر بیمار از براکسیسم رنج ببرد، دندانپزشک ابتدا اطمینان حاصل خواهد کرد که بیمار بافت کافی استخوان فک برای تحمل فشار اضافی روی ایمپلنت را دارد. در غیر اینصورت احتمالاً قبل از کاشت ایمپلنت دندانی فرایند پیوند استخوان را انجام خواهد داد. وقتی اطمینان حاصل شد که استخوان فک می تواند فشار را تحمل کند، ایمپلنت دندانی کار گذاشته خواهد شد.

اگر بیمار در ماه های ابتدایی پس از جراحی دهان دندان های خود را روی یکدیگر فشار دهد، به احتمال زیاد طی این مرحله حیاتی درمان به ایمپلنت های دندانی خود آسیب خواهد زد. ایمپلنت های دندانی و استخوان فک ممکن است جوش نخورند. اگر دندان قروچه حتی باعث شکست کاشت ایمپلنت های دندانی هم نشود، می تواند منجر به طولانی شدن مدت زمان روند بهبود پس از درمان شود.

حتی پس از آنکه اسئواینتگریشن اتفاق می افتد نیز، موارد جدی براکسیسم می توانند منجر به بروز مشکلاتی برای ایمپلنت های دندانی شوند. دندان قروچه یا براکسیسم می تواند موجب بروز مشکلاتی برای استخوان فک یا بافت های لثه شود، که منجر به شکست درمان کاشت ایمپلنت های دندانی در آینده، یا بروز مشکلات جدی در مورد ثبات ایمپلنت های دندانی خواهد شد.

آسیب های احتمالی به ترمیم ها و ابزارهای دندانی

دندان قروچه یا براکسیسم، علاوه بر آنکه به ایمپلنت های دندانی، و استخوان و بافت لثه اطراف آن آسیب وارد می کند، اگر بیمارها مراقب نباشند، می تواند موجب بروز آسیب به ابزارهای دندانی نیز شود.گرچه مواد جدید و با دوام تری برای ساخت ابزارهای دندانی استفاده می شوند، اما حتی این مواد نیز ممکن است به اندازه کافی قوی نباشند تا در برابر فشارهای مکرر ناشی از دندان قروچه دوام بیاورند.

دندان قروچه و ایمپلنت

دندان قروچه و ایمپلنت

آیا افرادی که براکسیسم دارند می تواند ایمپلنت دندانی دریافت کنند؟

در برخی موارد آری، گرچه این باید بر اساس مورد به مورد در نظر گرفته شود. گاهی اوقات یک دندانپزشک ممکن است قبل از درمان دریافت ایمپلنت های دندانی، درمانی برای براکسیسم توصیه کند. این اغلب شامل استفاده از بایت گارد یا محافظ دندان برای کاهش استرسی است که به دندان ها وارد می شود، همینطور درمان هایی که به علت زمینه ای دندان قروچه (مانند تکنیک های آرام کننده، درمان های ارتودنسی) می پردازند.

علاوه بر این راهکارها، دندانپزشک شما می تواند ایمپلنت های دندانی شما را با در نظر گرفتن براکسیسم شما طراحی کند. همه دندانپزشکان می خواهند کاشت ایمپلنت های دندانی آنها موفق باشد؛ بنابراین، ایمپلنت های دندانی را در حالی طراحی می کنند که براکسیسم شما را در نظر می گیرند. یکی از راه های انجام این کار، با انتخاب رزوه برای پیچ های تیتانیومی است. رزوه های درست و مناسب باعث خواهد شد سطح مقطع بیشتری بوجود بیاید که به جذب فشار ایجاد شده با ساییدن و فشردن دندان ها روی یکدیگر در بیماران مبتلا به براکسیسم کمک می کند.

علاوه بر این، دندانپزشک ممکن است انتخاب کند که از روکش های باریک تر برای آن دسته بیمارانی استفاده کند که از براکسیسم شدید رنج می برند. جایگذاری روکش های باریک می تواند به توزیع یکدست تر نیروی بایت روی پیچ های تیتانیومی کمک کند و می تواند در به حداقل رساندن خطر شکست ایمپلنت های دندانی کمک کند.

برای برخی بیماران، با توجه به وخامت دندان قروچه آنها، ممکن است درمان کاشت ایمپلنت های دندانی ایده آل نباشد. اما هنوز هم ممکن است راهکارهایی وجود داشته باشند که کاشت ایمپلنت های دندانی را ممکن می سازند.

طی جلسه مشاوره، دندانپزشک شما همه گزینه های ممکن را برای مراقبت مد نظر قرار خواهد داد، تا شما بتوانید یک مرتبه دیگر با اعتماد به نفس لبخند بزنید.

دندان قروچه و ایمپلنت

دندان قروچه و ایمپلنت

درمان های دندان قروچه

دندانپزشکان اغلب برای بیمارانی که دچار براکسیسم یا دندان قروچه هستند محافظ دندان شبانه (ابزاری شبیه ریتینر که در طول شب روی دندان ها قرار می گیرد) را برای پیشگیری از آسیب به دندان ها و دهان توصیه می کنند، اما این ابزار دندان قروچه را متوقف نمی کند. در واقع ابزار جادویی نیست و لازم است به علت بنیادی بروز براکسیسم پرداخته شود.

بر اساس علائم و نشانه های خاص بیمار و عوامل استرس زا، پزشک یکی از راهکارهای زیر را ارائه می دهد:

  • دارو: شل کننده عضلات می توانند به شل شدن فک و توقف دندان قروچه های شبانه کمک کنند. اگر شما داروی ضد افسردگی خاصی مصرف می کنید، که شما را در معرض خطر دندان قروچه قرار می دهد، پزشک معالج شما می تواند داروی شما را تعویض کند و نمونه ای برای شما تجویز کند که این خطر را در شما بوجود نمی آورد. علاوه بر این، در صورتی که داروها بتوانند به شما کمک کنند عوامل استرس زا را تحمل کنید که موجب بروز دندان قروچه در شما می شوند، پزشک ممکن است شروع مصرف داروهای ضد افسردگی (که با خطر براکسیسم همراه نیستند) را برای شما مناسب تشخیص دهد.
  • فرایندها: تزریق بوتاکس عضلات فک را که در طول ساییدن و فشردن دندان ها روی یکدیگر استفاده می شوند بی حس می کند، گرچه این مورد تأیید سازمان غذا و دارو یا تحت پوشش بیمه های خرمات درمانی نیست، اما از دهه 1990 مورد استفاده قرار گرفته است و بی خطر و بسیار مؤثر می باشد و ظاهر صورت را تغییر نمی دهد.

راهکارهای رفتاری: روانشناسان برای تشخیص عامل زمینه ای بروز دندان قروچه و پرداختن به آن، از طریق مدیریت استرس و آموزش آرام سازی روی بیماران کار می کنند. برخی پزشکان از بیوفیدبک برای نظارت روی تنش عضلانی استفاده می کنند و تأثیرات آرام کنندگی تکنیک های آرام بخش و کششی فک، گردن و سر را توضیح می دهند.

خشکی دهان یا زروستومیا xerostomia، به شرایطی اشاره دارد که در آن غدد بزاقی داخل دهان بزاق کافی برای مرطوب نگهداشتن دهان تولید نمی کنند. خشکی دهان اغلب نتیجه یا عارضه جانبی استفاده از برخی داروهای خاص یا مشکلات بالا رفتن سن یا نتیجه رادیوتراپی برای درمان سرطان است. کمتر شایع است، اما خشکی دهان ممکن است در نتیجه شرایطی بروز پیدا کند که مستقیماً غدد بزاقی را تحت تأثیر قرار می دهند.

بزاق با خنثی کردن اسیدهای تولید شده توسط باکتری ها، محدود کردن رشد باکتری ها، و شستن ذرات غذا به پشیگیری از پوسیدگی دندان ها کمک می کند. بعلاوه، آنزیم های موجود در بزاق به گوارش نیز کمک می کنند.

دامنه مشکلات کاهش بزاق و خشکی دهان می تواند از یک مزاحمت صرفاً ساده باشد تا چیزی که تأثیری عمده روی سلامت عمومی و سلامت دهان و دندان ها و لثه های شما دارد، همینطور اشتهای شما و لذت بردنتان از غذا.

درمان های خشکی دهان به علت بروز آن بستگی دارند.

علائم و نشانه های خشکی دهان

اگر دهان شما به میزان کافی بزاق تولید نکند، ممکن است به صورت تمام یا گاهی اوقات متوجه بروز این علائم و نشانه ها شوید:

  • خشکی یا احساس چسبندگی داخل دهان
  • بزاقی که غلیظ و رشته ای به نظر می رسد
  • احساس تشنگی مداوم
  • بوی بد دهان
  • مشکل در جویدن، حرف زدن، و بلعیدن
  • خشکی یا سوزش گلو و گرفتگی صدا
  • خشک و شیار دار شدن زبان
  • تغییر در حس چشایی
  • احساس سوزش یا سوزن سوزن شدن در دهان و بویژه روی زبان
  • خشکی و قرمزی زبان
  • مشکل در استفاده از پروتزهای مصنوعی دندانی
  • خشکی مجرای بینی

بعلاوه، خشکی دهان می تواند باعث چسبیدن رژ لب به دندان های شما شود. علاوه بر این علائم، خشکی دهان موجب افزایش خطر ژنژیویت (بیماری لثه)، پوسیدگی دندان، و عفونت های دهان مانند برفک دهان می شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر شما متوجه علائم و نشانه های خشکی مستمر دهان شده اید، برای مراجعه به پزشک اقدام کنید.

خشکی دهان

خشکی دهان

علل بروز خشکی دهان

خشکی دهان زمانی بروز پیدا می کند که غدد بزاقی داخل دهان بزاق کافی برای مرطوب نگهداشتن دهان شما تولید نمی کنند. این غدد ممکن است در نتیجه یکی از عوامل زیر به درستی عمل نکنند:

داروها

صدها دارو، شامل داروهایی که تهیه آنها از داروخانه نیازی به نسخه پزشک ندارد (OTC)، خشکی دهان را به عنوان عارضه جانبی خود دارند. از بین محتمل ترین انواع داروهایی که موجب بروز مشکل می شوند برخی داروهایی قرار دارند که برای درمان افسردگی، فشار خون بالا، و اضطراب استفاده می شوند، همینطور برخی آنتی هیستامین ها، ضد احتقان ها، شل کننده عضلات و مسکن ها.

بالا رفتن سن

بسیاری از افراد مسن با افزایش سن خشکی دهان را تجربه می کنند. عوامل مرتبط عبارتند از استفاده از برخی داروهای خاص، تغییرات در توانایی های بدن برای پردازش داروها، مواد مغذی ناکافی، و داشتن بیماری های طولانی مدت.

درمان سرطان

داروهای شیمی درمانی می توانند ماهیت بزاق دهان و مقدار تولید شده آن را تغییر دهند. با بازگشت جریان عادی بزاق پس از تکمیل درمان، این ممکن است موقتی باشد. درمان های پرتو افکنی به سر و گردن می توانند به غدد بزاقی آسیب وارد کنند، که موجب کاهش چشمگیر تولید بزاق می شود. این ممکن است بسته به دوز پرتو افکنی و منطقه تحت درمان، موقتی یا دائمی باشد.

آسیب به عصب

یک صدمه یا جراحی که باعث شود به اعصاب ناحیه سر و گردن آسیب وارد شود، می تواند موجب خشکی دهان شود.

دیگر بیماری ها

خشکی دهان می تواند به دلیل برخی بیماری های خاص بروز پیدا کند، مانند دیابت، سکته مغزی، عفونت قارچی (برفک) داخل دهان، یا بیماری آلزایمر، یا به دلیل بیماری های خود ایمنی، مانند سندروم شوگرن Sjogren’s syndrome یا HIV ایدز. خر و پف کردن و تنفس با دهان باز نیز می تواند موجب خشکی دهان شود.

کم آب شدن بدن

شرایطی که می توانند منجر به کم آب شدن بدن شوند، مانند تب، تعریق شدید، استفراق، اسهال، از دست دادن مقدار زیادی خون، و سوختگی می توانند موجب خشکی دهان شوند.

استفاده از تنباکو و الکل

نوشیدن الکل و یا کشیدن یا جویدن تنباکو می توانند موجب افزایش علائم خشکی دهان شوند.

برداشتن غدد بزاقی با جراحی

مصرف تفریحی مواد مخدر

استفاده از مت آمفتامین می تواند باعث خشکی شدید دهان و آسیب به دندان ها شود، شرایطی که تحت عنوان “متی دهان” نیز شناخته می شود. ماری جوآنا نیز می تواند موجب خشکی دهان شود.

خشکی دهان

خشکی دهان

مشکلات و عوارض ناشی از خشکی دهان

اگر شما بزاق کافی نداشته باشید و دچار خشکی دهان شوید، این می تواند منجر به بروز مشکلات زیر شود:

  • افزایش پلاک، پوسیدگی دندان و بیماری لثه
  • زخم های دهانی
  • عفونت های مخمری داخل دهان (برفک)
  • زخم یا شکاف پوست در گوشه های دهان، یا ترک خوردن لب ها.
  • سوء تغذیه ناشی از مشکلات جویدن و بلعیدن

نحوه تشخیص خشکی دهان

برای مشخص نمودن علت خشکی دهان، پزشک شما سوابق پزشکی شما و همه داروهایی که مصرف می کنید، سامل داروهای OTC، را بررسی خواهد کرد و دهان شما را معاینه خواهد کرد.

گاهی اوقات ممکن است نیاز به آزمایش خون، تصاویر اسکن از غدد بزاقی شما، یا تست هایی داشته باشید که میزان بزاق تولید شده را اندازه گیری می کنند تا به علت بروز خشکی دهان پی ببرند. اگر پزشک شما مشکوک به خشکی دهان در نتیجه سندروم شوگرن باشد، نمونه کوچکی از سلول ها (نمونه برداری) از غدد بزاقی شما در لب های شما ممکن است برای آزمایش به آزمایشگاه ارسال شود.

درمان های خشکی دهان

درمان خشکی دهان به علت بروز آن بستگی دارد. دندانپزشک یا پزشک شما ممکن است راهکارهای زیر را ارائه دهند:

  • تغییر داروهایی که موجب خشکی دهان شده اند. اگر پزشک شما معتقد باشد که داروها عامل بروز خشکی دهان شما هستند، ممکن است دوز داروهای شما را تغییر دهند یا داروی شما را به داروی دیگری تغییر دهند که باعث بروز خشکی دهان نمی شوند.
  • پیشنهاد محصولاتی برای مرطوب کردن دهان شما. اینها می توانند شامل دهانشویه های تجویزی یا OTC، بزاق مصنوعی، یا مرطوب کننده برای لغزنده کردن دهان هستند. دهانشویه هایی که برای خشکی دهان طراحی شده اند، مخصوصاً دهانشویه های حاوی زایلیتول، می توانند مؤثر باشند، که در برابر پوسیدگی دندان ها نیز محافظت ایجاد می کنند.
  • در نهایت، درمان های جدید و امیدوار کننده ای در حال بررسی می باشند. دانشمندان در حال کار کردن روی روش های ترمیم غدد بزاقی آسیب دیده، و در حال تولید غدد بزاقی مصنوعی هستند که قابل کاشته شدن داخل بدن هستند.
  • غذاهای خود را با آبگوشت، سوپ، سس، خامه، کره، یا مارگارین مرطوب کنید. غذاهای نرم و مرطوب و خنک در دمای اتاق بخورید.
  • از خوردن غذاهای شور و خشک (مانند کراکر، نان تست، کلوچه، نان خشک، گوشت خشک، مرغ، ماهی، میوه خشک، و موز) و غذاها و نوشیدنی های حاوی قند زیاد خودداری کنید.

اگر خشکی شدید دهان دارید، پزشک یا دندانپزشک شما ممکن است راهکارهای زیر را پیشنهاد دهند:

  • تجویز داروهایی که تولید بزاق را تحریک می کنند. پزشک شما ممکن است برای تحریک تولید بزاق پیلوکارپین pilocarpine (Salagen) یا سویمیل cevimeline (Evoxac) تجویز کند.
  • محافظت از دندان های شما. برای پیشیگیری از بروز پوسیدگی و حفره های دندانی، دندانپزشک شما ممکن است استفاده هفتگی از دهانشویه های کلرهگزیدین را برای کنترل بروز حفره های دندانی توصیه کند.
خشکی دهان

خشکی دهان

تغییر سبک زندگی و راهکارهای خانگی

علاوه بر توصیه هایی که از پزشک دریافت می کنید، این نکات نیز ممکن است به کاهش علائم خشکی دهان شما کمک کنند:

  • جرعه جرعه آب یا مایعات فاقد قند بنوشید یا تکه های کوچک یخ رادر طول روز بمکید تا دهان شما مرطوب شود، و در طول وعده های غذایی نیز برای کمک به جویدن و بلع آب بنوشید.
  • آدامس های فاقد قند بجوید یا آبنبات های فاقد قند بمکید. محصولاتی که حاوی زایلیتول هستند نیز ممکن است به پیشگیری از بروز حفره های دندانی کمک کنند. با این حال، در برخی افراد، زایلیتول، که اغلب در آدامس ها یا آبنبات های فاقد قند یافت می شود، اگر در مقادیر زیاد مصرف شود ممکن است موجب تولید گاز معده یا اسهال شود.
  • جایگزین های OTC بزاق را امتحان کنید که حاوی زایلیتول هستند، مانند اسپری مرطوب کننده دهان که حاوی کربوکسی متیل سلولز یا هیدروکسی اتیل سلولز هستند.
  • از راه بینی نفس بکشید، نه از راه دهان. اگر خر و پف شما موجب تنفی از راه دهان در طول شب می شود، ممکن است لازم باشد برای آن دنبال درمان باشید.
  • با استفاده از دستگاه های بخور به هوای اتاق در شب رطوبت اضافه کنید.
  • لب های خود را مرطوب کنید تا خشکی یا مناطق ترک خورده را تسکین دهید.

از چیزهایی که می توانند علائم شما را بدتر کنند پرهیز کنید، که عبارتند از:

  • کافئین و الکل. این محصولات می توانند موجب بروز خشکی دهان و حساسیت شوند. از دهانشویه های حاوی الکل استفاده نکنید.
  • همه نوع تنباکو. اگر شما تنباکو می کشید یا می جوید، این کار را ترک کنید، زیرا محصولات تنباکو می توانند موجب خشکی و تحریک دهان شوند.
  • آنتی هسیتامین ها و ضد احتقان های OTC. این محصولات می توانند خشکی دهان شما را بدتر کنند.
  • غذاها و آبنبات های قندی و اسیدی. اینها خطر پوسیدگی دندان ها را افزایش می دهند. بعلاوه، از خوردن غذاهای پر ادویه و پر نمک نیز اجتناب کنید زیرا آنها می توانند موجب بروز تحریک شوند.

بزاق برای حفظ سلامت دهان و دندان های شما مهم است. برداشتن این گام ها برای محافظت از دندان ها نیز ممکن است به خشکی دهان شما کمک کند:

  • دندان های خود را با خمیر دندان فلورایده مسواک بزنید و آنها را نخ دندان بکشید. از دندانپزشک خود بپرسید آیا خمیر دندان های فلورایده، خمیر دندان های حاوی بتائین، یا ژل های دندانی تجویزی می توانند برای خنثی کردن اسیدهای باکتری ها مفید باشند یا خیر.
  • قبل از رفتن به رختخواب از دهانشویه های فلورایده استفاده کنید، یا با ژل های فلورایده دندان های خود را مسواک بزنید.
  • حداقل دو مرتبه در طول سال برای معاینه دندان های خود و زدودن پلاک های دندانی، برای کمک به پیشگیری از بروز پوسیدگی دندان ها به دندانپزشک مراجعه کنید.

اگر گام های زیر موجب بهبود خشکی دهان شما نشدند، با پزشک یا دندانپزشک خود در مورد آن صحبت کنید. علت می تواند دارو یا شرایط دیگری باشد که در بالا به آنها اشاره کردیم. داروها یکی از شایع ترین علل خشکی دهان هستند. درمان کامل و طولانی مدت خشکی دهان ممکن است به معنای توقف یا تغییر داروها یا دوز آنها، یا پرداختن به علت های بنیادی باشد.

آمادگی قبل از مراجعه به پزشک برای خشکی دهان

قبل از مراجعه به پزشک فهرستی از موارد زیر تهیه کنید:

  • علائمی که تجربه می کنید، شامل هر چیزی که ممکن است با دلیل مراجعه شما به پزشک مرتبط باشد.
  • اطلاعات فردی کلیدی، شامل هر گونه استرس اصلی یا تغییرات بزرگی که اخیراً در زندگی داشته اید، که ممکن است با خشکی دهان ارتباط داشته باشد.
  • همه داروهای تجویزی، ویتامین ها، دمنوش های گیاهی، و دیگر مکمل ها و داروهای OTC که مصرف می کنید همراه را دوز آنها.

 محصولات بهداشتی دهان و دندان، شامل خمیر دندان، نخ دندان، تمیز کننده های دنچر (پروتزهای مصنوعی دندانی) و دهانشویه ها می شوند. واکنش های تماسی به محصولات بهداشتی دهان و دندان ها می توانند افراد را در تمام سنین تحت تأثیر قرار دهند.

خمیر دندان ها حاوی طعم دهنده ها، مواد نگهدارنده، مواد رنگ دهنده، مواد ساینده، مواد شوینده، مواد متصل کننده، مواد مرطوب کننده، مواد ضد عفونی کننده، مواد آنتی اسید، و نمک های فلوراید می باشند. طعم دهنده ها علت اصلی حساسیت های تماسی به خمیر دندان ها می باشند و همپوشانی قابل توجهی با غذاها دارند.

خمیر دندان و دیگر محصولات بهداشتی دهان می توانند موجب بروز التهاب لب و استوماتیت (التهاب دهان) شوند. شرایط خاص عبارتند از:

·        التهاب لب ناشی از حساسیت تماسی

·        التهاب پوستی تحریک پذیر

·        استومتیت تماسی

·        درماتیت اگزمایی اطرف دهان به دلیل درماتیت حساسیت تماسی یا درماتیت تحریک کننده تماسی

·        لک و پیس تماسی contact leukoderma

·        کهیر تماسی

·        تغییر رنگ دندان ها

با این حال، با درنظر گرفتن استفاده خیلی زیاد از این محصولات، خوشبختانه چنین واکنش هایی نادر هستند.

چه افرادی دچار واکنش های آلرژیک تماسی به محصولات بهداشتی می شوند؟

آلرژی به مواد بهداشتی دهان و دندان، احتمالاً به دلیل شستشویی که پس از استفاده از آنها انجام می شود، نادر است. تقریباً 30 آلرژن (ماده حساسیت زا) داخل خمیر دندان ها شناسایی شده است و در اکثر آنها وجود دارند.

زنان بیشتر از مردان دچار واکنش های آلرژیک تماسی به خمیر دندان ها و دیگر محصولات بهداشتی دهان و دندان ها می شوند. شاید علت این موضوع این باشد که زنان ابتدا نسبت به سایر محصولات حاوی رایحه و عطر حساس می شوند.

روی هم رفته، خمیر دندان پس از رژ لب ها دومین عامل شناخته شده مسبب تورم التهابی تماسی می باشند، اما شایع ترین در بین مردان است.

حساسیت به محصولات بهداشتی دهان و دندان

حساسیت به محصولات بهداشتی دهان و دندان

علائم بالینی حساسیت تماسی

التهاب لب Cheilitis

آلرژی تماسی به محصولات بهداشتی دهان معمولاً در قالب التهاب اگزمایی لب ها تظاهر پیدا می کند که می تواند لبها را تحت تأثیر قرار دهد. خشکی، خارش، درد، و پوسته پوسته شدن می توانند از جمله علائم آن باشند.

حساسیت به محصولات بهداشتی دهان و دندان

حساسیت به محصولات بهداشتی دهان و دندان

استوماتیت تماسی

استوماتیت تماسی به محصولات بهداشتی دهان و دندان کمتر از التهاب لب ها شایع است، علیرغم این موضوع که محصولات به جای روی لب ها، داخل دهان استفاده می شوند. تظاهرات این علائم ممکن است مزمن یا حاد باشد. این واکنش تمایل به درگیر کردن بخش های برزگتری دارد، و با استفاده از یک خمیر دندان یا دهانشویه، لثه ها (ژنژیویت)، زبان (التهاب زبان)، و داخل گونه ها را تحت تأثیر قرار می دهد. درد سوزش دار داخل دهان ممکن است توصیف شود و در معاینات، معمولاً قرمزی با تورم و پوسته پوسته شدن لثه ها، زبان، و یا داخل گونه ها وجود دارد.

حساسیت به محصولات بهداشتی دهان و دندان

حساسیت به محصولات بهداشتی دهان و دندان

اگزمای اطراف دهان و لک و پیس تماسی

گاهی اوقات واکنش های آلرژیک به فراتر از لب ها گسترش پیدا می کنند و پوست اطراف آنها را نیز درگیر می کنند و در قالب اگزما اطراف دهان نمود پیدا می کنند. لک و پیس اطراف دهان، سفید شدن پوست اطراف دهان، به دلیل وجود آلدئید سینامیک در خمیر دندان بیمار گزارش شده است.

حساسیت به محصولات بهداشتی دهان و دندان

حساسیت به محصولات بهداشتی دهان و دندان

کهیر تماسی

کهیر تماسی معمولاً به شکل تورم فوری لب ها پس از تماس با ماده حساسیت زا خود را نشان می دهد. گزارش شده است این مشکل در نتیجه وجود آلدئید سینامیک در دهانشویه ای که بیمار استفاده کرده است بروز پیدا کرده است.

با این حال، تماس مکرر با مواد حساسیت زا با غلظت اندک، می تواند منجر به بروز بیماری التهاب اگزمایی شود، علیرغم اینکه ناشی از واکنش فوری نوع 1 باشد. گزارش شده است چنین موقعیتی به دلیل طعم دهنده نعنا داخل خمیر دندان ها بوجود می آید. قرار گرفتن های بعدی در معرض تمیز کننده های دندانی با طعم نعنا در مطب دندانپزشک منجر به بروز تورم فوری لب شد.

حساسیت تماسی به محصولات بهداشتی دهان و دندان چگونه تشخیص داده می شود؟

تست پَچ نخستین بررسی است که برای آلرژی های تماسی مشکوک انجام می شود. سری های استاندارد پایه اغلب در تشخیص حساسیت تماسی به محصولات بهداشتی دهان و دندان مفید نیستند زیرا مواد حساسیت زای شایع موجود در این محصولات را شامل نمی شود. بنابراین، لازم است یک دسته گسترده از خمیر دندان ها و محصولات خود بیمار را اضافه کنید.

در تحقیقات گذشته مباحثاتی وجود داشته است در خصوص تست پچ با خمیر دندان ها، زیرا واکنش های حساسیتی به مواد شوینده و ساینده موجود در آنها وجود داشته است. با این حال، برخی مطالعات گزارش داده اند که امکان ایجاد تمایز بین واکنش های تست پچ تحریک کننده و آلرژیک به خمیر دندان ها وجود دارد. مزیت تست کردن با محصولات خود بیمار این است که در تعداد قابل توجهی از موارد، تنها واکنش های مثبت به این محصولات مشاهده شده بودند. با این حال، اگر ماده حساسیت زا با غلظت پایین وجود داشته باشد، تست پچ به محصولات ممکن است نتایج منفی اشتباه در برداشته باشد.

معمولاً کمپانی های تولید کننده خمیر دندان با متخصصان پوست همکاری می کنند و اطلاعات بیشتری در خصوص محصول خود ارائه می دهند تا ماده حساسیت زا بتواند شناسایی شود.

علاوه بر این، تست کردن می تواند در شناسایی محصولات جایگزینی کمک کند که احتمالاً برای استفاده در بیمار بی خطر می باشند.

علت واکنش فوری (نوع 1) (کهیر تماسی) با آزمایش خراش پوست شناسایی می شود. با این حال، غلظت پایین مواد حساسیت زا در یک محصول ممکن است آنقدر پایین باشد که نتواند واکنش مثبت نشان دهد.

آزمایش نهایی متوقف کردن مصرف محصول مشکوک و اشاره به بهبود در طی چندین هفته است.

درمان های واکنش آلرژیک به محصولات بهداشتی دهان

در همه اشکال حساسیت های تماسی، بهترین درمان پرهیز از محصولات و آلرژن ها، در صورت شناسایی، است. واکنش ظرف چند هفته فروکش خواهد کرد.

مواد حساسیت زای گزارش شده در محصولات بهداشتی دهان و دندان

خمیر دندان

طعم دهنده های موجود در خمیر دندان ها “طعم تمیزی و تازگی” بوجود می آورند و مزه تلخ پیروفسفات های موجود در خمیر دندان های مخصوص کنترل تارتار را پنهان می کنند. و اینها از جمله رایج ترین موادی هستند که موجب بروز آلرژی های تماسی می شوند. شایع ترین موادی که مسئول این واکنش ها هستند از گیاه نعنا گرفته می شوند: نعنای تند، نعناع فلفلی، منتول، کارون.

دیگر مواد حساسیت زایی که گزارش شده اند عبارتند از:

·        دارچین- طعم دهنده ای که از دارچین گرفته می شود.

·        آنتول- طعم دهنده ای که از انیسون ستاره ای، رازیانه، و انیسون گرفته می شود.

·        مومی که زنبور عسل از غنچه ها تهیه کرده است- ضد عفونی کننده.

·        هگزیل رزورسینول- کنترل پلاک.

·        دیپنتین- حلال مورد استفاده در محصولات تمیز کننده.

·        کوکامیدوپروپیل بتائین- واکنشگر.

·        پارابن- نگهدارنده.

·        نمک های فلوراید.

نخ دندان

مواد حساسیت زای رایج در نخ دندان عبارتند از کلوفونی (E915) و طعم دهنده هد.

دهانشویه ها

بسیاری از همین آلرژن هایی که در خمیر دندان ها وجود دارند در دهانشویه ها نیز وجود دارند، و برای “حس تازگی و تمیزی” افزوده می شوند. گزارش شده است که کوکامیدوپروپیل بتائین در دهانشوهای دو در یک موجب بروز التهاب پوستی آلرژیک می شود.

تمیز کننده های پروتزهای مصنوعی

به ندرت گزارش شده است که تمیز کننده های پروتزهای مصنوعی موجب بروز آلرژی تماسی شوند. با این حال، استفاده از تمیز کننده های پروتزهای مصنوعی حاوی آمونیوم پرسولفات روی یک پروتز آکریلیک کاملاً فرسوده باعث ایجاد التهاب تماسی آلرژیک می شود. زیرا پرسولفات با انتشار آهسته جذب منافذ دنچر می شود.

واکنش های تماسی به محصولات بهداشتی دهان

سدیم لوریل سولفات (SLS) نوعی ماده شوینده و واکنشگر رایج در خمیر دندان است. این ماده باعث ایجاد کف می شود و ممکن است دارای اثر ضد میکروبی باشد. از آنجا که یک ماده شوینده است، می تواند باعث بروز درماتیت تماسی، مخصوصاً پوست اطراف دهان شود. چندین مطالعه نشان می دهند که SLS می تواند دفعات حملات زخم های آفتی را در افراد مستعد ابتلا به آنها افزایش دهد، اگرچه در یک مطالعه هیچ بهبودی پس از تعویض خمیر دندان با یک خمیر دندان فاقد SLS مشاهده نشد.

التهاب پوستی تحریک پذیر می تواند در نتیجه غلظت بالای پیرو فسفات های موجود در خمیر دندان های مخصوص کنترل تارتار بروز پیدا کنند.

تغییر رنگ دندان ها در نتیجه برخی محصولات بهداشت دهان

کلرهگزیدین یکی از ترکیبات رایج دهانشویه ها است، زیرا باکتری ها را از بین می برد. استفاده طولانی مدت از دهانشویه های حاوی کلرهگزیدین می تواند موجب تغییر رنگ دندان ها و ترمیم های دندانی شود. کلرهگزیدین می تواند حس چشایی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

 دندانپزشکان همیشه اهمیت مراقبت خوب از دنچرها و پروتزهای مصنوعی را به بیماران خود یادآوری می کنند. یک دلیل این اهمیت، پیشگیری از بروز مشکلاتی مانند دنچر استوماتیت است.

دنچر استوماتیت چیست؟

دنچر استوماتیت یکی از ضایعات مخاطی شایع دهانی است که التهاب بافت لثه می باشد که با دنچرها یا پروتزهای مصنوعی دندان پوشانده شده است و معمولاً با عفونت های قارچی و باکتری به نام کاندیدا آلبیکانز بروز پیدا می کند (که عامل بروز برفک دهان نیز می باشد). این مشکل عموماً در فک بالای افراد مسن مشاهده می شود. افراد سالخورده بیشتر مستعد بروز این مشکل هستند زیرا معمولاً آنها افرادی هستند که بیشترین استفاده را از دنچرها دارند، بعلاوه به این دلیل که به نظر می رسد بهداشت دهانی آنها کاهش پیدا می کند.

کاندیدا عموماً داخل دهان وجود دارد اما پاکسازی ناکافی پروتزهای مصنوعی، و همچنین بهداشت نامناسب دهان با افزایش میزان آنها ارتباط دارد که می تواند به نوبه خود موجب بروز دنچر استوماتیت شود. علاوه بر این، وقتی فرد شب ها دنچر خود را از دهان خارج نکند رشد قارچ ها نیز افزایش پیدا می کند، زیرا این شرایط امکان رشد بی وقفه را در آن منطقه به آنها می دهد. وقتی پرتزهای مصنوعی مدام داخل دهان باشند، یا حتی اگر تمام وقت استفاده نشوند اما اکثر اوقات داخل دهان باشند، عمل پاکسازی بزاق دهان با وقفه مواجه می شود .

دنچر استوماتیت

دنچر استوماتیت

علل بروز دنچر استوماتیت

عوامل مخاطی از جمله عواملی هستند که در ایجاد بیماری دنچر استوماتیت دخیل می باشند، همچنین عوامل رفتاری و نحوه استفاده در بیمارانی که از دست دندان های کامل استفاده می کنند. در این بیماران، استفاده از پروتزهای مصنوعی دندانی در طول شب قابل توجه ترین عامل است.

گرچه به نظر می رسد عامل اصلی بروز دنچر استوماتیت عفونت قارچی باشد، اما عوامل دیگر نیز باید مد نظر قرار بگیرند؛ که عبارتند از خود پروتزهای مصنوعی و همچنان عوامل سیستمیک و موضعی در بیمارانی که سن آنها در حال بالا رفتن است و در حال از دست دادن همه دندان های خود هستند. میزان التهاب ارتباط مستقیم دارد با تجمع مخمر در سطح پروتزهای مصنوعی. نشان داده شده است که تروما نیز در تولید غشاء پایه شامل کلاژن نوع چهارم و لامینین (آلفا 1) نقش دارد، بنابراین نشان دهنده ارتباط احتمالی این عناصر یا دنچر استوماتیت است. با توجه به عوامل مربوط به پروتزهای مصنوعی، آلرژی به شکل التهاب مخاطی پیشنهاد می شود. این واکنش ممکن است مربوط به وجود مونومرهای رزینی، هیدروکینون پراکسید، دی متیل تولویدین، یا متاکریلات موجود در پروتز مصنوعی باشد. علاوه بر این، حساسیت های تماسی مانند این با رزین های سرما یا خودکار بیشتر از مواد پایه پروتز مصنوعی که با گرما کیور می شوند شایع هستند.

در اکثر یا حتی در تمامی بیماران گونه هایی از کاندیدیا شناسایی شده اند، در حالی که علاوه بر بسیاری از دیگر گونه های کاندیدیا، کاندیدیا آلبیکانز گونه غالب مجزا است. به دلیل فراوانی ارگانیسم ها در جمعیت عمومی؛ اینکه آیا ارگانیسم در این شرایط صرفاً جنبه عمومی داشته باشد همچنان یک مسئله باقی می ماند؛ نقش این ارگانیسم ها به عنوان تنها عامل مقصر در دنچر استوماتیت مشخص نیست؛ با این حال، وجود ارگانیسم های کاندیدیایی در بیوفلیم ها به طور کلی، به نقش آن در بروز و بقای دنچر استوماتیت قوت می بخشد. بهتر است عامل بروز دنچر استوماتیت چند عاملی در نظر گرفته شود و پروتز عامل اصلی آن است. با این حال، نشان داده شده است که ویژگی انباشتگی بیوفیلم در افراد استفاده کننده از دنچرها، در مقایسه با افراد سالمی که از پروتزهای مصنوعی استفاده نمی کنند، کاملاً متمایز کننده است.

دنچر استوماتیت

دنچر استوماتیت

میزان شیوع دنچر استوماتیت

میزان دقیق شیوع دنچر استوماتیت شناخته شده نیست، اما به نظر می رسد 5/2 تا 3/18 درصد در بین افراد بزرگسال باشد. این بیماری بین افراد سالخورده شایع تر است، مخصوصاً افرادی که در خانه های سالمندان زندگی می کنند. یافته های تحقیقات متعدد نشان داده است که دنچر استوماتیت در 35 تا 50 درصد از ارفراید که دست دندان کامل استفاده می کنند شیوع دارد.

هیچ شواهدی مبنی بر شیوع این بیماری بین نژاد خاصی وجود ندارد.

فراوانی شیوع مربوط به جنسیت در مطالعات مختلف متفاوت است؛ بنابراین، هیچ گزارشی مبنی بر شیوع بیشتر آن بین جنسیت خاصی وجود ندارد.

این بیماری بین افراد مسن بیشتر از افراد جوان شیوع دارد زیرا افراد مسن بیشتر احتمال دارد که از دنچرها استفاده کنند، و میزان بهداشت دهانی و بهداشت پروتزهای مصنوعی در آنها کاهش یافته است. بعلاوه، بیماری های مزمن مرتبط با بالا رفتن سن (از جمله دیابت نوع 2)، داروهای تجویزی، و نقص سیستم ایمنی مرتبط با سن با این میزان افزایش خطر ارتباط دارند.

علائم و نشانه های دنچر استوماتیت

گرچه بروز علائم معمولاً شایع نیست، اما در برخی موارد، تنها نشانه برجسته ای که مشاهده می شود قرمزی و تورم است. وجود اِریتم و اِدِم در بخشی از مخاط سقف دهان که پروتز روی آنها قرار می گیرد شایع می باشد. وقتی پروتزهای مصنوعی خود را از دهان خارج می کنید باید بررسی کنید ببینید آیا بخشی از پلیت (سقف دهان) شما ظاهر قرمز رنگ و شکلی مانند سایه ای از دنچر دارد یا خیر. در موارد پیشرفته، ممکن هنگام بیرون آوردن پروتز یا جایگذاری آن درد و همچنین بوی بد دهان وجود داشته باشد. ضایعات سفید رنگی به نام “پلاک” نیز ممکن است به صورت مناطق پراکنده مشاهده شوند که یکی از علائم بارز عفونت قارچی در حال پیشرفت است.

پیش بینی

در اکثر بیماران از بین بردن عوامل مکانیکی و آسیب زا، استفاده مداوم از اقدامات بهداشتی دهان و دندان ها و استفاده از درمان های ضد میکروبی موضعی معمولاً باعث بهبود سریع ضایعات التهابی می شوند. معمولاً با استفاده مجدد عوامل تشدید کننده، بیماری مجدداً بروز پیدا می کند.

دنچر استوماتیت

دنچر استوماتیت

چه گزینه های درمانی برای دنچر استوماتیت وجود دارند؟

درمان اصلی و اساسی برای این بیماری همان روشی است که برای پیشگیری از بروز آن استفاده می شود. کنترل مکانیکی پلاک، عادات بهداشتی صحیح و مناسب، همچنین عادات استفاده صحیح از پروتزهای مصنوعی دندانی برای حفظ سلامت دهان و درمان (و همچنین پیشگیری) بیماری های دنچر استوماتیت نیاز هستند. یکی از اصول بنیادی این درمان خارج کردن پروتز در طول شب است تا از این طریق زمان کافی برای بهبود بافت ها و پیشگیری از رشد بیشتر باکتری ها در این منطقه وجود داشته باشد. در برخی موارد گزارش شده است که بدون استفاده کامل از پروتز مصنوعی دندانی و بهبود بهداشت دهانی، این شرایط می تواند ظرف 2 هفته برطرف شود.

خود پروتزهای مصنوعی نیز می توانند محل مناسبی برای انباشته شدن کاندیدیا باشند و باید برای پیشگیری از بروز مجدد عفونت داخل دهان با دقت پاکسازی شوند. این کار را می توان با تمیز کردن دقیق پروتز با مواد شوینده و یا غوطه ور کردن آن درون یک محلول ضد عفونی کننده ایمن انجام داد. اگر دندان مصنوعی پارسیل با اجزاء فلزی دارید، از تمیز کردن آن با مواد سفید کننده خودداری نمایید زیرا این موادمی توانند موجب خوردگی فلز شوند.

اگر فکر می کنید دنچر استوماتیت دارید، می توانید با مراجعه به دندانپزشک یا حتی تماس تلفنی از او مشورت بخواهید. اگر دندانپزشک شما تأیید کرد که شما دنچر استوماتیت دارید، ممکن است برای زدودن مؤثرتر قارچ از پلیت (سقف دهان یا کام) شما کرم های موضعی ضد قارچ، همچنین دهانشویه های ضد عفونی کننده تجویز کند.

در موارد دیگر که مشکل حتی با مداخلات تخصصی نیز برطرف نمی شود، به این معناست که مسئله دیگری موجب بروز مشکل شده است. برخی عوامل دیگر که می توانند موجب بروز دنچر استوماتیت شوند عبارتند از دیابت نوع 2، کمبود ویتامین، و حتی داشتن سیستم ایمنی که با مشکل مواجهشده است، مانند افرادی مبتلا به HIV یا ایدز.

درمان های پزشکی

علیرغم عدم وجود علائم، به دلیل خطر هیپرپلازی اپیتلیال پاپیلاری، بیماران با موارد پیشرفته، مزمن، یا درمان نشده قبلی باید تحت درمان قرار بگیرد. هیپرپلازی التهابی پاپیلاری اپیتلیال (IPEH) معمولاً قبل از قرار دادن مجدد یا تنظیم و دستکاری پروتز، نیاز به برداشت ضایعه از طریق جراحی دارد. در موارد خفیف IPEH، درمان های ضد قارچ بدون جراحی ممکن است یک گزینه قبل از تعویض یا تنظیم پروتزهای دندانی باشند.

در صورت عدم وجود هیپرپلازی پاپیلاری، سازگاری پایه پروتز با سطوح مخاطی آلوئولار و کام باید مورد بررسی قرار بگیرند و ناهنجاری های اکلوزال، ابعاد عمودی، و موقعیت مرکزی شناسایی و درمان شوند. بهداشت دقیق دندان مصنوعی، با مسواک زدن با دقت روزانه، الزامی است. دندان مصنوعی باید در طول شب داخل محلول های ضد عفونی کننده ای مانند کلرهگزیدین یا سدیم هیپوکلریت رقیق شده (10 قطره ماده سفید کننده خانگی در یک ظرف مخصوص دنچر یا ظرفی پر از آب) غوطه ور شود. در صورتی که پایه دنچر فلزی است، بیمار باید از استفاده هیپوکلریت خودداری کند زیر باعث لکه دار شدن پروتز مصنوعی شما می شود. یکی دیگر از مزایای غوطه ور کردن شبانه پروتز مصنوعی این است که بیمار باید برای مدت زمانی طولانی آن را بردارد. برداشتن دندان مصنوعی تحریکات اضافی را به حداقل می رساند و سنگ بنای درمان است.

گزینه دیگر برای ضد عفونی کردن دنچرها می تواند ضد عفونی کردن آنها با مایکروویو باشد. نشان داده شده است که به اندازه کلرهگزیدین 2/0%، هیپوکلریت سدیم 02/0%، و نیستاتین موضعی در درمان دنچر استوماتیت مرتبط با کاندیدیا مؤثر باشد.

در صورت شناسایی ارگانیسم های قارچی و یا حتی اگر دستوراتی که در بالا ذکر شدند موفق به از بین بردن این شرایط نشدند، درمان ضد قارچ را آغاز کنید. درمان موضعی خطر اول درمان است. استفاده از قرص های زیر زبانی کلوتریمازول یا نیستاتین ، همراه با خارج کردن پروتزهای مصنوعی از داخل دهان توصیه می شود. اعمال مواد ضد قارچ (مانند پودر یا کرم نیستاتین) روی سطوحی که با پروتزهای مصنوعی تماس دارند نیز توصیه می شوند. درمان های داوریی موضعی را با مراقبت های صحیح از دنچرها که در بالا توضیح داده شد ترکیب کنید.

در مواردی که درمان های معمول جواب نمی دهند، باید به فکر نقش بیماری های سیستمیک و تأثیر آن روی عملکرد و هومئوستاز (تعادل حیاتی) دهان بود. مهم ترین بیماری سیستمیکی که ممکن است دنچر استوماتیت را تحت تأثیر قرار دهد دیابت نوع 2 است. در بیمارانی که دیابت نوع 2 دارند، تعداد ارگانیسم های کاندیدیایی که به سلول های اپیتلیال پالاتال (سقف دهان) می چسبند، به میزان چشمگیری افزایش پیدا می کند؛ این یافته ها مؤید این موضوع هستند که افراد مبتلا به دیابت بیشتر مستعد دنچر استوماتیت همراه با کاندیدیا باشند. با این حال، در مطالعات اخیر پیشنهاد شده است که کاهش مقاومت در برابر ارگانیسم های کاندیدیایی موجود قبل از ابتلا به دیابت نوع 2 مربوط به دنچر استوماتیت است.

شرایط دیگری که ممکن است لازم باشد کنار گذاشته شوند عبارتند از: نقص نقص ایمنی سلولی و اختلالات ایمونولوژیک هورمونی، عفونت HIV، کم کاری تیروئید، رژیم غذایی نامناسب، و استفاده از داروهای تجویزی.

در مطالعه ای که به ارزیابی فعالیت های ضد قارچی سرکه سیب در شرایط آزمایشگاهی روی کاندیدیا ssp، شامل دنچر استوماتیت پرداخت، چنین نتیجه گیری شد که سرکه سیب دارای خواص ضد قارچی در برابر کاندیدیا ssp می باشد، بنابراین نشان دهنده اثر درمانی احتمالی برای بیماران مبتلا به دنچر استوماتیت می باشد.

هدف از دارو درمانی از بین بردن عفونت، کاهش مرگ و میر، و پیشگیری از بروز مشکلات بعدی است. کلوتریمازول، نیستاتین، و دهانشویه ها از جمله این داروها هستند.

آموزش بیماران

نیاز به یک مؤلفه آموزشی در برنامه های پیشگیرانه مراقبت از سلامت دهان در مؤسسات نگهداری از سالمندان برآورده نشده است. دندانپزشکانی که با بیماران سالمند کار می کنند باید با اجرای یک برنامه پیشگیرانه مراقبت های بهداشتی دهان این نیاز را مرتفع کنند. چنین برنامه هایی نه تنها باید معاینات و مراقبت های پیشگیرانه را شامل شوند، بلکه در آنها باید آموزش کافی متخصصان مراقبت های بهداشتی و اعضای خانواده بیمار را نیز شامل شود. بیماران باید یاد بگیرند چگونه به درستی از دنچرهای خود استفاده و آنها را ضد عفونی کنند و چگونه کارهای بهداشتی دهان را به خوبی انجام دهند.

عوارض جانبی ناشی از دنچر استوماتیت

در صورتی که دنچر استوماتیت درمان نشود و به صورت مزمن درآید، ممکن است هیپرپلازی التهابی پاپیلاری اپیتلیال (IPEH) بروز پیدا کند. تا به حال بدخیم شدن IPEH گزارش نشده است.

سرطان تحت عنوان رشد غیر قابل کنترل سلول هایی تعریف می شود که بافت ها را مورد حمله قرار می دهند و موجب آسیب به آنها می شوند. سرطان دهان به شکل یا زائده یا زخم داخل دهان ظاهر می شود که از بین نمی رود. سرطان دهان، که شامل سرطان های لب ها، زبان، گونه ها، سقف دهان، سخت کام و نرم کام، سینوس ها، و حلق (گلو) می باشد، اگر زود تشخیص داده و درمان نشود می تواند زندگی فرد را به خطر بیندازد.

علائم و نشانه های سرطان دهان کدامند؟

از جمله شایع ترین علائم و نشانه های سرطان دهان عبارتند از:

  • تورم/ ضخیم شدن، توده یا برجستگی، نقاط ناهموار/ پوسته/ یا نواحی فرسوده شده روی لثه ها، لب ها، یا دیگر بخش های داخل دهان.
  • گسترش لکه های مخملی سفید، قرمز، یا لکه دار (سفیدو قرم) داخل دهان.
  • خونریزی بی دلیل داخل دهان.
  • بی حسی، از دست رفتن احساس، یا درد/ حساسیت بی دلیل در هر ناحیه ای از صورت، دهان، یا گردن.
  • زخم های مقاوم صورت، گردن، یا دهان که به راحتی دچار خونریزی می شوند و ظرف دو هفته بهبود پیدا نمی کنند.
  • سوزش یا احساس گیر کردن چیزی در پشت حلق.
  • مشکل در جویدن، بلع، حرف زدن، یا حرکت فک ها یا زبان.
  • گلو درد مزمن، یا تغییر صدا.
  • درد گوش.
  • تغییر در نحوه قرار گرفتن دندان ها یا پروتزهای مصنوعی روی یکدیگر.
  • کاهش وزن قابل توجه.

در صورتی که متوجه هر کدام از این تغییرات شدید، هر چه سریع تر با دندانپزشک خود تماس بگیرید.

سرطان دهان

سرطان دهان

چه افرادی بیشتر مستعد سرطان دهان هستند؟

بر اساس انجمن سرطان دهان آمریکا، مردان دو برابر بیشتر از زنان دچار سرطان دهان می شوند، و مردان بالای 50 سال بیشتر در معرض خطر قرار دارند.

ریسک فاکتورهایی که مواجهه با سرطان دهان را افزایش می دهند عبارتند از:

  • سیگار کشیدن. افرادی که سیگار معمولی، سیگار برگ، یا پیپ می کشند 6 برابر بیشتر از افراد غیر سیگاری احتمال دارد که دچار سرطان دهان شوند.
  • مصرف تنباکوی بدون دود. افرادی که محصولات تنباکو را به صورت اسنیف (از راه بینی)، جویدن یا قورت دادن استفاده می کنند 50 برابر بیشتر احتمال دارد که دچار سرطان های گونه، لثه، و مخاط لب ها شوند.
  • مصرف بیش از حد الکل. سرطان های دهانی در افرادی که الکل می نوشند 6 برابر بیشتر از افراد دیگر است.
  • سابقه خانوادگی سرطان.
  • قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور آفتاب، مخصوصاً در سنین پایین.
  • ویروس پاپیلومای انسانی (HPV). برخی دسته های خاص HPV از عوامل خطرساز ابتلا به سرطان سلول های Oropharyngeal Squamous هستند.

مهم است دقت داشته باشید که بیش از 25% از تمام موارد سرطان دهان در افرادی اتفاق می افتد که سیگار نمی کشند و تنها گاهگاهی الکل می نوشند.

سرطان دهان

سرطان دهان

سرطان دهان چگونه تشخیص داده می شود؟

به عنوان بخشی از معاینات معمول دندانپزشکی، دندانپزشک شما یک آزمایش غربالگری سرطان دهان انجام می دهد. به طور دقیق تر، دندانپزشک شما هر گونه برجستگی یا تغییرات غیر عادی بافت را در گردن، سر، صورت، و حفره دهان را لمس می کند. دندانپزشک شما هنگام معاینه دهان، به دنبال هر گونه زخم یا تغییر رنگ بافت خواهد بود و نیز اینکه هر گونه علائم و نشانه هایی که در بالا ذکر شده اند را چک خواهد کرد.

برای تشخیص قطعی یک منطقه مشکوک، ممکن است لازم باشد نمونه گیری انجام شود. انواع مختلف نمونه گیری وجود دارند و پزشک شما می تواند بهترین روش را تشخیص دهد. بسیاری از پزشکان نمونه برداری با برس را استفاده نمی کنند زیرا گرچه انجام آن بسیار راحت است، اما در صورت مثبت بودن نمونه برداری با برس، آنها برای تأیید نتایج به نمونه برداری با تیغ نیز نیاز است. علاوه بر این، بسته به اینکه آیا تنها یک تکه یا کل یک منطقه برای مشخص نمودن ماهیت مشکل نیاز است، انواع مختلف نمونه برداری با تیغ نیز وجود دارند، برش و بریدن و درآوردن. برخی پزشکان این نوع نمونه برداری ها را با لیزر انجام می دهند.

سرطان دهان

سرطان دهان

سرطان دهان چگونه درمان می شود؟

سرطان دهان درست مانند دیگر سرطان ها درمان می شود- با جراحی برای برداشتن زائده سرطانی، و پس از آن رادیو تراپی و/ یا شیمی درمانی (درمان دارویی) برای تخریب هر گونه سلول سرطانی باقی مانده.

برای پیشگیری از سرطان دهان چه می توان کرد؟

برای پیشگیری از سرطان دهان:

  • سیگار نکشید یا از فراورده های تنباکو استفاده نکنید و الکل به اندازه بنوشید.
  • رژیم غذایی متعادلی داشته باشید.
  • قرار گرفتن در معرض خورشید را محدود کنید. افزایش قرار گرفتن مکرر باعث افزایش خطر سرطان لب، مخصوصاً لب پایین می شود. وقتی در معرض نور خورشید قرار می گیرید، استفاده از لوسیون های محافظت کننده در برابر اشعه UV-A/B روی پوست و نیز روی لب ها توصیه می شود.

شما با انجام کارهای زیر، می توانید در شناسایی زود هنگام سرطان دهان، در صورت بروز، نقش فعال داشته باشید:

  • حداقل هر ماه یک مرتبه خودتان شرایط دهان خود را ارزیابی کنید. با استفاده از یک نور روشن و آینه، لب ها و جلوی لثه های خود را نگاه و لمس کنید. سر خود را رو به عقب خم کنید و سقف دهان خود را نگاه و لمس کنید. گونه های خود را کنار بکشید تا داخل دهان، مخاط گونه ها، و پشت لثه های خود را بررسی کنید. زبان خود را بیرون بیاوردی و تمام سطوح آن را نگاه کنید، کف دهان را نیز بررسی کنید. پشت حلق خود را نگاه کنید. هر گونه برجستگی یا بزرگ شدگی غذذ لنفاوی در طرفین گردن و زیر فک پایین خود را بررسی کنید. در صورتی که متوجه هر گونه تغییری در ظاهر دهان خود شدید یا هر گونه علامت و نشانهای که در بالا اشاره شد، با دندانپزشک خود تماس بگیرید یا مراجعه نمایید.
  • به طور منظم به دندانپزشک مراجعه کنید. گرچه ممکن است شما به طور منظم به دندانپزشک مراجعه کنید، اما گاهی اوقات نقاط یا زخم های خطرناک داخل دهان می توانند بسیار نازک و ریزی باشند و دیدن آنها توسط خودتان دشوار باشد. انجمن سرطان آمریکا توصیه می کند افراد بالای 20 سال هر 3 سال یک مرتبه و افراد بالای 40 سال هر سال یک مرتبه برای انجام آزمایشات سرطان دهان مراجعه کنند. در مراجعه بعدی خود به دندانپزشک، از او بخواهید معاینات دهانی را برای شما انجام دهد. شناسایی زود هنگام می تواند احتمال درمان موفق را افزایش دهد.

چرا حفظ دندان ها اینقدر مهم هستند؟

دندان های شما بسته به محلی که داخل دهان واقع شده اند، از نظر شکل و اندازه متفاوت هستند. این تفاوت ها اجازه می دهند دندان ها کارهای مختلفی انجام دهند. دندان ها به ما در جویدن و هضم غذا کمک می کنند. آنها به ما کمک می کنند حرف بزنیم، و نیز اصوات مختلف را به وضوح ادا کنیم. در نهایت، دندان ها در شکل دادن به صورت ما کمک می کنند. یک لبخند سالم می تواند دارایی بزرگی باشد؛ و از آنجا که این مهم است، بهترین مراقبت ممکن از دندان ها برای شما معنا پیدا می کند.

اگر دندانها از دست بروند چه مشکلی بوجود می آید؟

پوسیدگی دندان می تواند دردناک باشد و باعث شود پر کردن دندان، قرار دادن روکش روی آن، یا اینله لازم باشد. در صورتی که پوسیدگی دندان درمان نشود، اعصاب دندان می توانند عفونی شوند و از بین بروند و منجر به بروز آبسه شوند. سپس ممکن است این نیاز به درمان ریشه یا حتی کشیده شدن دندان داشته باشد. بسیار مهم است که بهداشت خوب دهانی را در منزل رعایت کنید تا دندان ها و لثه های خود را سالم نگه دارید. بیماری لثه بسیار شایع است و اگر درمان نشده باقی بماند ممکن است منجر به تحلیل استخوان اطراف دندان ها شود. در برخی موارد، ممکن است منجر به از دست رفتن دندان ها شود یا از دست رفتن دندان ها آغاز شود. بیماری لثه قابل پیشگیری است و با پاکسازی ها و چکاپ های منظم می تواند درمان شود و تحت کنترل و از بروز مشکلات بیشتر جلوگیری نماید. در صورت از دست رفتن دندان ها، ممکن است لازم باشد فضای خالی جای آنها با بریج، پروتزهای مصنوعی، یا ایمپلنت پر شود.

مراقبت از دندان ها و لثه

مراقبت از دندان ها و لثه

چگونه می توان لثه ها و دندان ها را سالم نگه داشت؟

پاکسازی و سالم نگه داشتن دهان و حفظ آن به همین صورت راحت است. یک روند روتین ساده می تواند به پیشگیری از مشکلات دهان و دندان کمک کند:

  • مسواک زدن دندان ها باید آخرین کاری باشد که شب ها و حداقل یک مرتبه دیگر در طول روز، با خمیر دندان فلورایده باشد.
  • بعد از مسواک زدن باقی مانده آن داخل دهان را تف کنید و از شستن آن خودداری کنید، تا فلوراید مدت طولانی تری روی دندان های شما باقی بماند.
  • تمیز کردن بین دندان ها با مسواک های بین دندانی یا نخ دندان حداقل یک مرتبه در طول روز.
  • عادات خوب غذا خوردن- کمتر خوردن غذاها، خوراکی ها، و نوشیدنی های حاوی قند
  • چکاپ های منظم دندانی.

گرچه اکثر افراد به طور منظم مسواک می زنند، بسیاری از آنها بین دندان های خود را تمیز نمی کنند و برخی افراد برای چکاپ های منظم دندانی مراجعه نمی کنند. چند تغییر کوچک در کارهای روتین در دراز مدت می توانند بزرگ ترین تفاوت را ایجاد نمایند. دندانپزشک شما می تواند رسوبات تشکیل شده روی دندان های شما را بردارند و هر گونه بیماری لثه ای را درمان کنند که قبلاً گسترش پیدا کرده است. اما مراقبت های دندانی روزانه، و اصلی ترین سلاح ها مسواک، خمیر دندان، و پاک کننده های بین دندانی هستند.

مراقبت از دندان ها و لثه

مراقبت از دندان ها و لثه

پلاک دندان چیست؟

پلاک یک لایه فیلم نازک و چسبناک از باکتری ها است که پیوسته روی دندان های شما شکل می گیرد.

پلاک ها چگونه موجب بروز پوسیدگی دندان ها می شوند؟

وقتی غذاها و خوراکی های حاوی قند و نشاسته می خورید، باکتری های موجود در پلاک اسیدهایی تولید می کنند که مینای دندان ها را مورد حمله قرار می دهند. چسبندگی پلاک ها این اسیدها را در تماس مستمر با دندان ها قرار می دهند. پس از حملات مستمر اسید، مینای دندان ها در هم می شکند و تجزیه می شود و سوراخ ها یا حفره های دندانی شکل می گیرند.

پلاک های دندانی چگونه می توانند موجب بروز بیماری لثه شوند؟

در صورتی که پلاک های دندانی با مسواک زدن برداشته نشوند، می توانند سفت شوند و به ماده ای به نام “جرم یا رسوب” تبدیل شوند- که نام های دیگر تارتار هستند. وقتی رسوب های دندان نزدیک خط لثه شکل می گیرند، پلاک های زیر آن از خود سموم مضری آزاد می کنند که باعث می شوند لثه ها تحریک و ملتهب شوند.

لثه ها شروع به کنار رفتن از روی دندان ها می کنند و فواصل عفونی می شوند. در صورتی که بیماری لثه درست درمان نشود، استخوانی که از دندان ها حمایت می کند تخریب می شود، دندان های سالم می توانند لق شوند و بیفتند. بیماری لثه شدید، می تواند منجر به از دست رفتن دندان و نیاز به قرار دادن جایگزین برای آن شود.

چگونه می توان از بروز بیماری لثه پیشگیری نمود؟

مهم است پلاک ها و ذرات غذا از اطراف دندان ها زدوده شوند زیرا این کار مانع ملتهب و متورم، و عفونی شدن لثه ها می شود. اگر پلاک ها روی دندان ها باقی بمانند می توانند سفت شوند و به تارتار تبدیل شوند، که تنها توسط دندانپزشک می تواند برداشته شود. مهم است به مراجعات منظم به دندانپزشک ادامه دهید تا دندان های شما مدام در صورت نیاز به صورت دقیق و کامل پاکسازی شوند.

چگونه می توانیم متوجه شویم بیماری لثه داریم یا خیر؟

بیماری لثه عموماً بدون درد است، گرچه می تواند به استخوان هایی که از دندان محافظت می کنند آسیب برساند. بیماری لثه (ژنژیویت) معمولاً خود را در قالب لثه های قرمز و متورم نشان خواهد داد که هنگام مسواک زدن یا تمیز کردن بین دندان ها دچار خونریزی می شوند. بسیاری افراد وقتی متوجه خونریزی لثه های خود می شوند نگران می شوند و آرام تر مسواک می زنند، یا کلاً مسواک نمی زنند.

در حقیقت، اگر در حال مبارزه با بیماری لثه هستید، مهم است که پاکسازی منظم و دقیق را ادامه دهید. اگر ظرف مدت چند روز خونریزی متوقف نشد، بهتر است به دندانپزشک مراجعه کنید و نظر او را در این زمینه جویا شوید.

مراقبت از دندان ها و لثه

مراقبت از دندان ها و لثه

چه نوع مسواکی باید استفاده کنیم؟

دندانپزشک شما قادر است مسواکی به شما توصیه کند که برای شما مناسب است. با این حال، افراد بزرگسال باید مسواکی با سری کوچک یا متوسط انتخاب کنند. مسواک انتخابی شما باید فرچه های نایلونی نرم تا متوسط با سر گرد باشد. سر مسواک باید به اندازه کافی کوچک باشد تا بتواند به همه بخش های دهان دسترسی داشته باشد: مخصوصاً قسمت های عقب دهان جایی که دسترسی به آنها می تواند دشوار باشد. کودکان نیاز دارند مسواک های کوچکتری اما با همان نوع فرچه ها استفاده کنند.

شما می توانید مسواک های تخصصی تری خریداری کنید. برای مثال، افرادی که دندان های حساس دارند می توانند مسواک های خیلی نرم استفاده کنند. علاوه بر این، مسواک هایی با سر کوچکتر برای افرادی وجود دارند که بیماری پارکینسون یا ناتوانی جسمی دارند. در حال حاضر مسواک هایی در بازار موجود هستند که دسته بزرگ و سر زاویه دار دارند که استفاده از آنها را راحت تر می کند.

چرا مسواک زدن مهم است؟

مسواک زدن روزانه و پاکسازی بین دندان ها مهم است زیرا به از بین بردن پلاک های دندانی کمک می کند. در صورتی که پلاک های دندانی زدوده نشوند، به انباشته شدن خود ادامه می دهند، و ذرات غذای بیشتری پشت دندان ها باقی می ماند و موجب بروز بیماری لثه و پوسیدگی دندان ها می شود.

آیا مسواک های برقی بهتر عمل می کنند؟

مسواک های برقی دارای یک سری چرخشی یا لرزاننده هستند که با حرکات خیلی اندک مورد نیاز فرد استفاده کننده، مقدار زیادی عمل پاک کنندگی ارائه می دهد، گرچه لازم است نحوه قرار گیری مسواک درست باشد.

آزمایشات حاکی از این هستند که مسواک های برقی در زدودن پلاک های دندانی مؤثرتر هستند. مسواک هایی که دارای سری رخنده در هر دو جهت دارند مؤثرتر هستند. همه می توانند از مسواک های برقی استفاده کنند. آنها بویژه برای افرادی مفید هستند که دارای محدودیت حرکتی در بازو و دست هستند، مانند افرادی که اغلب استفاده از مسواک های معمولی به آنها اجازه نمی دهند پاکسازی کامل و دقیق دندان های خود را انجام دهند.

مسواک های برقی می توانند برای کودکان نیز بهتر باشند زیرا به دلیل نوآوری که استفاده از مسواک های برقی وجود دارد ممکن است بیشتر به مسواک زدن منظم تشویق شوند. در مورد مزایای استفاده از مسواک برقی مناسب با دندانپزشک خود صحبت کنید.

مراقبت از دندان ها و لثه

مراقبت از دندان ها و لثه

چگونه باید مسواک زد؟

مسواک زدن به زدودن پلاک های دندانی و ذرات غذا از سطوح داخلی، بیرونی و جونده دندان های شما کمک می کند. در اینجا برای شما روش درست زدودن پلاک های دندانی را توضیح خواهیم داد- با دندانپزشک خود صحبت کنید ببینید کدام روش برای شما بهتر است:

  • سر مسواک را روی دندان ها قرار دهید، سپس نوک فرچه های مسواک را با زاویه 45 درجه نسبت به خط لثه قرار دهید. مسواک خود را به صورت چرخشی، چندین مرتبه روی همه سطوح دندان ها حرکت دهید.
  • سطح خارجی همه دندان های فک بالا و پایین را مسواک بزنید، فرچه ها را زاویه دار در مقابل خط لثه نگه دارید.
  • این کار را مجدداً انجام دهید، اما برای سطوح داخلی همه دندان ها.
  • برای پاکسازی سطوح داخلی دندان های جلوی دهان، مسواک را به صورت عمودی خم کنید و با بخش جلوی دندان ها ضربه های مدور بزنید.
  • سطوح جونده دندان ها را نیز مسواک بزنید.
  • برای کمک به خوشبو شدن دهان و تمیز شدن دهان با زدودن باکتری ها، زبان خود را نیز مسواک بزنید.

چند وقت یک مرتبه باید دندان ها را مسواک زد؟

حتماً آخرین کاری که در طول روز انجام می دهید مسواک زدن کامل و دقیق با خمیر دندان های فلورایده باشد، و این کار باید حداقل یک مرتبه دیگر نیز در طول روز انجام شود. اگر همیشه بعد از مسواک زدن احساس ناراحتی و خونریزی دارید باید به دندانپزشک مراجعه نمایید.

مراقبت از دندان ها و لثه

مراقبت از دندان ها و لثه

چگونه می توان متوجه شد همه پلاک های دندانی زوده شده اند؟

ماده مخصوصی وجود دارد که با اعمال آن با یک گلوله پنبه روی دندان ها می توانید پلاک های دندانی خود را راحت تر ببینید، یا می توانید از قرص های مخصوص آشکار کننده پلاک های دندانی استفاده کنید. این مواد را می توانید از داروخانه ها یا دندانپزشک خود بگیرید.

رنگی که در نتیجه استفاده از این مواد ظاهر می شود بی ضرر است و تمام قسمت هایی از دهان که مسواک زدن بهتر نیاز دارند را نشان خواهند داد. بویژه به مکان هایی نگاه کنید که لثه ها با دندان ها تماس پیدا می کنند. بیشتر مسواک زدن به زدودن لکه ها و پلاک های دندانی کمک خواهد کرد.

مراقبت از دندان ها و لثه

مراقبت از دندان ها و لثه

مسواک خود را چند وقت یک مرتبه باید تعویض کرد؟

مسواک های فرسوده نمی توانند دندان های شما را به درستی و به خوبی پاکسازی کنند و ممکن است به لثه های شما آسیب بزنند. مهم است مسواک خود را هر دو تا سه ماه یک مرتبه یا زودتر، اگر فرچه ها فرسوده شده اند، تعویض کنید. وقتی فرچه ها پراکنده شوند نمی توانند به درستی پاکسازی را انجام دهند.

آیا باید از خمیر دندان های فلورایده استفاده کرد؟

آری. فلوراید به افزایش استحکام و محافظت از دندان ها کمک می کند، که می تواند پوسیدگی دندان را در افراد بزرگسال و کودکان کاهش دهد.

همه کودکان تا سه سالگی باید از یک لایه نازک خمیر دندان با میزان فلوراید کمتر از 1000ppm (بخش در هر میلیون) استفاده کنند. بعد از سه سالگی آنها باید از خمیر دندان به اندازه یک نخود استفاده کنند که حاوی 1350ppm تا 1500ppm است.

مقدار فلوراید موجود در برخی خمیر دندان های مخصوص کودکان نصف فلوراید موجود در خمیر دندان های مخصوص افراد بزرگسال است. آنها تنها مقدار اندکی محافظت از دندان ها را فراهم می آورند. اگر کودک شما زیر 7 سال است، وقتی دندان های خود را مسواک می زند او را تحت نظر داشته باشید و او را تشویق نمایید از بلعیدن خمیر دندان خودداری نماید.

چه نوع خمیر دندان هایی باید استفاده کنیم؟

علاوه بر خمیر دندان های معمولی خانوادگی، برخی خمیر دندان های تخصصی نیز وجود دارند. از جمله خمیر دندان های کنترل تارتار برای افرادی که روی دندان های آنها تارتار تشکیل شده است، و نیز خمیر دندان های مخصوص دندان های حساس. خمیر دندان های “مراقبت کامل” که حاوی موادی هستند که هم به مبارزه با بیمار یلثه کمک می کنند، بوی خوبی به دهان می دهند، و تشکیل پلاک های دندانی را کاهش می دهند. خمیر دندان های سفید کننده برای از بین بردن لکه های دندانی خوب هستند و به احیاء رنگ طبیعی دندان های شما کمک می کنند، اما به اندازه کافی قوی نیستند تا رنگ طبیعی دندان های شما را تغییر دهند.

برخی خمیر دندان های مخصوص کودکان فلورایدی که دارند نصف فلوراید موجود در خمیر دندان های مخصوص افراد بزرگسال است. آنها تنها محافظت اندکی از دندان ها بوجود می آورند. اگر کودک زیر 7 سال باشد، باید هنگام مسواک زدن روی آنها نظارت داشت. آنها را تشویق کنید خمیر دندان نبلعند و تنها باقی مانده خمیر دندان داخل دهان خود را تف کنند، و بعد از مسواک زدن دهان خود را شستشو ندهند.

برای داشتن دهانی تمیز و سالم، لازم است از محصولات مناسب و صحیح مراقبت های دندانی استفاده کنید. از دندانپزشک خود بخواهید تا بهترین نوع خمیر دندان مناسب شرایط شما را به شما معرفی نماید.

مراقبت از دندان ها و لثه

مراقبت از دندان ها و لثه

چه مقدار خمیر دندان باید استفاده کرد؟

لازم نیست سر مسواک را پر از خمیر دندان کنید. کودکان زیر سه سال باید یک لایه نازک خمیر دندان و کودکان بالای سه سال باید به اندازه یک نخود خمیر دندان استفاده کنند. به خاطر داشته باشید که پس از مسواک زدن تف کنید و از شستشوی دهان خودداری کنید، تا فلوراید مدت زمان طولانی تری روی دندان ها باقی بماند.

آیا خونریزی از لثه ها هنگام مسواک زدن طبیعی است؟

چند روز نخست پس از آنکه پاکسازی بین دندان های خود را آغاز می کنید ممکن است لثه های شما خونریزی کنند یا زخم شوند. وقتی پلاک های دندانی شما تجزیه شدند و سلامت دهان شما بهبود پیدا کرد این روند باید متوقف شود. در صورتی که خونریزی متوقف نشد، به دندانپزشک خود اطلاع دهید. ممکن است به این علت باشد که به درستی کار پاکسازی را انجام نمی دهید، یا اینکه دندان ها و لثه های شما نیاز به پاکسازی دقیق تر توسط دندانپزشک دارند.

مراقبت از دندان ها و لثه

مراقبت از دندان ها و لثه

بین دندان ها را چگونه باید پاکسازی نمود؟

شما می توانید بین دندان ها را با مسواک های بین دندانی یا نخ دندان پاکسازی نمایید. پاکسازی بین دندان ها پلاک های دندانی را از بین می برد و ذرات غذایی که بین دندان ها و زیر خط لثه ها پنهان شده اند را خارج می سازد- منطقه هایی که مسواک قادر به دسترسی به آنها نیست. هنگام نخ دندان کشیدن یا استفاده از مسواک های بین دندانی، یک الگوی منظم را حفظ کنید و به خاطر داشته باشید هیچ دندانی را از دست ندهید. برای انجام بهتر این کار می توانید از آینه کمک بگیرید.

پشت آخرین دندان ها را فراموش نکنید. علاوه بر این، بسیار مهم است که اطراف لبه های روکش های دندانی، بریج ها یا ایمپلنت های دندانی را نیز تمیز کنید. حداقل یک مرتبه در طول روز باید بین دندان های خود را تمیز کنید. می توانید از دندانپزشک خود بخواهید برای شما توضیح دهید چگونه بین دندان های خود را به درستی پاکسازی کنید. مسواک های بین دندانی اندازه های مختلفی دارند. می توانید از دندانپزشک خود بخواهید مسواکی با اندازه درست را به شما معرفی کند.

آیا دستگاه های دهانشویه دهان مفید هستند؟

دستگاه هایی شستشوی دهان از فشار آب برای زدودن پلاک های دندانی و ذرات غذا از اطراف دندان ها استفاده می کنند. اگر از ابزارهای ارتودنسی استفاده می کنید، این دستگاه می تواند به شما کمک زیادی کند تا بخش هایی که تمیز کردن آنها برای شما دشوار است را به خوبی پاکسازی کنید، یا اگر استفاده از مسواک های بین دندانی یا نخ دندان برای شما دشوار است، این دستگاه می تواند کمکی برای شما باشد.

مراقبت از دندان ها و لثه

مراقبت از دندان ها و لثه

آیا باید از دهانشویه استفاده کرد؟

یک دهانشویه فلورایده می تواند در پیشگیری از پوسیدگی دندان ها به شما کمک کند. ممکن است دندانپزشک شما استفاده از دهانشویه های آنتی باکتریال را برای کمک به کنترل پلاک های دندانی و کاهش بیماری لثه را پیشنهاد دهد.اگر متوجه شدید که مدت زمان طولانی است که برای رفع بوی بد دهان خود در حال استفاده از دهانشویه ها هستید، بهتر است به دندانپزشک مراجعه کنید زیرا بوی بد دهان می تواند یکی از علائم و نشانه های عدم سلامت دندان ها و لثه ها یا عدم رعایت بهداشت صحیح دهان و دندان ها باشد.

مراقبت از دندان ها و لثه

مراقبت از دندان ها و لثه

آیا رژیم غذایی می تواند کمک کننده باشد؟

بسیاری افراد تصور می کنند که سطوح بالای قند در رژیم غذایی است که موجب بروز پوسیدگی های دندان می شود، اما این صحت ندارد. تعداد دفعات وجود قند در رژیم غذایی شماست که مهم است، نه مقدار آن، که مشکل آفرین است. در طول این زمان، دندان های شما تحت حملات اسیدی هستند. بنابراین مهم است با محدود کردن خوراکی ها و نوشیدنی های حاوی قند به میان وعده ها، تعداد حملات اسیدی به دندان ها را محدود کنید. جویدن آدامس های فاقد قند و خوردن آب بعد از وعده های غذایی  میان وعده ها نیز می تواند اسیدها را به سرعت بی اثر کند.

نوشیدنی های گاز دار حاوی قند، آبمیوه ها، و نوشیدنی های ورزشی، و شراب می توانند اسیدی باشند- که می تواند موجب بروز خوردگی دندان ها نیز شود. این زمانی اتفاق می افتد که اسید موجود در غذاها و نوشیدنی ها به تدریج موجب ساییدگی پوشش مینای سخت دندان ها می شود. این می تواند موجب حساسیت دندان ها شود.

دندان ها چرا کشیده می شوند؟

گرچه بسیاری از نوجوانان و افراد بزرگسال دندان های عقل خود را می کشند، اما دلایل دیگری نیز وجود دارد که  کشیدن دندان ها در بزرگسالی را ضروری می کند. پوسیدگی شدید دندان ها، عفونت دندنا، و فشردگی و نامنظمب دندان ها همگی از جمله مشکلاتی هستند که با کشیدن دندان برطرف می شوند. افرادی که بریس های ارتودنسی را دریافت می کنند ممکن است نیاز باشد یک یا دو دندان بکشند تا فضای کافی برای جابجا شدن دندان های دیگر به محل درست فراهم شود. علاوه بر این، افرادی که تحت شیمی درمانی قرار می گیرند یا قرار است پیوند عضو داشته باشند، ممکن است لازم باشد دندان مشکل دار آنها کشیده شود تا دهان آنها از سلامت کافی برخوردار باشد.

کشیدن دندان توسط دندانپزشک عمومی یا جراح دهان و دندان انجام می شود و یک فرایند سرپایی نسبتاً سریع است که با بی حسی موضعی، بیهوشی کامل، و وریدی یا ترکیبی از آنها انجام می شود. کشیدن دندانی که در معرض دید قرار دارد یک کشیدن ساده است. دندان هایی که شکسته شده اند، زیر سطح لثه یا نهفته هستند، نیاز به فرایندی پیچیده تر دارند.

کشیدن دندان

کشیدن دندان

کشیدن دندان چقدر هزینه دارد؟

هزینه کشیدن دندان ها بسته به به نهفته بودن یا نبودن دندان متفاوت است. کشیدن ساده دندان از همه ارزان تر است و تفاوت های هزینه کشیدن آنها به نوع ماده بی حسی بستگی دارد که برای انجام آن استفاده می شود. متعاقباً، هزینه دندان نهفته از همه بیشتر است. محل دندان نیز روی هزینه کشیدن آن تأثیر دارد. علاوه بر اینها، محل زندگی بیمار، محل مطب دندانپزشک و عوامل دیگر روی این هزینه تأثیر دارند.

چگونه می توان برای کشیدن دندان آماده شد؟

دندانپزشک شما قبل از برنامه ریزی برای فرایند کشیدن دندان، ابتدا از دندان های شما تصویر رادیوگرافی با اشعه ایکس خواهد گرفت. حتماً دندانپزشک خود را از همه داروها ، ویتامین ها، مکمل ها، و نیز داروهای OTC که مصرف می کنید مطلع سازید. اگر قرار است به زودی تحت درمان با داروی وریدی به نام بیس فسفونات قرار بگیرید آن را به دندانپزشک خود اطلاع دهید. در این صورت، کشیدن دندان باید قبل از دریافت این دارو انجام شود، در غیر اینصورت فک شما در معرض خطر استئونکروز (مرگ استخوان) قرار خواهد داشت.

علاوه بر این، در صورت داشتن شرایط زیر در مورد آنها حتماً با دندانپزشک خود صحبت کنید:

  • نقص قلبی مادرزادی
  • دیابت
  • بیماری کبدی
  • بیماری تیروئید
  • بیماری کلیوی
  • فشار خون بالا
  • مفصل مصنوعی
  • دریچه آسیب دیده قلب
  • بیماری غدد فوق کلیوی
  • نقص سیستم ایمنی یدن
  • سابقه آندوکاردیت باکتریایی

ممکن است دندانپزشک شما بخواهد اطمینان حاصل نماید که همه شرایط از ثبات کافی برخوردار هستند یا قبل از قرار گرفتن تحت درمان کشیدن دندان درمان شده اند. در صورتی وجود شرایط زیر، چند روز قبل از قرار گرفتن تحت فرایند کشیدن دندان باید برای شما آنتی بیوتیک تجویز شود:

  • انتظار می رود جراحی شما طولانی شود.
  • شما یک عفونت یا سیستم ایمنی ضعیفی دارید.
  • شرایط پزشکی و درمانی خاصی دارید.

با به خاطر داشتن موارد زیر برای روز کشیدن دندان می توانید از کیفیت درمان خود اطمینان حاصل نمایید:

  • در صورت دریافت بی حس کننده های وریدی، لباس آستین کوتاه یا لباسی با آستین های سل بپوشید که بتوانید آن را بالا ببرید، به مدت 6 تا 8 ساعت قبل از جراحی از خوردن و نوشیدن هر چیزی خودداری نمایید.
  • قبل از فرایند از کشیدن سیگار خودداری نمایید.
  • در صورت داشتن سرماخوردگی آن را با دندانپزشک خود در میان بگذارید زیرا ممکن است لازم باشد برنامه جراحی شما را عوض کند.
  • به دندانپزشک خود بگویید آیا شب قبل تهوع یا استفراق داشته اید، زیرا ممکن است لازم باشد بی حس کننده دیگری برای شما استفاده کند یا جراحی شما را به زمان دیگری موکول کند.
  • در صورتی که قرار است تحت بیهوشی کامل قرار بگیرید، کسی را به عنوان همراه داشته باشید که برای بازگشت به منزل شما را همراهی کند.
کشیدن دندان

کشیدن دندان

فرایند کشیدن دندان به چه صورت است؟

کشیدن دندان شما، بسته به اینکه دندان شما قابل رویت یا نهفته است، یا به شکل ساده یا به صورت جراحی انجام می شود.

کشیدن ساده دندان

برای شما بی حسی موضعی استفاده خواهد شد که تنها منطقه اطراف دندانی که قرار است کشیده شود بی حس خواهد شد بنابراین در طول فرایند تنها یک فشار کوچک احساس خواهید کرد، و هیچ دردی نخواهید داشت. سپس دندانپزشک از ابزاری به نام الواتور elevator برای شل کردن دندان و فورسپس forceps برای کشیدن آن استفاده خواهد کرد.

کشیدن دندان با جراحی

به احتمال زیاد برای شما هم بی حس کننده موضعی استفاده خواهد شد هم وریدی، گزینه دوم شما را آرام خواهد کرد. علاوه بر این، بسته به شرایط پزشکی شما ممکن است برای شما بیهوشی عمومی نیز استفاده شود. با بیهوشی عمومی، شما در طول کل فرایند هشیار نخواهید بود.

دندانپزشک عمومی یا جراح دهان با یک تیغ کوچک جراحی داخل لثه برشی ایجاد خواهد کرد. قبل از کشیدن دندان ممکن است لازم باشد حتی استخوان اطراف دندان برداشته یا دندان برش داده شود.

خطرات کشیدن دندان کدامند؟

خطرات اندکی برای قرار گرفتن تحت جراحی کشیدن دندان وجود دارد؛ با این حال، در صورتی که دندانپزشک شما این فرایند را برای شما توصیه کند، احتمالاً مزایای آن بر شانس اندک پیچیدگی ها ارجحیت دارد.

این خطرات عبارتند از:

  • خونریزی که بیشتر از 12 ساعت طول بکشد.
  • تب و لرز شدید، که نشان دهنده وجود عفونت است.
  • سر گیجه یا استفراق.
  • سرفه.
  • درد قفسه سینه و تنگی نفس.
  • تورم و قرمزی در محل جراحی.

در صورتی که هر یک از این علائم و نشانه ها را تجربه کردید با دندانپزشک خود تماس بگیرید.

مشکلات احتمالی پس از کشیدن دندان

پس از کشیدن دندان، در صورتی که همه احتیاط های لازم و هشدارهای دندانپزشک را رعایت نکنید، ممکن است مشکلاتی برای شما بروز پیدا کنند. گاهی اوقات این مشکلات صرفنظر از آنچه انجام می دهید برای شما اتفاق می افتند. در اینجا به معرفی تعدادی از این مشکلات خواهیم پرداخت:

کشیدن دندان

کشیدن دندان

خونریزی پس از کشیدن دندان

در صورتی که فرد پس از کشیدن دندان دستور العمل های دندانپزشک را دنبال کند، استراحت کند و گاز را به مدت 1 تا 2 ساعت پس از فرایند روی دندان های خود قرار دهد، مشکل خونریزی وجود نخواهد داشت. بیمارانی که داروهای ضد انعقاد خون مانند هپارین یا کومادین مصرف می کنند، یا بیمارانی که اختلالات خونریزی مانند هموفیلی دارند باید سابقه مصرف داروهای خود را به دندانپزشک خود بدهند تا بتواند به جلوگیری از بروز مشکلات کمک کند. به همین ترتیب، بیمارانی که آسپرین یا مسکن های غیر استروئیدی مصرف می کنند نیز به نظر می رسد مدتی خونریزی داشته باشند.

کشیدن دندان

کشیدن دندان

عفونت پس از کشیدن دندان

عفونت شایع ترین مشکلی است که پس از کشیدن دندان اتفاق می افتد. دهان ما مملو از باکتری است. دندانپزشک تصمیم می گیرد پس از کشیدن دندان آنتی بیوتیک تجویز کند یا خیر.به صورت طبیعی، برای دندان کشیدن های ساده، آنتی بیوتیک ها نیاز نیستند، اما اگر بیمار تب و تورم، یا حتی چرک داشته باشد، بهتر است از آنتی بیوتیک های پیشگیرانه استفاده نماید. خونریزی که پس از 48 ساعت ادامه پیدا کند، و درد و تورم شدید از جمله علائم بسیار شایع عفونت پس از کشیدن دندان هستند و در چنین موقعیت هایی برای اجتناب از بروز مشکلات بیشتر بیمار باید به دندانپزشک مراجعه کند.

کشیدن دندان

کشیدن دندان

خشکی حفره دندان

معمولاً پس از کشیدن دندان، به صورت طبیعی لخته خون درون حفره دندان شکل می گیرد- حفره داخل استخوان، جایی که دندان کشیده شده است. با این حال، در صورتی که لخته خون شکل نگیرد یا شل شود، استخوان داخل حفره می تواند قابل مشاهده شود- که تحت عنوان “خشکی حفره” نامیده می شود. این یکی از دردناک ترین مشکلاتی است که ممکن است بروز پیدا کند و بیمار از وجود یک مزه بد داخل دها خود شکایت خواهد داشت. این اتفاق بیشتر پس از کشیدن دندان های فک پایین رخ می دهد و حتی پس از کشیدن ساده دندان نیز ممکن است اتفاق بیفتد. در صورتی که این اتفاق رخ دهد، دندانپزشک با قرار دادن یک بانداژ آرامبخش به مدت چند روز روی منطقه جراحی، از آن محافظت خواهد کرد. در طول این دوره زمانی، لخته جدید شکل خواهد گرفت.

کشیدن دندان

کشیدن دندان

شکستگی فک در طول کشیدن دندان

این اتفاق بسیار نادر است، اما وقتی رخ می دهد بیشتر احتمال دارد در فک پایین رخ دهد. دندانپزشکی که کشیدن دندان را انجام می دهد می داند چقدر فشار نیاز است تا دندان خارج شود، اما گاهی اوقات لازم است دندانپزشک پس از مشاهده شواهد در تصاویر رادیوگرافی با اشعه ایکس به بیمار هشدار دهد که ساختار استخوانی اطراف دندان شکننده و آسیب پذیر شده است و احتمال شکستگی وجود دارد. در چنین مواردی بیمار و دندانپزشک هر دو از قبل آمادگی دارند تا مشکل را مدیریت کنند.

کشیدن دندان

کشیدن دندان

سوراخ شدگی سینوس در طول کشیدن دندان

دندان های عقب فک بالا کاملاً به حفره سینوس نزدیک هستند. گاهی اوقات ممکن است در تصویر رادیوگرافی با اشعه ایکس متوجه شوید که به نظر می رسد ریشه دندان های عقب عملاً در سینوس فرو رفته اند. این معمولاً اتفاق نمی افتد زیرا همیشه یک استخوان نازک وجود دارد که سینوس را از ریشه دندان ها جدا می کند. اما گاهی اوقات در طول کشیدن دندان تکه هایی از دندان وارد سینوس می شوند. این اتفاق زمانی می تواند رخ دهد که دندان به دلیل عفونت به استخوان نزدیک است. در این صورت، سوراخ شدگی اتفاق می افتد. در صورتی که سوراخ ایجاد شود، باید از رفلکس مکیدن خودداری کنید زیرا هوا از داخل بینی به درون سینوس و از طریق سوراخ شدگی به داخل دهان نفوذ خواهد کرد. در صورتی که سوراخ شدگی اتفاق بیفتد، بیمار باید دستور العمل های خاصی را دنبال کند.

  1. تا زمانی که حفره دندان بهبود پیدا نکرده است باید از مکیدن هر چیزی خودداری کرد.
  2. از انجام هر کاری که موجب شل شدن لخته خون شود باید پرهیز شود. در صورتی که لخته خون دستکاری نشود هیچ مشکلی بروز پیدا نخواهد کرد.
  3. حداقل به مدت یک هفته پس از کشیدن دندان باید از کشیدن سیگار خودداری کرد زیرا مواد شیمیایی موجود در سیگار موجب حل شدن یا شل شدن لخته خون می شوند.
  4. از فوت کردن پرهیز نمایید.
  5. از نوشیدنی های گازدار بپرهیزید، و به جای آن آبمیوه مصرف کنید.
  6. عطسه نکنید؛ زیرا باعث شل شدن لخته خون خواهد شد.
  7. در صورتی که سوراخ شدگی بزرگ باشد و به صورت خود به خود بهبود پیدا نکند، فرایند جراحی دیگری انجام خواهد شد که در آن پیوند بافت برای بستن سوراخ شدگی انجام خواهد شد.
کشیدن دندان

کشیدن دندان

استئونکروز

این وضعیت دندان ها نادر است که اساساً بیشتر پس از کشیدن دندان، جراحی کاشت ایمپلنت، یا دیگر فرایندهای تهاجمی دندانپزشکی اتفاق می افتد. در صورت استئونکروز فک هیچ علامت بهبودی حتی 8 هفته پس از درمان دندانپزشکی وجود ندارد. لثه ها ساییده شده اند و در این شرایط استخوان زیرین قابل مشاهده است. این مشکل بیشتر در بیماران سرطانی مشاهده می شود.

دوره بهبود پس از کشیدن دندان چقدر طول می کشد؟

پس از کشیدن دندان معمولاً چند روز طول می کشد تا بهبود پیدا کند. گام های زیر کمک می کنند تا اطمینان حاصل کنید که بهبود شما به آرامی و بدون هیچ دردسری پیش خواهد رفت.

  • پس از فرایند یک کیسه یخ مستقیماً روی گونه خود قرار دهید تا ار تورم کاسته شود. هر بار از کیسه یخ به مدت 10 دقیقه استفاده کنید.
  • پس از آنکه دندانپزشک روی منطقه جراحی گاز استریل قرار می دهد، دندان های خود را روی آن قرار دهید تا از خونریزی کاسته شود و به شکل گیری لخته خون کمک کند. به مدت سه تا چهار ساعت، یا تا زمانی که گاز غرق در خون شود، آن را در جای خود قرار دهید.
  • همه داروهای خود، و حتی داروهای مسکن OTC خود را طبق دستور تجویز شده مصرف کنید.
  • 24 ساعت نخست پس از کشیدن دندان را استراحت کنید و راحت باشید. روز بعد بلافاصله سراغ کارهای روزمره و روتین نروید.
  • به مدت 24 ساعت از نی استفاده نکنید.
  • سیگار نکشید.
  • پس از کشیدن دندان به مدت 24 ساعت از آبکشی دهان خودداری کنید و تنها به آرامی تف کنید.
  • وقتی دراز می کشید با استفاده از یک بالش زیر سر خود را بلند کنید.
  • مثل همیشه نخ دندان بکشید و دندان های خود را مسواک بزنید، اما از نزدیک شدن به موضع جراحی خودداری کنید.
  • روز پس از جراحی، غذاهای نرمی مانند ماست، پودینگ، و سس سیب بخورید.
  • پس از 24 ساعت، یک قاشق جایخوری نمک را به یک لیوان آب ولرم اضافه کنید و از آن برای آبکشی دهان خود استفاده کنید.
  • وقتی به مرور و در چند روز آینده بهبود پیدا کردید، به آرامی می توانید غذاهای دیگر را مجدداً وارد رژیم غذایی خود کنید.

در صورتی که پس از کشیدن دندان خود دردی را تجربه می کنید که حتی پس از چند روز از بین نمی رود یا در صورت وجود داشتن علائم- شامل تب، درد، و چرک، یا وجود ترشحات از موضع جراحی- برای مراجعه به دندانپزشک هر چه سریع تر وقت بگیرید.